Video player inladen...

Esther woont samen met vrienden: "Als ik hoor dat mensen 700 euro huur betalen schrik ik wel, wij zitten rond 250 euro"

Het grote huis in Antwerpen staat al 10 jaar bekend als een woning waar jonge mensen onder één dak wonen, een soort kothuis voor oudere jongeren. Woningdelen heet het ook, zoals in de bekende tv-serie "Friends". Esther woont hier nu met vijf anderen.  "Het is een intensief leven", lacht Esther, "héél gezellig." Voor de zes is dat heerlijk. Maar volgens onze deskundigen blijkt de regelgeving toch niet aangepast aan deze woonvorm. Gerechtsdeurwaarders waarschuwen ook om voorzichtig te zijn.

"Wij zijn dertigers met verschillende carrières, wij zijn allemaal best hard aan het werk", vertelt Esther. "Veel mensen denken dat samenwonen betekent dat je veel samen eet enzo, maar dat is het niet. Dat kan niet met al die verschillende levens." En toch hebben alle bewoners van dit pand hun reden om "in gemeenschap" te wonen: de gezelligheid, de kostprijs, de vrienden. Maar het is niet voor iedereen weggelegd, voegt ze toe. "Als je ruimte en tijd nodig hebt voor jezelf is het misschien iets te veel."

De vrienden waarmee Esther samenleeft, zijn er dan ook niet zomaar gekomen. "Het is hier intens samenwonen", zegt ze. "De mensen die hier komen wonen als er een plek vrijkomt, zijn altijd vrienden, altijd iemand die we er zelf graag bij wilden", zegt ze.  De vrienden eten dan ook geregeld samen. "We hebben onlangs beslist om elke dinsdag samen te eten. Elke week kookt iemand anders." 

In deze video kan je de gezellige dinsdagavond mee beleven van de 'Friends' in hun gedeelde woning. Ze vertellen hier hoe ze hun grote huishouden runnen. 

Video player inladen...

Het leven in dit grote huis lijkt wel één groot feest. Voor Esther en haar vrienden is het ook een warm, veilig nest. Waarom gaan jongeren vaak samenwonen? En wat zijn de risico's? We leggen 3 stellingen voor aan onze experten.

1. Een roommate is tof... tot hij schulden heeft

Samen onder één dak wonen heeft natuurlijk juridische gevolgen. Wie op dezelfde plek staat gedomicilieerd, is onherroepelijk verbonden aan elkaar. Voor Hanne is dat in dit huis geen punt. "Ik vertrouw de andere mensen hier; ik vertrouw erop dat ik het zou weten als die schulden hebben", denkt ze hardop. Het lijkt redelijk vanzelfsprekend voor haar. 

Maar gerechtsdeurwaarder Caroline De Mey raadt toch aan om voorzichtig te zijn. Kies bewust met wie je gaat samenwonen, zegt ze. "Stel dat een van de huisgenoten schulden heeft, dan kan het zijn dat ik als deurwaarder moet langskomen", zegt De Mey. "Ik kan dan eigenlijk alle spullen in het huis in beslag nemen, want de wet gaat ervan uit dat alle spullen in het huis van alle mensen zijn die samen gedomicilieerd zijn onder één dak.  En dus ook gebruikt mogen worden voor de afbetaling van de schulden."

Bekijk hier welke tips gerechtsdeurwaarder Caroline De Mey geeft om je te beschermen tegen schulden van huisgenoten, en lees daarna verder:

Video player inladen...

Het is dus erg belangrijk dat je kan aantonen aan de rechter dat die spullen wél van jou zijn. "Bewaar facturen, aankoopbewijzen en rekeninguittreksels. Of je kan ook een inventaris opmaken van alle spullen waarin je aanduidt wat van wie is", zegt de gerechtsdeurwaarder.

Bewaar facturen, aankoopbewijzen en rekeninguittreksels. En open een gemeenschappelijke rekening

Gerechtsdeurwaarder Caroline De Mey

Ook op het vlak van huur zijn er enkele tips. "Zorg dat jullie een gemeenschappelijke rekening hebben zodat je altijd een duidelijk beeld hebt van de betalingen", zegt De Mey. "Zorg ook dat iedereen samen op het contract staat, zodat jullie samen verantwoordelijk zijn voor de betaling. En als je uit het huis vertrekt, laat je daar dan ook uit schrappen", aldus gerechtsdeurwaarder Caroline De Mey.

Het is een kwestie van wederzijds vertrouwen. Dat zij op tijd betalen en dat ik het allemaal goed regel

Simon, bewoner

Om alle facturen en kosten te betalen heeft deze groep inderdaad een gemeenschappelijke rekening. Simon opende die. "Ik doe het papierwerk", zegt hij. "De rekening staat op mijn naam: de rest van het huis stort zijn bijdrage. Voor elektriciteit, water, enzovoort. Ook de huur." Simon moet er wel vertrouwen in hebben dat zijn huisgenoten tijdig betalen. "Maar zij moeten ook vertrouwen dat ik dat goed regel," lacht hij. Over het feitelijke statuut van hun samenwoonvorm zegt Esther: "Ik denk dat het een soort kotregeling is. Gelukkig hebben we een huisbaas die het woningdelen genegen is, want niet alle huisbazen begrijpen dat." 

2. Jonge alleenstaanden kunnen geen lening meer krijgen

Heel wat millennials doen wat Esther en de vrienden doen: ze wonen samen in een gehuurd huis, ongeacht hun relationele status. Maar waarom doen ze dat nu precies? De redenen zijn meestal de woningschaarste en de kostprijs van een woning. "Het wordt hier erg moeilijk voor alleenstaanden om een woning te kopen", zegt immo-expert John Romain.

Meer dan 1 op de 10 Belgen is vandaag alleenstaand. Een deel van hen leeft in een éénpersoonshuishouden, maar dat is heel duur. "Als ik hoor dat mensen 700 euro per maand aan huur moeten betalen, dan kijk ik op", zegt Esther, "wij zitten tussen 250 en 300 euro per maand, en daar is alles bij inbegrepen, zelfs de poetsvrouw. Minder huur betalen geeft je veel mogelijkheden voor andere dingen."  Zo kunnen Esther en haar vrienden misschien wel sparen voor een huis of een appartement. Maar dan nog blijkt dat voor alleenstaanden heel moeilijk te zijn, alsdus John Romain. 

John Romain van Immotheker-Finotheker vindt niet dat het onmogelijk is om nog een lening te krijgen als jonge alleenstaande, maar het is wél moeilijk. Bekijk het hier, en lees verder onder de video:

Video player inladen...

Wij betalen tussen 250 en 300 euro huur per maand, en daar is alles bij inbegrepen, zelfs de poetsvrouw 

Uit een studie van Immotheker-Finotheker blijkt dat alleenstaanden die een huis of appartement kopen gemiddeld 38 jaar zijn.  "Kopen wordt heel moeilijk voor alleenstaanden", zegt marketing managerJohn Romain. De Nationale Bank verwacht ook dat je 25% eigen middelen voorziet. "10 procent van de aankoopprijs van de woning, plus eventuele kosten", zegt Romain.

En zo raken heel wat alleenstaanden niet aan een lening. "Vandaag kan je zien dat tot 15 procent van de mensen uit de boot vallen omdat ze maar één inkomen hebben. Zij kunnen dus geen appartement of huis kopen op de Vlaamse woningmarkt - we spreken dan over een gemiddelde woning. Als je een huis wil kopen doe je dat best met z'n tweeën."

Esther en haar vrienden zijn nog lang geen 38. En ze denken voorlopig ook nog niet aan verhuizen. "Wij denken dat het leuker is om mooi en groot te wonen. Dat kan als je met meerdere personen de huur samenlegt, " lacht Esther.  

3. Nalaten als alleenstaande kost je een fortuin

Samenwonen met vrienden, zoals Esther dat doet, heeft ook een voordeel.  Dat merkt onze familierecht-expert Frederik Swennen op. Al is het misschien wat luguber om over na te denken. Om het te begrijpen moet je eerst dit weten: wanneer een alleenstaande sterft, is zijn of haar erfenis erg duur. "Erven van alleenstaanden kost je een fortuin", zegt professor familierecht Frederik Swennen. "Als je een partner of kinderen hebt kan je nalaten aan 3 tot 27 procent. Maar alleenstaanden beginnen aan 25 procent en het kan oplopen tot 55 procent. Dat is bijna een onteigening", zegt hij.

25 tot 55 procent aan taks moeten betalen op een erfenis, dat is bijna een onteigening

Frederik Swennen, professor familierecht

Maar in Vlaanderen is de wetgeving onlangs wel veranderd, en dat zou voor Esther en haar vrienden een voordeel kunnen zijn. "Je kan uitzonderlijk aan een goedkoop tarief nalaten aan mensen met wie je samenwoont en met wie je een gemeenschappelijke huishouding hebt", zegt Swennen. Je moet dan wel al minstens één jaar onafgebroken samenwonen. De meeste vrienden van Esther wonen daar al een tijd, en zouden in principe dus gebruik van kunnen maken van deze regeling. 

Bekijk hier hoe professor Frederik Swennen het volmondig eens blijkt te zijn met de stelling dat erven van een alleenstaande je een fortuin kost:

Video player inladen...

Maar als je dus als alleenstaande niet officieel met iemand samenwoont zijn de tarieven van je erfenis torenhoog. Er zijn wel plannen om dat te veranderen. "In het Vlaamse regeerakkoord staat dat er een vriendenerfenis komt, waarbij je "best friend" aan het partnertarief zal kunnen erven", zegt Swennen. "Je kan je wel afvragen of dat terecht is, aangezien de overheid hier niks in ruil vraagt. Want de reden waarom de familie aan een laag tarief kan erven, is dat de familie zorg geeft. Dat is een besparing voor de overheid, want die moeten zelf dan geen zorg verstrekken. Je zou dus kunnen zeggen dat vrienden ook een zorgverplichting op zich zouden moeten nemen als ze goedkoper willen erven", aldus Swennen.

Morgen in de online reeks #mijnthuis: De Haringrokerij in Antwerpen, een cohousingproject met 22 mensen.

Meest gelezen