1 extra boom per Vlaming? "Zeker nuttig, maar zal grote klimaatvraagstuk niet oplossen"

Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers (Open VLD) wil de Vlaamse gemeenten aanzetten om per inwoner een extra boom te planten. Het is een van zijn klimaatdoelstellingen voor de lokale besturen. Maar heeft het ook effect? En wat kunnen mogelijke hindernissen of valkuilen zijn? 

Als elke Vlaamse gemeente tegen 2030 voor elke inwoner een extra boom plant, zijn dat 6,6 miljoen extra bomen in heel Vlaanderen. Bovenop de 10.000 hectare extra bos die in het klimaatplan van Somers' collega, minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA), zijn opgenomen.

Effect op klimaatverandering?

Een opvallende en op het eerste gezicht simpel ogende maatregel, maar zal die ook effect hebben? "Het aanplanten van die bomen gaat zeker niet het grote klimaatvraagstuk oplossen, laat dat duidelijk zijn", reageert Kris Verheyen, professor bosbeheer aan de UGent, in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Ze zullen zeker koolstof opslaan en CO2 uit de lucht halen, maar dat zal zeker niet voldoende zijn om te compenseren wat we in Vlaanderen jaarlijks uitstoten."

"Maar het kan anderzijds wel nuttig zijn", voegt Verheyen eraan toe, "want bomen slaan niet alleen koolstof op en verzachten zo de klimaatverandering, ze zorgen bijvoorbeeld ook voor verkoeling tijdens de zomer, bevorderen de biodiversiteit en vermijden erosie. Dus in dat opzicht is het planten van bijkomende bomen zeker een goed idee."

Bart Muys, specialist bosbeheer van KU Leuven, bevestigt het extra voordeel van bomen aanplanten in een stedelijke omgeving: "Het is een gratis airco in hete zomers." 

Waar zet je 6,6 miljoen bomen?

Een andere vraag: waar zet je 6,6 miljoen bomen? "Ik zou het toch wel het liefst complementair zien aan de plannen van Demir. Deze bomen lijken me dus vooral te moeten komen in een open landschap of in onze tuinen. Vlaanderen is zeer rijk aan tuinen, dus daar is zeker nog wel ruimte om bomen bij te planten." Ook straten en kleine parken in steden zijn er geschikt voor. Daarnaast moet Demir "echt voor bosoppervlaktes gaan", benadrukt Verheyen.

Het zal doortastend beleid vergen om dit effectief te kunnen realiseren

Kris Verheyen, specialist bosbeheer UGent

Kunnen de gemeenten dit wel aan?

Het voorstel van Somers is zeker ambitieus, zegt Verheyen, voor sommige gemeentes wordt het heel wat om dit uit te voeren. "Ik ben het met Somers eens dat lokale besturen iets kunnen doen, maar ze zullen dan ook sterk ondersteund moeten worden."

In de eerste plaats financiële steun, want bomen planten kost geld. Maar ook knowhow, want niet iedere gemeente heeft die kennis, zeker niet in de kleinere gemeenten. "Dus er moet dan ook echt een actieplan uitgerold worden met ondersteuning voor die lokale besturen. Het zal doortastend beleid vergen om dit effectief te realiseren", besluit Verheyen.

Er moet een culturele omslag komen

Bart Muys ziet in Terzake nog een andere, psychologische hindernis: "Er moet een soort culturele omslag komen. Vlamingen moeten meer van bomen gaan houden. Ook steden en gemeenten kunnen grotere inspanningen doen. Er zijn gigantisch veel mogelijkheden. Denk maar aan al die grijze straten die we in Vlaanderen hebben, waar geen boom staat, al die triestige voor- en achtertuintjes waar er geen boom mag groeien..." 

Muys vindt het plan een stap in de goede richting, maar zegt dat er eigenlijk een sprong nodig is. Bart Somers ziet het positief in en geeft een voorbeeld in zijn eigen stad Mechelen: "We gaan daar gratis bomen aanplanten in de voortuinen van burgers, als zij dat willen. Mijn (Open VLD)-collega Mercedes Van Volcem heeft berekend dat er in Vlaanderen 2.180.000 tuinen zijn.  Als alle Vlamingen één boom extra planten in hun tuin, heb je bijna 3 miljoen bomen erbij." 

Vlamingen moeten meer van bomen gaan houden

Bosecoloog Bart Muys, KU Leuven

Alleen een boom planten is niet voldoende

Wannes Hubau, ecoloog van het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, vindt bomen planten een goed idee, maar wijst op de beperkingen van het systeem: "Gewoon planten hier en daar is één ding, maar veel van die bomen sterven ook af, en die moeten eigenlijk vervangen worden. Enkel het planten zal niet helpen. De opvolging is ook belangrijk." 

Bart Muys vult aan: bomen planten is belangrijk, maar oude bomen op stam houden is zo mogelijk nog veel belangrijker. En we gaan keuzes moeten maken: "Dit kan betekenen dat we wegenwerken of bouwwerken gaan moeten doen die soms duurder zijn, om heel zorgvuldig die bomen te gaan beschermen." 

Enkel bomen planten zal niet helpen. De opvolging is ook belangrijk

Bekijk hier de reportage in Terzake: 

Video player inladen...

Bekijk hier het gesprek met Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers in Terzake: 

Video player inladen...

Meest gelezen