Een ijsbeer uit zijn frustratie na een mislukte poging om een rob te vangen.
Copyright: Andreas Weith/Wikimedia commons/CC BY-SA 4.0

Steeds meer kannibalisme bij ijsberen in Russische Noordpoolgebied

Elkaar opeten om te overleven: bij de ijsberen in het Russische Noordpoolgebied worden steeds meer gevallen van kannibalisme vastgesteld. Dat zeggen Russische onderzoekers die het fenomeen gedeeltelijk verklaren door het gebrek aan voedsel in een gebied dat meer en meer verstoord wordt door menselijke activiteiten en de opwarming van de aarde. 

"Gevallen van kannibalisme bij ijsberen zijn sinds lang bekend. Maar waar ze vroeger zelden vastgesteld werden, gebeurt dat momenteel behoorlijk vaak, wat ons ongerust maakt", zei Ilia Mordvintsev van het Instituut voor Ecologie en Evolutie Severtsov in Moskou.

De onderzoeker, die geen cijfers gaf, denkt volgens het Russische persbureau Interfax dat gebrek aan voedsel de mannetjes ertoe kan brengen vrouwtjes met jongen aan te vallen en de jongen op te eten. 

Een berin met een jong.
Copyright: Andreas Weith/Wikimedia commons/CC BY-SA 4.0

Dubbele bedreiging

Het leefgebied en de jachtgronden van de ijsberen worden bedreigd zowel door de opwarming van de aarde als door de toegenomen menselijke activiteit in het Noordpoolgebied, dat de laatste jaren een economische en militair-strategische prioriteit is geworden voor Rusland. 

Mordvintsev verwees daarbij naar de gevolgen van de gaswinning in het Jamal-schiereiland, een internationaal project dat al miljarden euro heeft opgeleverd. 

De toename van het scheepsverkeer tussen de Barentszzee en de golf van de Ob-rivier, die te maken heeft met de ontwikkeling van het gaswinningsproject, heeft volgens hem het jachtgebied van de dieren doen inkrimpen.

"Momenteel is het ijs in de golf van de Ob, die altijd een jachtgrond is geweest voor de ijsberen, het hele jaar door gebroken", zo zei Mordvintsev.  

De Russische nucleaire ijsbreker Jamal, genoemd naar het gelijknamige schiereiland, in het Noordpoolgebied.
Public domain

Meer waarnemers in het gebied

Mordvintsev merkt wel op dat de toename van het aantal vastgestelde gevallen van kannibalisme bij ijsberen voor een deel ook verklaard kan worden door de toegenomen aanwezigheid van mensen in het gebied die het fenomeen waarnemen. 

"We hebben momenteel beschrijvingen niet alleen van onderzoekers, maar ook van een groeiend aantal werknemers van gas- en oliemaatschappijen en van het ministerie van Defensie", zo zei hij. 

Een ijsbeer springt van ijsschots naar ijsschots.
Copyright: Andreas Weith/Wikimedia commons/CC BY-SA 4.0

40 procent minder ijs op het einde van de zomer

Volgens een andere Russische expert, Vladimir Solokov, die talrijke expedities geleid heeft van het Arctisch en Antarctisch Onderzoeksinstituut in Sint-Petersburg, is het oppervlak van het Noordpoolijs op het einde van de zomer met 40 procent gekrompen de laatste 25 jaar. 

Hij opperde de mogelijkheid dat ijsberen in de toekomst niet meer op het zee-ijs zullen jagen maar enkel langs de kusten en op eilandengroepen die in het uiterste noorden liggen.

De beren gaan ook op zoek naar voedsel bij de mensen: strooptochten van ijsberen op zoek naar voedsel in de buurt van bewoonde gebieden worden steeds talrijker in het noorden van Rusland.

In juni vorig jaar werd een uitgehongerde ijsbeer gezien in de buurt van een Russische stad op meer dan 800 kilometer van zijn natuurlijke leefgebied. De beer werd gevangen en door dierenartsen verzorgd.

En in februari riepen de Russische autoriteiten de noodtoestand uit in de archipel Nova Zembla wegens een toevloed van tientallen agressieve ijsberen die op zoek waren naar voedsel. 

Een ijsbeer eet van het karkas van een narwal dat is aangespoeld op de kust. Steeds meer ijsberen gaan niet meer het zee-ijs op om te jagen maar blijven in de zomer op het land, waar ze soms aangespoelde karkassen van walvissen vinden.
Fallows C, Gallagher AJ, Hammerschlag N (2013)/Wikimedia commons/CC BY-SA 2.5
Twee ijsberen 'speelvechten' met elkaar.
Mbz1/Wikimedia commons/CC BY-SA 3.0

Meest gelezen