Hoeveel verdienen bekende politici met hun verschillende jobs? Rekenhof geeft cijfers vrij (al blijven die vaag)

Vandaag publiceert het Rekenhof een overzicht van de functies die openbare mandatarissen zoals politici uitoefenen, en hun vergoedingen. Onze redactie bekeek enkele interessante aspecten van die lijst. De algemene conclusie luidt: vooralsnog blijft het overzicht vaag, met veel onregelmatigheden en weinig controle. 

Hoeveel politici verdienen, is altijd een heikel punt geweest, of het nu gaat over hun verloning, onkostenvergoedingen of ontslagvergoedingen. Het overzicht dat het Rekenhof vandaag publiceert over de mandaten die werden uitgeoefend in 2018, moet die discussie transparanter maken. Voor het eerst moeten openbare mandatarissen ook de vergoedingen voor bepaalde functies aangeven. 

De cijfers

In sommige gevallen schept dat effectief duidelijkheid. Zo weten we nu dat Charles Michel (MR) als premier 257.088 euro per jaar verdiende (bruto, inclusief onkosten). Maar opvallend, hij was niet het best verdienende regeringslid. N-VA'ers Jan Jambon en Johan Van Overtveldt verdienden door een tweede mandaat nog meer, al zijn die vergoedingen door de val van de regering niet netjes te vergelijken.  

Aan Vlaamse zijde verdiende minister-president Geert Bourgeois (N-VA) zo 244.704 euro bruto per jaar. Ook de Vlaamse viceminister-presidenten verdienen zo veel, en Bart Tommelein van Open VLD nog iets meer. De Vlaamse ministers kregen ongeveer 232.000 euro voor hun opdracht. 

Charles Michel (MR) en Geert Bourgeois (N-VA)

Vaag

Maar toch blijft het overzicht in de meeste gevallen vaag. Zo zijn de vergoedingen vaak aangegeven met een "vork", een minimum en een maximum van de mogelijke vergoeding. Een willekeurig voorbeeld: een schepen in Lommel kan zo minimaal 50.000 euro voor zijn mandaat krijgen, maar maximaal 100.000 euro. Geen klein verschil.

De krant De Tijd berekende op basis daarvan dat ruim 30 politici méér verdienen dan de premier. Daarvoor gaat de zakenkrant noodgedwongen uit van de minima die in de lijst weergegeven worden. 

Controle

Bovendien worden "laattijdige of onvolledige aangiften" dit jaar nog "niet beboet", laat het Rekenhof weten: "Aangifteplichtigen zijn zelf verantwoordelijk voor de juistheid van de gepubliceerde vergoedingen." Bestuurders van sommige vzw's en nv's onder lokale overheden - zoals het Havenbedrijf Antwerpen - staan ook niet in lijst, omdat die regels nog niet zijn uitgewerkt. 

Enkel wie zijn mandaten niét aangaf, riskeert een boete tot 1000 euro. Zo'n boete hangt 186 mandatarissen boven het hoofd, onder wie Vlaams Belanger Jan Penris, voormalig SP.A-schepen Anick Berghmans (die veroordeeld werd voor haar betrokkenheid bij een plofkraak), en ex-politica Ann Brusseel (Open VLD). 

Partijvoorzitters

Resultaat? Willen we bijvoorbeeld de vergoeding van de toenmalige partijvoorzitters met elkaar vergelijken, dan is dat onmogelijk: John Crombez (SP.A) en Peter Mertens (PVDA) komen niet voor in de lijst omdat ze toen geen volksvertegenwoordiger waren.

Bij Meyrem Almaci (Groen) zou het voorzitterschap "niet bezoldigd" zijn, en bij Tom Van Grieken (Vlaams Belang) staat enkel zijn vergoeding als Vlaams Parlementslid aangegeven (129.227 euro).

Van N-VA-voorzitter Bart De Wever (minstens 222.931 euro), voorzitster van Open VLD Gwendolyn Rutten (minstens 210.001 euro) en voormalig CD&V-voorzitter Wouter Beke (minstens 230.103 euro) kennen we wel de vergoedingen, al gaat het om vorken en afrondingen. 

Bart De Wever (N-VA, links), Wouter Beke (CD&V, midden), Gwendolyn Rutten (Open VLD, rechts)

Veel mandaten

Laten we tot slot nog eens kijken naar de functies van enkele mandatarissen die in de vorige jaren veel mandaten combineerden. Antwerps Mobiliteitsschepen Koen Kennis (N-VA) was in 2017 de Vlaamse politicus met de meeste mandaten. In 2018 combineerde hij volgens de nieuwe lijst 14 betaalde mandaten, voor in totaal bruto minstens 145.000 euro.

In 2018 werd hij nu al zeker voorbijgestoken door de Dendermondse burgemeester Piet Buyse (CD&V), die 16 betaalde mandaten combineerde voor in totaal minstens 62.000 euro. Het gaat onder andere om functies bij netbeheerder van elektriciteit en aardgas Fluvius, Eandis, en zijn mandaat als burgemeester van Dendermonde. 

Maar daar zijn een aantal "dubbeltellingen" bij, zegt Buyse zelf. "Eandis is in 2018 samen met Infrax opgegaan in Fluvius. Daardoor worden drie mandaten dubbel geteld", zegt hij in "De wereld vandaag". Ook de vergoedingen zijn lager dan uit de documenten van het Rekenhof moet blijken, zegt Buyse. 

De CD&V-burgemeester geeft wel toe dat het veel is om te combineren. "Een groot deel van mijn activiteit speelt zich af in Dendermonde", zegt hij, "waardoor ik geen verplaatsingstijd verlies." Hij verdedigt het feit dat hij de raad van bestuur van Fluvius voorzit: "Gemeenten zijn 100 procent aandeelhouder van het bedrijf." Het is dus "goed dat de gemeenten aanwezig zijn in de raad van bestuur", aldus Buyse. 

Voormalig PS-schepen Eliane Daels geeft deze keer vier betaalde mandaten aan, waar er dat in 2017 nog 29 waren. 

Ten vroegste volgende week komt Cumuleo met een overzicht van politici die de meeste mandaten combineerden. 

Beluister hier het interview met Piet Buyse in "De wereld vandaag": 

BELGA/VAN ACCOM

Meest gelezen