Het lelijkste land ter wereld

Louis van Dievel, schrijver en journalist, schrijft elke week over de kleine en grote actualiteit. Vandaag heeft hij het over de "lelijkheid van de achterkant van Vlaanderen", zijn indruk van Vlaanderen gezien van op de trein.

opinie
Louis Van Dievel
Louis van Dievel is schrijver en journalist. Hij was journalist bij VRT NWS.

Ik was bevooroordeeld, toegegeven. Ik had net als u de zon al dagen niet meer gezien. Ik was nat geworden, ik was weggewaaid, ik had koude voeten gehad en een irritante loopneus. Ik was, kortom, niet in de meest vrolijke bui. Een mens blijft dan beter thuis, met een boek bij de kachel of de radiator of met de zapper op Netflix. Ik moest evenwel op weg met de bus en de trein, doorheen het Vlaamse land. Het bekwam mij niet. Al moest ik wel lachen met de treinbegeleider die, bij aankomst in het centraal station van Antwerpen, trots meldde dat zijn trein alsnog op tijd was aangekomen, “net als 90 procent van de treinen van de NMBS overigens”. Optimism is a moral duty.

De achterkant van het land

Aan de treinen die ik nam, mankeerde niets. Het was warm en gezellig aan boord, met dagjesmensen uit alle hoeken van het land die er een leuke dag van wilden maken. Er werd gekletst en getaterd dat het een lieve lust was. Niemand droeg een mondmasker. Ikzelf keek, zoals haast altijd, uit het raam. Somberheid overviel mij.

In het volgebouwde en verkavelde Vlaanderen rijden de treinen door de achterkant van het land. Dat mag raar klinken maar het is wel zo. De straten lopen aan de voorkant, de treinsporen aan de achterkant van huizen, koterijen, schuurtjes, garages, hangars, oude fabrieken en nieuwe bedrijfsgebouwen. De achterkant is – uitzonderingen waarover ik niet in detail wil treden daargelaten – nooit de fraaiste kant. Het is de kant die we willen wegmoffelen, maar nooit helemaal kunnen verbergen. Aan de voorzijde - de straatzijde - houden we de schijn nog schoon, voor de achterzijde doen we amper moeite. We leggen een plastic zeil of een stuk golfplaat over de houtstapel of de berg versteende cementzakken of het overschot van de terrastegels of de aanhangwagen op lekke banden.

Kaduke fietsen

En wat we niet echt kunnen camoufleren, verbergen we achter het tuinhuisje of de ingezakte schuur of een ander twijfelachtig bouwsel van eigen makelij. Daar staat de verroeste ijzeren ton waarin we illegaal afval verbranden. Daar liggen de betonnen palen en de kapotte dakgoten, de kaduke fietsen, de afgedankte diepvriezer die maar niet tot in het containerpark raakt. De door weer en wind verweerde plastic glijbaan van toen de kinderen nog klein waren. Dat zie je allemaal vanuit de trein, want de trein rijdt dus aan de achterkant. De lelijkheid ervan wordt nog beklemtoond door het onbarmhartige kwakkelweer. Door de slagregen, door de kaalheid van bomen en struiken, door de bruine modder en de verzopen bermen, door de oliesporen in de plassen.

Een zee van afval

En daar komt nog eens het zwerfvuil bij. ‘Zwerfvuil’ is eigenlijk een veel te mooie omschrijving voor het opzettelijk achtergelaten afval dat de achterkant van Vlaanderen – en dus ook de spoorwegbermen – teistert. Er is geen ander woord voor. Ik zag werkelijk de ene na de andere slordig dichtgeknoopte plastic zak aan mijn blik voorbijflitsen, een kilometerslange onregelmatige keten van afval.

Vaak geven de zakken – zelfs aan de voorbijrazende treinreiziger - via gaten en scheuren hun inhoud prijs: pampers, potjes van babyvoeding, melkdozen, aangevreten pizza, diverse rotzooi. En tussen die zakken liggen de blikken van bier en frisdrank, het steenpuin, de matrassen, het piepschuim, de microgolf, de frietketel. Met als krent op de taart het opgezwollen kadaver van een weggesmeten kat met een ijzerdraad om de nek.

Barmhartig bedekt

In de zomer ligt dat afval er ook. Staat die rommel achter de Vlaamse koterij er ook. Maar dan wordt het barmhartig en zedig bedekt door het groen van het struikgewas, wordt het overwoekerd door onkruid, verstopt achter het geboomte. Dan wordt de lelijkheid van de achterkant aan het oog van de treinreiziger onttrokken. Is de lelijkheid minder deprimerend.

Dat het maar gauw lente wordt. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen