AFP or licensors

Rechtszaak tegen Assange van start, de volgende halte op een lange juridische weg voor de WikiLeaks-oprichter

Wordt Julian Assange uitgeleverd aan de Verenigde Staten of niet? Over die vraag buigt een Londense rechtbank zich vanaf vandaag, onder zware beveiliging. De VS wil Assange berechten voor 18 verschillende misdrijven. Daarvoor kan hij tot 175 jaar celstraf krijgen.

De VS wil de Australische oprichter van de klokkenluiderswebsite WikiLeaks vervolgen voor het hacken van overheidscomputers en het overtreden van de spionagewetgeving. Zo'n tien jaar geleden publiceerde WikiLeaks geheime Amerikaanse documenten over de oorlogen in Irak en Afghanistan.

Hij wordt er ook van verdacht voor het lekken van die documenten samengewerkt te hebben met legeranalist Chelsea Manning, die daarvoor eerder al in de cel belandde. 

Volgens verschillende journalistenverenigingen en andere organisaties als Amnesty International, zou een veroordeling een gevaarlijk precedent zetten voor de persvrijheid. 

De vader van Assange spreekt een menigte toe die steun voor Assange betuigen
AFP or licensors

Vandaag kwamen aanhangers van Assange samen in Londen om te protesteren tegen de aantijgingen. Ook dit weekend was er al een mars, waar onder anderen Assanges vader het woord nam. 

In de rechtszaak stelde James Lewis, die de Amerikaanse overheid vertegenwoordigt, dat het lekken van honderd­duizenden documenten in 2010 "een van de grootste aantastingen van geheime informatie was in de geschiedenis van de Verenigde Staten". Hij vulde aan met: "Journalistieke verslaggeving kan je niet als een excuus gebruiken om eender welke wet te overtreden."

(Lees verder onder de foto)

Steun voor Assange afgelopen weekend aan het Britse parlement
AFP or licensors

Verkrachting

De juridische strijd begint voor Assange in 2010, wanneer hij wordt gearresteerd in Londen. Zweden wou hem verhoren over verschillende beschuldigingen van verkrachting. Hij weigerde naar Stockholm te gaan, omdat hij vreesde voor uitlevering aan de VS. Op die manier zou hij in de gevangenis van Guantanamo Bay kunnen belanden door de publicatie van de geheime documenten op zijn site WikiLeaks.

In 2012 vluchtte hij de Ecuadoraanse ambassade in Londen in, om zo buiten de greep van de politie te blijven. Daar kreeg hij asiel en verbleef hij tot 2019. Zeven jaar lang leidde hij een leven achter de muren van de ambassade. Op enkele momenten in die jaren verscheen hij voor de wereldpers vanop het balkon van het gebouw.

(Lees verder onder de foto)

Assange in 2012
AFP or licensors

Stoorzender

In april vorig jaar trok Ecuador zijn politiek asiel in en werden de Britse politiediensten gevraagd om Assange uit de ambassade te verwijderen. In een toespraak die de Ecuadoraanse president Lenin Moreno toen hield, verklaarde hij dat Assange elektronische stoorzenders installeerde, geheime documenten probeerde te stelen en hij viel ook het personeel van de ambassade aan.

(Lees verder onder de foto)

Assange, nadat hij uit de ambassade gezet is in 2019
2019 Getty Images

Held, of toch niet

Assange is voor zijn voorstanders een held, maar voor zijn tegenstanders zoekt hij aandacht, en stelt hij op die manier mensenlevens in gevaar. "Julian Assange is geen held. Hij heeft zich jaren verborgen voor de waarheid en zijn toekomst zal bepaald worden door het Britse gerecht", liet de toemalige Britse minister van Buitenlande Zaken, Jeremy Hunt, toen optekenen. Assange werd volgens de Britse regering opnieuw opgepakt op verzoek van de VS en omdat hij zijn voorwaardelijke vrijheid heeft geschonden door in 2012 de ambassade in te vluchten.

Julian Assange is geen held. Hij heeft zich jaren verborgen voor de waarheid en zijn toekomst zal bepaald worden door het Britse gerecht

Jeremy Hunt - toenmalig Brits minister van Buitenlandse Zaken

De rechtszaak die beslist of het verzoek van de VS ingewilligd wordt en Assange uitgeleverd wordt, start dus vandaag. Maar dat wil niet zeggen dat we snel uitzicht hebben op de uitspraak. Deze week komen beide kanten met openingsargumenten, maar daarna wordt de zaak uitgesteld tot mei. Dan komen beide partijen met verdere bewijzen op de proppen, om hun argumenten gewicht te geven.

(Lees verder onder de foto)

"De waarheid zal winnen", een betoger heeft een opvallende boodschap aan het gerechtsgebouw
AFP or licensors

Pas als dat achter de rug is, zal de rechter uitspraak doen, maar ook dat kan nog maanden duren. Waarna de verliezende zijde hoogstwaarschijnlijk beroep aantekent tegen de uitspraak. Als zijn uitlevering goedgekeurd wordt door de rechtbank, heeft de Britse regering het laatste woord. Zij beslist dan finaal of Assange uitgeleverd wordt aan de Verenigde Staten.

Meest gelezen