Video player inladen...

Nieuwe therapie voor epilepsie: laser brandt "fout" hersenweefsel weg terwijl patiënt onder de scanner ligt

Dokters en hersenchirurgen van het Universitair Ziekenhuis Leuven hebben een jonge vrouw met epilepsie geopereerd terwijl ze onder de scanner lag. Dat is een primeur in de Benelux. Deze nieuwe behandeling is een oplossing voor epilepsiepatiënten die niet geholpen kunnen worden met geneesmiddelen. 

De patiënt wordt geopereerd terwijl hij in een MRI-scanner ligt. Het is een kleine ingreep waarbij het weefsel dat epilepsie uitlokt, weggebrand wordt.

Omdat het weefsel weggebrand wordt tijdens een MRI-scan, kan de chirurg de operatie zelf monitoren en nagaan wat de exacte temperatuur is in de weefsels errond. De ingreep heet “MRI-geleide laser-ablatie”. MRI staat voor Magnetic Resonance Imaging:  verschillend samengestelde weefsels, tonen een verschillend beeld in een magnetisch veld. Dat maakt heel nauwkeurige foto’s mogelijk.  Laser-ablatie is een medische ingreep waarbij in een kijkoperatie weefsel weggebrand wordt met een laser. Het wordt bijvoorbeeld ook toegepast om hartritmestoornissen op te lossen.

Scanner als gps

Bij een op de drie mensen met epilepsie hebben geneesmiddelen weinig effect. Mensen met veel epilepsie-aanvallen hebben het erg moeilijk om een normaal sociaal leven te leiden. 

Als ze regelmatig epileptische aanvallen hebben, kunnen ze in aanmerking komen voor epilepsiechirurgie. Een weefselverbranding via elektrodes bestaat al geruime tijd, maar het verschroeien van het hersenweefsel dat de epilepsie veroorzaakt, verloopt daarbij minder gecontroleerd. Een nieuw alternatief is een uiterst fijne laser in combinatie met een precieze MRI als gps. (lees verder onder de foto)

De hersenchirurg boort daarbij een minuscuul gaatje in de schedel, waarna hij doorheen het hersenvlies een smal buisje met aan het uiteinde een laser in de hersenen schuift.

Een CT-scan in de operatiezaal checkt of het buisje op exact de juiste plaats zit. Daarna wordt de patiënt van het operatiekwartier naar de MRI-scanner gebracht, waar de chirurg via intelligente software haarfijn kan berekenen waar hij precies weefsel wil wegbranden en op welke temperatuur. Het buisje wordt dan stapsgewijs langs het abnormale hersenweefsel bewogen.

Zo kan de laser uiterst nauwkeurig zijn werk doen en het hersenweefsel dat de epilepsie veroorzaakt wegbranden. De chirurg ziet daarbij in real time de resultaten op het scherm.

Operatie is real time in beeld

Het verbranden van hersenweefsel houdt risico’s in. Door de ingreep te doen in de MRI-scanner, die temperatuursveranderingen kan meten, kan de chirurg op elk moment zien wat de temperatuur is in het weefsel dat hij wil wegbranden en in het hersenweefsel dat er rond ligt. Bepaalde zenuwbanen rond het ‘slechte’ hersenweefsel kunnen cruciaal zijn voor het zicht, het lezen, de motoriek of de spraak. Het is daarom erg belangrijk om op een gecontroleerde manier het foute hersenweefsel weg te branden.

In het buisje dat in de hersenen gaat, zit bovendien een holte waardoor water stroomt om de laser af te koelen en de temperatuur heel nauwkeurig te regelen. De laserbehandeling duurt, in vergelijking met een klassieke operatie om hersenweefsel te verwijderen, minder lang en de ingreep zelf is veel minder belastend voor de patiënt. Zijn herstel verloopt daarom ook sneller dan bij een traditionele hersenoperatie. (lees verder onder de foto)

Prof. dr. Tom Theys, neurochirurg in UZ Leuven: “Zo’n laserbehandeling is een delicate hersenoperatie, maar de ingreep verliep technisch perfect. Het abnormale hersenweefsel werd weggebrand zonder dat we het gewone hersenweefsel moesten beschadigen. Het feit dat we gecontroleerd en in real time het hersenweefsel kunnen verschroeien, is een belangrijke meerwaarde. Het zou goed zijn om met alle epilepsiecentra samen te bekijken hoe we in België deze vrij dure techniek kunnen aanbieden aan een beperkt aantal patiënten die het echt nodig hebben.”

Omdat epilepsie moeilijk op korte termijn te evalueren is, doen de artsen nog geen uitspraken over de resultaten van de ingreep op lange termijn. Feit is wel dat de patiënt die in UZ Leuven geopereerd werd voor de operatie meerdere grote epilepsie-aanvallen per dag had en tot nu, een maand na de operatie, alleen nog een paar kleinere niet-hinderlijke aanvallen heeft gehad.

De nieuwe methode bestond al in de VS en maakt nu ook in Europa zijn intrede voor een selecte groep patiënten met epilepsie . Ook voor diepgelegen hersentumoren werd de techniek wereldwijd al met succes toegepast. In België betaalt het Riziv de kosten van ingreep nog niet terug, waardoor UZ Leuven en het bijzonder solidariteitsfonds bijdroegen aan de kosten voor deze eerste patiënt. De ingreep is een samenwerking tussen de diensten neurologie, anesthesiologie, radiologie en neurochirurgie

Bekijk hier het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen