Mogen we barbecueën bij dit mooie weer? En mag ik mijn vakantie intrekken? Het antwoord op uw vragen

Jullie vragen over de maatregelen tegen het coronavirus blijven maar binnenstromen. Zijn lange fietstochten nu nog toegelaten? Gaat de politie strenger controleren? Mag ik carpoolen met een collega om te gaan werken? We geven een antwoord op uw meest gestelde vragen.

Sociaal contact

1

Volgens Viroloog Pierre Van Damme van de UAntwerpen moeten we dicht bij ons huis blijven omdat we rekening moeten houden met twee principes. “Het eerste principe is kijken of de verplaatsing essentieel is. Als het een verplaatsing is voor vrije tijd, dan is dat niet essentieel. Het tweede principe is het respecteren van die minimale afstand van 1,5 meter tussen twee mensen.”

Hoe verder je van huis gaat, hoe groter de kans wordt dat je meer mensen tegenkomt waardoor je die afstand van 1,5 meter niet kan garanderen. “Een tweede probleem is dat als we bijvoorbeeld allemaal naar een park of open ruimte gaan, je daar een concentratie van mensen krijgt. En ook daar is het weer moeilijker om die afstand tussen mensen te gaan respecteren.” Het is daarom dat de overheid vraagt om zo dicht mogelijk bij je huis te blijven als je buitenkomt. “Het is belangrijk om buiten te komen, maar leg daar geen te lange afstanden voor af. Net om niet te veel mensen tegen te komen en niet een concentratie van mensen te creëren”, besluit viroloog Van Damme.

2

De maatregelen van de regering vragen aan iedereen om zoveel mogelijk ‘in hun kot’ te blijven, maar dat betekent niet dat je op zonnige lentedagen helemaal niets meer mag doen in openlucht. De regering moedigt nog steeds aan om te fietsen, wandelen of joggen. Dat mag in gezinsverband of met telkens dezelfde vriend of vriendin. Belangrijk blijft dat je altijd een afstand van 1,5 meter bewaart en na de activiteit meteen terugkeert naar huis. Het is niet de bedoeling dat je ergens op een bankje blijft zitten of met vrienden afspreekt voor een picknick.

Ook activiteiten in de tuin zijn toegestaan. Denk maar aan tuinieren, zonnen of genieten van een barbecue. Let wel: dit mag opnieuw enkel in gezinsverband. Vrienden uitnodigen of met de buren afspreken, mag niet. En hoe aanlokkelijk het ook klinkt: een uitstap naar zee of de Ardennen blijft verboden.

3

Bewegen in de buitenlucht is toegestaan. Sterker nog: de regering moedigt dit aan. Premier Sophie Wilmès (MR): “Activiteiten in de buitenlucht zijn heel belangrijk, want het is de bedoeling dat de mensen tijdens deze periode in beweging blijven.”

Je mag wandelen, joggen of fietsen in je eentje of met de mensen waarmee je samenwoont. Meestal is dat je gezin. Daarnaast mag er één vriend of vriendin, telkens dezelfde, van buiten het gezin mee op pad. Belangrijk is wel dat je 1,5 meter afstand bewaart.

De richtlijnen van het crisiscentrum schrijven voor dat je voor buitenactiviteiten enkel rijwielen mag gebruiken, niet gemotoriseerde voortbewegingstoestellen. “Oftewel: rolschaatsen en skaten is toegestaan, steppen met een elektrische step niet”, verduidelijkt Yves Stevens van het Crisiscentrum. “Het is evenmin de bedoeling dat je naar een basketbalveld trekt om een balletje te gooien, zelfs niet in je eentje.” Ook watersporten en brandingsporten zoals surfen en kiten zijn verboden.

“We spreken van een samenscholing vanaf drie personen”, aldus minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD). Met een groep vrienden of vriendinnen een wandeling maken, is met andere woorden verboden. Als je onderweg iemand tegenkomt, is het bovendien belangrijk om een afstand van minimaal 1,5 meter te behouden.

Je moet tijdens het uitoefenen van je activiteit permanent in beweging blijven. Het is bijvoorbeeld verboden om in een park te zitten, te picknicken of te zonnebaden. Ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een beperkte mobiliteit of mentale handicap vormen een uitzondering op deze regel. Na je activiteit moet je meteen terug naar huis keren.

4

Ja, dat mag. Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V): "We hebben erover nagedacht om een beperking op te leggen. In Frankrijk geldt bijvoorbeeld de regel dat je je in een straal van 1 kilometer van huis mag verplaatsen, maar dat is in het drukbevolkte België geen goed idee. Er zouden te veel mensen op een beperkte oppervlakte samenkomen. Je mag een sport beoefenen, maar houd minstens 1,5 meter afstand van andere mensen en vermijd hotspots.”

5

Vissen is niet meer toegestaan. “Verplaatsingen voor het plezier of de uitoefening van een hobby zijn namelijk niet toegelaten”, verduidelijkt minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Ook jagen is verboden.

6

Ja, die ene extra vriend of vriendin moet altijd dezelfde persoon zijn. Je mag dus niet afwisselen tussen verschillende vrienden. Op die manier komen immers nog steeds heel wat verschillende netwerken van mensen met elkaar in contact en dat moet vermeden worden. Als je gaat wandelen, fietsen of joggen kan het dus ofwel met de mensen waarmee je onder hetzelfde dak leeft, meestal is dat je gezin, of altijd met dezelfde vriend of vriendin van buiten het gezin. En ook belangrijk: blijf ook altijd 1,5 meter afstand bewaren.

7

De basisregel is: blijf zoveel mogelijk thuis en vermijd zoveel mogelijk contacten. Enkel voor professionele en absoluut noodzakelijke verplaatsingen mag je de auto of het openbaar vervoer gebruiken. Je maakt een essentiële verplaatsing in geval van:

  • een doktersbezoek
  • de aankoop van etenswaren
  • verplaatsingen naar de post, bank, apotheker of het tankstation
  • bijstand aan hulpbehoevenden
  • verplaatsingen van ouders naar de opvang van hun kinderen
  • alle verplaatsingen in het kader van een wettelijke verplichting

Naar je werk rijden kan ook als dat noodzakelijk is, al vraagt de overheid om zoveel mogelijk thuis te werken. Tijdens die verplaatsing moét ook de afstand van 1,5 meter worden nageleefd: tuinwerkers die samen in een bestelwagen zitten, moeten dus ook afstand houden.

Het openbaar vervoer blijft rijden, maar de vervoersmaatschappijen moeten een afstand van 1,5 meter tussen de reizigers garanderen. Taxi's mogen rijden met één klant in de wagen.

Je met de auto verplaatsen voor een recreatieve activiteit zoals wandelen, is in de meeste gevallen verboden. Dit is enkel toegestaan voor gezinnen met kinderen jonger dan en gelijk aan 5 jaar, voor personen met een beperkte mobiliteit (inclusief ouderen en zwangere vrouwen) en voor de begeleiders van personen met een fysieke of mentale beperking. “Hiermee willen we tegemoet komen aan mensen die in een grote stad wonen of slecht te been zijn”, zegt Yves Stevens van het Crisiscentrum. “Wel moeten ze in de buurt blijven. Het is niet de bedoeling dat ze een daguitstap naar zee of de Ardennen maken. Dat is en blijft een niet-essentiële en dus verboden verplaatsing.”

8

Je inkopen gaan doen in een voedingswinkel in een andere gemeente is toegestaan. Boodschappen doen is een essentiële verplaatsing waarvoor je de auto mag gebruiken.

9

Je met de auto verplaatsen voor een recreatieve activiteit zoals wandelen, is in de meeste gevallen verboden. Dit is enkel toegestaan voor gezinnen met kinderen jonger dan en gelijk aan 5 jaar, voor personen met een beperkte mobiliteit (inclusief ouderen en zwangere vrouwen) en voor de begeleiders van personen met een fysieke of mentale beperking. “Hiermee willen we tegemoet komen aan mensen die in een grote stad wonen of slecht te been zijn”, zegt Yves Stevens van het Crisiscentrum. “Wel moeten ze in de buurt blijven. Het is niet de bedoeling dat ze een daguitstap naar zee of de Ardennen maken. Dat is en blijft een niet-essentiële en dus verboden verplaatsing.”

Wel mag je je met de fiets verplaatsen om ergens te gaan wandelen, al blijf je bij voorkeur in je eigen buurt. Het is niet de bedoeling dat iedereen naar dezelfde wandelgebieden trekt, waardoor het daar te druk wordt om een veilige afstand van 1,5 meter te bewaren.

10

Neen, dat mag niet. Enkel essentiële verplaatsingen zijn toegestaan. Dit is noodzakelijk om de verdere verspreiding van het virus te beperken. Je mag de motor wel gebruiken om te gaan werken of om naar de voedingswinkel, bank, post, apotheker of dokter te gaan. Ook hulp bieden aan mensen in nood valt onder een essentiële verplaatsing.

Omdat het belangrijk is dat we wel regelmatig buitenkomen, mogen we nog gaan wandelen, joggen en fietsen. Elke andere activiteit die het besmettingsrisico kan verhogen en niet noodzakelijk is, is verboden. Je mag dus niet voor je plezier een lange motortocht maken.

11

Ja, je mag nog steeds carpoolen. Wel moet je minstens 1,5 meter afstand tussen elke persoon bewaren. Het aantal personen dat een wagen mag delen, hangt dus af van het type voertuig. Het is belangrijk dat je de auto regelmatig verlucht en reinigt.

Taxidiensten en alternatieve taxidiensten blijven in gebruik. Ook daar moet een minimumafstand van 1,5 meter tussen elke persoon worden aangehouden.

Een gezin dat onder hetzelfde dak woont, mag in één wagen of taxi. Voor hen is de afstandsregeling niet van toepassing. In het algemeen moeten verplaatsingen zoveel mogelijk worden vermeden.

Deelauto’s en deelsteps worden beschouwd als transportmiddel en mogen gebruikt worden, behalve voor recreatieve doeleinden. Gocarts voor één of meerdere personen zijn dus verboden.

12

Je zoon of dochter rijles geven op de openbare weg, mag niet. Dit is geen noodzakelijke verplaatsing. De basisregel is: blijf zoveel mogelijk thuis. Je mag enkel nog met de auto rijden om naar je werk, een voedingswinkel, apotheker of dokter te gaan en om mensen in nood te helpen.

Wie door de coronacrisis niet meer tijdig zijn of haar rijexamen kan afleggen of een terugkommoment kan volgen, krijgt 4 maanden uitstel. Iedereen wiens voorlopig rijbewijs vervalt in de periode van 16 maart tot en met de einddatum van de noodmaatregelen, komt in aanmerking voor dat uitstel. En ook diegenen die binnen de maand die volgt op de einddatum van de noodmaatregelen een terugkommoment moeten volgen, krijgen uitstel van 4 maanden.

Bovendien krijgen diegenen die een afspraak voor een praktisch rijexamen hadden gemaakt in de periode van de maatregelen tegen het coronavirus, voorrang bij het maken van een nieuwe afspraak.

13

Studenten moeten één woonplaats kiezen om te verblijven zolang de maatregelen van kracht zijn: ofwel wonen ze thuis, ofwel blijven ze op kot. Het is begrijpelijk dat studenten hun cursussen nodig hebben om te studeren dus die kan je eenmalig gaan halen op kot.

14

Je mag je huis verlaten voor noodzakelijke verplaatsingen zoals inkopen doen, gaan werken of naar de dokter of apotheek gaan. Ook voor een wandeling, fietstocht of om te joggen, mag je nog het huis uit. Om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, moeten we onze contacten zoveel mogelijk beperken tot ons gezin en maximaal één andere – en telkens dezelfde – persoon. Bij vrienden of familie op bezoek gaan, is dus zeker niet de bedoeling. Je kan natuurlijk wel nog online of telefonisch contact houden met familie en vrienden.

15

Het algemene principe is dat je in je eigen gezinsbubbel moet blijven, met uitzondering van één en dezelfde vriend of vriendin buiten het gezin. Daarnaast moet je ook voldoende afstand behouden, en heel belangrijk, je mag generaties niet mengen. Al deze maatregelen zijn opgelegd uit solidariteit met de oudere en kwetsbare groepen want als zij ziek worden, lopen ze het meeste risico. Je ouders gaan bezoeken, mag daarom niet. Een uitzondering is als je je ouders bezoekt om hen te verzorgen of te helpen met noodzakelijke activiteiten. Belangrijk is dan om voldoende afstand te bewaren en regelmatig je handen te wassen. Als je voor hen boodschappen doet of naar de apotheker gaat, dan zet je die het best gewoon voor de deur. Als je niet binnen moet zijn, blijf je dus beter buiten.

Een bejaarde moeder of vader mag je eventueel ook tijdelijk in huis nemen om te verzorgen en te helpen. Ten minste als je geen kinderen hebt. Het wordt immers ten striktste afgeraden om verschillende generaties met elkaar in contact te brengen.

16

Als je hulp nodig hebt, kan je bellen naar het infonummer 0800/14 689. Dit nummer wordt bemand door opgeleide vrijwilligers van het Rode Kruis. Zij zullen zorgen voor de nodige psychosociale ondersteuning en indien nodig doorverwijzen naar andere organisaties.

17

Nee, de maatregelen blijven nog zeker tot en met 19 april van kracht, mogelijk worden die nog verlengd tot 3 mei. Tot dan blijven alle niet-essentiële verplaatsingen verboden. Je wordt verwacht zoveel mogelijk thuis te blijven. Je mag enkel naar buiten gaan om te werken, naar de voedingswinkel, apotheker of dokter te gaan of om mensen in nood te helpen. Fysieke activiteiten in de openlucht (wandelen, fietsen) met je gezin zijn ook toegestaan.

Viroloog Steven Van Gucht: “We moeten streng zijn en de maatregelen heel strikt blijven opvolgen. We zitten in een moeilijke periode, de infecties stijgen nog altijd en er worden steeds meer mensen opgenomen in ziekenhuizen. Als we de greep te snel lossen, wordt het moeilijk om het aantal besmettingen binnen de perken te houden.”

18

Als je voorbij het woonzorgcentrum komt tijdens je wandeling of fietstocht, is het toegelaten om een keertje te gaan zwaaien. Het is niet de bedoeling om een samenkomst te organiseren voor het woonzorgcentrum door in de buurt te blijven rondhangen. Dat is in strijd met het samenscholingsverbod.

Steeds meer woonzorgcentra installeren een babbelbox, een veilige ontmoetingsplek waarbij familie achter glas een babbeltje kan slaan met de inwoner zonder de instelling te betreden. Een verplaatsing naar zo’n babbelbox valt onder de noemer ‘verplaatsing om mensen in nood te helpen’. Let er wel op dat het glas na elk bezoek gedesinfecteerd wordt en kies bij voorkeur voor communicatie op afstand, zoals telefonische oproepen en video-oproepen.

Omgekeerd mogen grootouders even voor het raam zwaaien naar hun kleinkinderen, maar ook hier alleen als ze tijdens een fiets- of wandeltocht langs hun huis passeren. Het is niet de bedoeling dat je je met de wagen verplaatst. Vanzelfsprekend dien je de sociale afstand altijd te respecteren.

19

Als je niet samenwoont met je lief, mag je daar ook niet op bezoek gaan. Dat is immers geen essentiële verplaatsing. Als je dicht bij elkaar in de buurt woont, kan je wel nog afspreken in de buitenlucht. Samen gaan wandelen, lopen of fietsen is wel toegestaan zolang je de regels van de social distancing opvolgt en dus 1,5 meter afstand bewaart. Kussen, knuffelen of hand in hand lopen, mag dus niet.

Volgens Yves Stevens van het Crisiscentrum is het belangrijk dat mensen nadenken over welke contacten ze nog aangaan en wat dit kan betekenen voor de verspreiding van het virus. “We kunnen niet voor iedereen een aparte regel maken. Gebruik je gezond verstand en blijf binnen. Je moet je nu afvragen: wat ik doe, is dat goed om mij en de medemens te beschermen tegen het coronavirus? Je lief bezoeken past daar dus niet in.”

Ook Viroloog Marc Van Ranst vindt het geen goed idee om je lief te bezoeken zolang de maatregelen tegen het coronavirus van kracht zijn. “Nu ga ik mij niet sympathiek maken bij diegenen die een lief hebben, maar het ligt moeilijk. Voor mij is dat een niet-essentiële verplaatsing.” Hij wijst erop dat we allemaal verschillende sociale netwerken hebben en dat we moeten vermijden dat onze netwerken met elkaar in contact komen. Als je partner dus elders woont, en je gaat bij hem of haar op bezoek, dan bestaat het risico dat je de besmetting in zowel jouw sociaal netwerk als dat van je partner verspreidt.

Het enige wat ze bij het Crisiscentrum nog met de mantel der liefde willen bedekken zijn partners die al jaren een vaste relatie hebben en die beiden met dezelfde mensen in contact komen. Zij zouden wel nog bij elkaar over de vloer mogen komen.

20

De grenzen van ons land zijn afgesloten voor niet-essentiële verplaatsingen. Je mag dus enkel de Belgische grens oversteken als dat strikt noodzakelijk, bijvoorbeeld voor woon-werkverkeer. Je partner in het buitenland bezoeken is dus niet langer toegestaan, behalve als hij/zij hulpbehoevend is.

21

"Seks mag en kan.” Dat zei seksuoloog Wim Slabbinck in “Nieuwe feiten” op Radio 1. “Sterker nog: intimiteit is een belangrijk gegeven in deze crisis. We weten dat knuffelen en seks het beste medicijn zijn tegen depressies en eenzaamheid.” Als je geen symptomen hebt maar wél correct aan “social distancing” doet, kan je met je vaste partner gewoon seks blijven hebben zonder dat je je zorgen moet maken. Wel wordt vanzelfsprekend afgeraden om seks met verschillende mensen te hebben.

Viroloog Steven Van Gucht vult aan: “Als je seks hebt met iemand die wel besmet is, is de kans natuurlijk groot dat je zelf besmet geraakt. Seks draait rond intimiteit en als je kust, kan het virus overgedragen worden via de mond. Niet de seks zelf is gevaarlijk, wel het kussen. Er zijn bijvoorbeeld geen aanwijzingen dat het coronavirus wordt overgedragen via sperma."

22

Sinds 18 maart zijn alle niet-essentiële reizen naar het buitenland verboden. Enkel het goederen- en dienstenverkeer mag de grenzen nog over. Verschillende grensovergangen zijn daarom ook gesloten en de politie voert controles uit aan de grenzen.

De volgende redenen worden beschouwd als essentiële redenen om te reizen naar het buitenland en zijn dus wel nog toegelaten: zakenreizen, met inbegrip van het woon-werkverkeer, medische zorg, het verlenen van bijstand of zorg aan een oudere, minderjarige, gehandicapte of kwetsbare persoon en de zorg voor dieren.

Gaan fietsen net over de grens, is dus niet meer toegelaten. Dat is een niet-essentiële verplaatsing en als de politie je controleert, kan je hiervoor een boete krijgen. Ook boodschappen doen over de grens, mag niet meer. Die doe je in België en zo dicht mogelijk bij jou in de buurt.

Als je toch de grens over moet voor een essentiële verplaatsing, dan is het aangeraden om - naast je identiteitsdocumenten - ook een schriftelijk document te hebben dat je verplaatsing rechtvaardigt. Dat kan een attest zijn van de werkgever of dokter, maar ook een bewijs van co-ouderschap of een kopie van een vliegtuigticket om iemand af te halen op een luchthaven als een ander vervoermiddel niet mogelijk is. Op basis van deze documenten kan de politie of douane bij controle de noodzaak van je verplaatsing beoordelen.

Fransen, Nederlanders of Duitsers mogen ook de Belgische grens niet meer oversteken wanneer dat niet noodzakelijk is. Ze mogen geen toeristische of recreatieve uitstappen maken in België. Ook hier voert de politie grenscontroles uit waarbij elke overtreding gesanctioneerd wordt.

23

Neen, enkel essentiële verplaatsingen (naar het werk als thuiswerk onmogelijk is, de apotheker, de post, een voedingswinkel, tanken of om mensen in nood te helpen) zijn nog toegelaten. De politie heeft al mensen die op weg waren naar hun vakantieverblijf aan zee gecontroleerd en terug naar huis gestuurd.

24

Neen, dat kan niet meer. Er geldt een samenscholingsverbod. Enkel een gezin dat onder hetzelfde dak woont - of bij uitbreiding één en dezelfde vriend of vriendin - mag samen activiteiten zoals een wandeling ondernemen. Een groep vrienden of vriendinnen mag er dus niet meer samen op uit trekken: niet voor een dagactiviteit zoals een wandeling, niet voor een weekendje weg.

25

De Belgische regering heeft beslist dat alle niet-essentiële reizen verboden zijn tot en met 19 april. Dat geldt in beide richtingen: zowel niet-essentiële reizen vanuit België, als niet-essentiële reizen naar ons land zijn niet meer toegestaan. De luchthavens mogen wel openblijven, maar steeds moet een afstand van 1,5 meter worden gegarandeerd. Veel luchtvaartmaatschappijen schrapten al hun vluchten. De vliegtuigen van Brussels Airlines blijven bijvoorbeeld aan de grond.

Verschillende landen hebben ondertussen hun grenzen gesloten om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te houden. Als je in het buitenland zit, moet je de volgende stappen ondernemen:

  • Neem contact op met je reisagentschap, touroperator of luchtvaartmaatschappij
  • Schrijf je in op https://travellersonline.diplomatie.be/ en volg de online-instructies van de ambassades
  • Bel in geval van nood naar +32 (0)2 501 4000
  • Beperk je sociale contacten zoveel mogelijk
26

Het is officieel toegelaten om iemand op te halen op de luchthaven, maar het wordt wel sterk afgeraden. Wie iemand oppikt, moet daarna bovendien 14 dagen in quarantaine blijven, net zoals de aankomende passagiers. Je mag de aankomsthal op Brussels Airport ook niet meer binnen, en moet in de wagen wachten. Als je iemand kent die uit het buitenland terugkeert, raad je die persoon dus beter aan om het openbaar vervoer te gebruiken, of met een taxi naar huis te gaan (zij mogen één passagier vervoeren).

27

Dat is moeilijk te voorspellen. Het is ook iets wat virologen op dit moment niet weten. Marc Van Ranst: “Ik ga u zeggen wat we wel al weten: deze epidemie kan in België voor het grootste deel onder controle zijn tegen hopelijk half mei. En dan kunnen een aantal van de maatregelen teruggeschroefd worden.” Maar dat betekent natuurlijk niet dat je in de zomer op reis zal kunnen vertrekken. “Wanneer je op vakantie wil gaan naar een land waar op dat moment de epidemie wel nog woedt, dan zal dat niet gaan.”, aldus viroloog Marc Van Ranst.

28

Je mag trouwen voor de wet, maar dan wel in zeer beperkte kring. Enkel het huwelijkspaar, hun getuigen en de ambtenaar van de burgerlijke stand mogen aanwezig zijn. Religieuze huwelijken zijn opnieuw toegestaan, maar ook daar alleen met de bedienaar van de eredienst en de getuigen.

29

Begrafenisceremonies kunnen in intieme kring plaatsvinden. Een begrafenis mag door maximum 15 mensen worden bijgewoond, en alle aanwezigen moeten een afstand van 1,5 meter bewaren. Het lichaam van de overledene mag niet worden blootgesteld.

Begraafplaatsen blijven open. Daar kan je overledenen dus nog steeds gaan groeten. Ook hier dien je de regel te respecteren dat je enkel in gezinsverband naar de begraafplaats gaat, mogelijk met één bijkomende vriend of vriendin.

30

Zwangere vrouwen moeten worden opgevolgd, zegt de Vlaamse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (VVOG). De belangrijkste echografieën op 12, 20 en 32 weken mogen nog steeds plaatsvinden. Niet-essentiële echo’s zoals pretecho’s en 3D-echo's horen daar niet bij.

Je zal uiteraard nog steeds kunnen bevallen in een ziekenhuis. Wel is je ziekenhuisverblijf zo kort mogelijk. Dit wordt bepaald in overleg met je behandelende arts. Je partner mag bij de bevalling aanwezig zijn en enkel bezoek van je partner is toegestaan. Familiebezoek is niet meer toegestaan. Verder dien je de richtlijnen van het ziekenhuis te volgen.

31

In het ziekenhuis is nog maar heel beperkt bezoek mogelijk. Enkel bezoek van ouders van kinderen jonger dan 18 jaar en de naaste familie van patiënten in kritieke toestand of in palliatieve fase is toegestaan.

Begeleiding bij noodzakelijke consultaties of onderzoeken is beperkt tot maximum één persoon.

32

Tot en met 19 april 2020 zijn alle vormen van bezoek in de gevangenis verboden. Ook de partner en kinderen van gevangenen mogen dus niet op bezoek komen, ook niet achter glas. Mensen die om professionele redenen in de gevangenis moeten zijn, zoals politieagenten, advocaten en hulpverleners worden natuurlijk wel nog toegelaten tot de gevangenis.

33

Je mag enkel nog naar je bouwwerf gaan als de werken daar niet uitgesteld kunnen worden. Alleen noodzakelijke en dringende werkzaamheden mogen voortgezet worden. Dat is ook zo bij dringende herstellingen of onderhoudswerken door professionals.

34

Neen, dat mag niet. Een huidig verkoopdossier waarbij er al kopers gevonden zijn, mag wel worden afgerond, maar er mogen geen nieuwe verkoopprocedures worden opgestart. Je mag dus ook geen potentiële kopers uitnodigen, ook niet één per één.

35

Je mag nog steeds het noodzakelijke doen voor het welzijn van je paard. Daaronder valt vanzelfsprekend de verzorging, ook als je paard wat verder van huis staat.

Paardrijden is toegestaan op je eigen weide of piste. Staat jouw paard in een manege, dan mag je daar naartoe als de manege niet zelf in het welzijn van je paard kan voorzien. Je mag de auto gebruiken om naar de manege te rijden en om je paard te vervoeren.

(Urenlang) paardrijden in de natuur of op de weg is verboden.

36

Ja, de donorcentra van Het Rode Kruis zijn nog altijd open. Bloed geven is en blijft noodzakelijk om de voorraad op peil te houden. Belangrijk om weten is dat het coronavirus niet verspreid kan worden via bloed. Tijdens een bloedinzameling moet je vanzelfsprekend de hygiënische maatregelen en de sociale afstand (1,5 meter) respecteren. Het is ook belangrijk dat een donor zich bewust is van zijn eigen gezondheidstoestand. Mensen die ziek zijn, worden zoals altijd uitgesloten.

37

Hier zijn sinds kort richtlijnen over, van de Belgische reanimatieraad. Het belangrijkste blijft om snel de hulpdiensten te bellen, op het nummer 112. Zonder persoonlijke beschermingsmaatregelen riskeer je je eigen veiligheid en mag je niet overgaan tot reanimatie.

Pascal Vranckx van Rode Kruis Limburg verduidelijkt: "Als de gewonde persoon bij bewustzijn is, kan je instructies geven of vragen stellen. Als het nodig is, kan je de hulpdiensten bellen. Zij sturen dan hulp ter plaatse”. Maar wat als iemand bewusteloos is en bijvoorbeeld mond-op-mondbeademing nodig heeft? "Dan wordt het in tijden van corona inderdaad een pak moeilijker. Wij raden vooral aan om eerst aan je eigen veiligheid te denken. Doe enkel hartmassage en geen beademing. Gebruik een aangepast chirurgisch mondmasker, niet het zelfgemaakte.”

Volgens Vranckx is bij hartmassage zelfs een mondmasker voor het slachtoffer noodzakelijk: “Bij hartmassage druk je de borstkas ongeveer vijf centimeter in en daarbij pomp je de longinhoud naar buiten. Er ontstaat zo een soort aerosol met vochtdruppeltjes. Die kan je opvangen door een mondmasker over de neus en mond van het slachtoffer te doen.” Maar mensen hebben vaak geen mondmasker op zak en daarom is het belangrijk om zo snel mogelijk de hulpdiensten te bellen: “Je kan dan niet voor je eigen veiligheid zorgen. Dus bel zo snel mogelijk de hulpdiensten want elke seconde telt.”

Kinderen

1

De maatregelen gelden voorlopig tot 19 april, het einde van de paasvakantie. Tijdens de paasvakantie is er geen les, maar is er wél opvang voorzien voor drie groepen leerlingen: kinderen van ouders die werken in een cruciale sector zoals de zorg, kinderen in een medische of sociaal kwetsbare situatie, en kinderen met een moeilijke thuissituatie. Alle andere kinderen moeten thuis opgevangen worden door ouders die telewerken. Vlaams minister van onderwijs Ben Weyts (N-VA): “We willen iets terugdoen voor de helden die werkzaam zijn in de zorg, in de voeding of distributie, of in de veiligheid. En het minste wat we kunnen doen, is zorgen dat ze ook in de paasvakantie hun job kunnen blijven doen en dat we dus opvang voorzien voor hun kinderen.”

De kinderen worden opgevangen door lokale opvanginitiatieven die al gepland waren en waar dus al personeel voor voorzien was. “Daarnaast werken we samen met vrijwilligers en scholen”, aldus minister Weyts.

Kinderen van ouders die telewerken, blijven ook in de paasvakantie thuis. Volgens minister Weyts blijft het belangrijk om kinderen zoveel mogelijk thuis te houden als dat mogelijk is. “Want als je opnieuw alles open zou verklaren, ga je kinderen uit verschillende gemeenschappen samenbrengen. Dan loop je het gevaar dat ze elkaar besmetten, naar huis gaan en daar volwassenen besmetten.”

Of de scholen na 19 april weer opengaan, is nog niet duidelijk. Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) en minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) benadrukken dat ze het advies van de experten en wetenschappers zullen volgen. "Voor het onderwijsveld is het geen eenvoudige zaak dat de planning en afspraken maar lopen tot aan het einde van de paasvakantie. Maar als dat volgens de wetenschappers het beste is voor onze volksgezondheid, dan volgen wij. Al sinds het begin van deze crisis luidt ons devies: volg de virologen. Dit is geen onderwijskwestie, maar een gezondheidskwestie", aldus Weyts.

2

Voorlopig is dat nog onduidelijk. Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA): “Dat weten we nu nog niet. We hebben de huidige maatregelen vastgelegd tot 19 april. We volgen de situatie op, zullen kijken naar de evolutie van de curve en dan luisteren naar wat de specialisten zeggen. Ik kijk echt uit naar de dag dat we kunnen aankondigen dat de crisis voorbij is, maar voorlopig luisteren we naar de specialisten en volgen we die adviezen op.”

De Waalse minister-president Elio Di Rupo (PS) benadrukt wel dat de maatregelen voor scholen niet vroeger zullen worden teruggeschroefd dan de maatregelen voor andere sectoren. Minister Jambon beaamt dat: “Dat is logisch, als bedrijven nog niet mogen openen, dan betekent dat dat het virus nog niet ingedijkt is en dan zullen we de kinderen ook nog niet naar school sturen. Maar ook in die keuze adviseren de specialisten ons.”

Vast staat wel dat schoolreizen van meerdere dagen zijn verboden tot 30 juni 2020.

3

Het is op dit moment nog niet duidelijk of de scholen na de paasvakantie de lessen opnieuw kunnen hervatten. De periode zonder lessen kan nog verlengd worden tot 3 mei, dat wordt pas in de paasvakantie beslist. Lieven Boeve, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen: “Het is vervelend dat er nog geen duidelijkheid is, maar ik begrijp het wel. We moeten ons nu voorbereiden op 2 scenario’s: lesgeven na de paasvakantie, of nog minstens 2 weken zonder les.”

Het is wel een bezorgdheid van Boeve dat er mogelijk een leerachterstand komt bij bepaalde kinderen. “Leerkrachten proberen kinderen nu tot de les te houden via WhatsApp-groepen en taakjes die ze moeten doormailen. Maar kansarme leerlingen bereiken we enkel als de scholen weer openen, voor hen is deze situatie een probleem. Niet alle kinderen zitten helaas in een context waar leren mogelijk is of aangemoedigd wordt. Dus het wordt alle hens aan dek om deze kinderen te laten bijwerken.”

Om de leerachterstand zoveel mogelijk te beperken, heeft Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) besloten dat leerkrachten nieuwe leerstof moeten behandelen als de scholen na de paasvakantie nog niet heropenen. Leerlingen zullen maximum 4 uur per dag bezig moeten zijn met taken voor school. Ouders van hun kant zullen zich maximaal 2 uur per week moeten bezighouden met de begeleiding van hun kinderen. “Ik heb het onderwijsveld en een groep pedagogen gevraagd om eenduidige richtlijnen uit te werken die haalbaar zijn voor leerkrachten, leerlingen en ouders”, zegt Weyts. “Het onderwijs is vrij, maar ik hoop dat de scholen hier enigszins uniform mee zullen omspringen.”

Bij deze vorm van “preteaching” zal de leerstof twee keer aangeboden worden aan alle leerlingen: een eerste keer via het afstandsonderwijs. Een tweede keer wanneer de lessen op school hervatten. De leerkracht komt dan nog eens terug op de leerstof, maar kan sneller tot de kern komen.

4

Het algemene principe is dat je binnen je "gezinsbubbel" blijft, met uitzondering van één en dezelfde vriend of vriendin van buiten het gezin. Die ene persoon kan je babysit zijn. Als je zelf op je kinderen kan passen, krijgt dit wel de voorkeur. Zo komen minder verschillende mensen met elkaar in contact en is er dus ook minder kans op besmetting.

Samenwerken met gezinnen mag niet, want dat zou een schending zijn van het samenscholingsverbod. Alle bijeenkomsten buiten het gezinsverband zijn verboden.

Lukt het je niet om opvang te organiseren, maar werk je in een cruciale sector, dan mogen je kinderen naar school of naar de crèche. Volgens de nieuwste maatregelen van donderdag 19 maart mogen scholen nog opvang voorzien voor drie groepen gezonde leerlingen: kinderen van ouders die werken in een cruciale sector zoals de zorg of distributie, kinderen in een medische of sociale kwetsbare situatie, en kinderen met een moeilijke thuissituatie. Werk je van thuis uit, dan moet je je kinderen zelf opvangen.

5

Nee, er geldt een samenscholingsverbod, dat betekent dat alle bijeenkomsten buiten het gezinsverband verboden zijn. Minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD): “De politie gaat hier streng op toezien. Jongeren die samen buitenspelen kunnen een GAS-boete krijgen. Het hangt af van gemeente tot gemeente hoe hoog die boete is.” De politie zal je eerst met woorden tot de orde roepen, als dat niet helpt, kan je dus een boete krijgen.

6

Neen, dat kan niet meer. De Belgische bisdommen hebben op maandag 30 maart beslist dat de eerste communies en vormsels die gepland stonden voor de periode tussen Pasen en Pinksteren, niet zullen doorgaan. De vormsels worden verschoven naar september of oktober, de eerste communies naar volgend schooljaar. Elk bisdom zal een regeling voorstellen aangepast aan de eigen situatie.

Het Humanistisch Verbond en deMens.nu adviseren om ook alle vrijzinnige feesten dit voorjaar definitief uit te stellen. “We onderzoeken nu op welke manier we de feestelingen die dit voorjaar uit de boot vallen, volgend schooljaar opnieuw kunnen laten aansluiten. Ook bekijken we wat we na de zomer alsnog kunnen aanbieden aan onze 12-jarigen, die het nieuwe schooljaar in een andere schoolomgeving zullen terechtkomen. Er wordt nagedacht over de mogelijkheid om op kortere termijn een ‘virtueel alternatief’ voor de feesten te ontwikkelen”, klinkt het daar.

7

Dat mag. “Op zaken in gezinsverband ligt geen enkel verbod”, zegt Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA). “Ook bij een ‘uiteengerukt gezin’, om het zo te zeggen. Maar ook bij overdracht van het kind: geen handen geven, geen kussen, maak dat zo kort mogelijk, en dan terug naar huis.” Voor kinderen of ouders die besmet zijn, wordt wel gevraagd om alle contact zo veel mogelijk stil te leggen.

8

Kind en Gezin zal vanaf 1 april opnieuw kinderen vaccineren. Na de uitbraak van het coronavirus had de organisatie de vaccinaties even stopgezet, aanvankelijk tot 5 april. Maar nu laat Kind en Gezin weten dat het zich ondertussen heeft kunnen organiseren zodat het vaccineren in veilige omstandigheden kan gebeuren.

Kind en Gezin zal alle gezinnen waarbij een afspraak voor een vaccin in maart geannuleerd werd, contacteren voor een nieuwe afspraak. De organisatie roept ouders op om in te gaan op het voorstel van een nieuwe afspraak, zeker als zowel de ouders als de kinderen op dit moment gezond zijn. Ze wijzen er immers op dat het belangrijk is om jonge kinderen tijdig te vaccineren.

Heb je een vraag? Kind en Gezin is er voor alle ouders en aanstaande ouders. Bel naar 078 150 100, van maandag tot vrijdag, van 8 tot 20 uur. Heb je vragen over kinderen en corona? Kijk dan op www.opgroeien.be/veelgestelde-vragen-coronavirus.

Werk en diensten

1

Werkgevers moeten verplicht thuiswerk aanbieden voor de sectoren waarin dat kan. Bedrijven die geen thuiswerk kunnen organiseren, moeten de social distancing kunnen garanderen. Dat wil zeggen dat iedereen minstens 1,5 meter afstand moet houden en dat de hygiëne moet worden gerespecteerd. Gaat dat niet, dan moet het bedrijf sluiten. Je mag een klacht indienen bij de politie als je werkgever zich niet aan deze regels houdt.

2

Thuiswerk is verplicht voor alle niet-essentiële bedrijven waarin dit mogelijk is. Het is pas als telewerken in de praktijk niet te organiseren valt dat aan werknemers kan worden gevraagd om zich toch naar het bedrijf te begeven. Belangrijk is wel dat het bedrijf alle hygiënische maatregelen en de regels rond social distancing (1,5 meter afstand tussen werknemers) strikt opvolgt.

Als die regels niet gewaarborgd zijn, kan je contact opnemen met de preventieadviseur van de interne of externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Als je ervan overtuigd bent dat jij je functie perfect van bij je thuis kan uitvoeren, kan je dit melden bij de arbeidsinspectie. Zij zullen dan beoordelen of telewerk in het gegeven geval al dan niet mogelijk is en ze komen ter plaatse om een onderzoek te verrichten.

Meer info op: https://werk.belgie.be/nl/nieuws/coronavirus-wat-kan-ik-doen-als-mijn-werkgever-de-maatregelen-niet-respecteert

3

Als je werkgever geen telewerk toelaat en je niet in veilige omstandigheden laat werken, dan mag je als medewerker een klacht indienen. Minister van Justitie Koen Geens (CD&V): “De overheid gaat boetes opleggen aan niet-essentiële bedrijven die bijvoorbeeld de afstand van 1,5 meter tussen medewerkers niet garanderen. Bedrijven zullen zelfs gesloten worden als er een tweede inbreuk wordt vastgesteld.” De overheid laat niet-essentiële bedrijven toe om te blijven werken om de economie niet te veel pijn te doen, maar ze moeten zich dan dus wel aan de veiligheidsmaatregelen houden.

Moet je werkgever tijdelijk de deuren sluiten, dan kan hij je niet verplichten om je vakantiedagen hiervoor in te zetten. Afhankelijk van de sector waarin je werkt, wordt bekeken of er sprake is van tijdelijke werkloosheid wegens overmacht of wegens economische redenen.

4

Nee, er is geen attestatiesysteem voorzien. De politie houdt wel controles, het volstaat dat je kan uitleggen dat je naar je werk onderweg bent.

5

De volgende redenen worden beschouwd als essentiële redenen om de grens over te steken en zijn dus nog toegelaten: zakenreizen, met inbegrip van het woon-werkverkeer, medische zorg, het verlenen van bijstand of zorg aan een oudere, minderjarige, gehandicapte of kwetsbare persoon en de zorg voor dieren.

Thuiswerk moet verplicht worden aangeboden als dat kan. Als je in België woont, maar in Nederland werkt, en je niet noodzakelijk op je werk moet zijn, zou je werkgever je dus toelating moeten geven om vanuit België te werken. “Thuis werken heeft wel financiële gevolgen. Je bent immers belastingplichtig in het land waar je het thuiswerk uitvoert”, zegt Eno Alpaerts van het Nederlands-Belgisch centrum voor grensarbeid.

Als het onmogelijk is om te telewerken, kan je niet weigeren om te gaan werken. Eno Alpaerts van het Nederlands-Belgisch centrum voor grensarbeid benadrukt dat er dan ook geen enkel probleem is. “Als jouw bedrijf de voorzorgsmaatregelen zoals 1,5 meter afstand hanteert, kan je perfect gaan werken.”

6

Alle tijdelijke werkloosheid te wijten aan het coronavirus, wordt beschouwd als “tijdelijke werkloosheid wegens overmacht". Dat zegt het kabinet van minister van Werk Nathalie Muylle (CD&V). “Werkgevers die geheel of gedeeltelijk moeten sluiten omwille van het coronavirus, kunnen nu automatisch beroep doen op tijdelijke werkloosheid. Ze moeten nog slechts één formulier invullen. De procedure wordt daarmee met drie weken verkort”, aldus het kabinet. “Overigens wordt tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht ook opengesteld voor wie samenwoont met een coronapatiënt en daardoor niet kan gaan werken. Verder laten we de dagen van tijdelijke werkloosheid meetellen voor de jaarlijkse vakantie. Werknemers die op tijdelijke werkloosheid staan, verliezen met andere woorden geen vakantiedagen.”

De uitkeringen voor tijdelijke werkloosheid bedraagt 70 procent van het geplafonneerde loon, in plaats van de normale 65 procent. “De RVA krijgt heel veel aanvragen binnen voor tijdelijke werkloosheid. Veel mensen zijn nieuw en zitten voor het eerst in het systeem. Voor hen moet telkens een nieuw dossier worden aangemaakt, wat tijd vraagt. Om te vermijden dat mensen aan het einde van de maand niet betaald worden omdat hun dossier niet volledig rond is, krijgen ze een forfait van 1.450 euro. Nadien ontvangen ze het resterende bedrag.”

De tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht door het coronavirus geldt tot 30 juni 2020.

7

Tijdelijk werklozen mogen gaan werken bij een andere werkgever. Als ze bij die nieuwe werkgever betaald worden, vervalt wel hun recht op een werkloosheidsuitkering. Vrijwilligerswerk voor een niet-commerciële onderneming (een landbouwbedrijf is wel commercieel) is ook toegestaan. Dan behoud je wel het recht op een werkloosheidsuitkering. Werknemers die vooraleer ze op tijdelijke werkloosheid gezet werden al een bijberoep uitoefenden, mogen dit bijberoep blijven uitoefenen zonder dat het invloed heeft op de werkloosheidsuitkering.

Minister van werk Nathalie Muylle (CD&V): “We hebben veel vragen ontvangen over vrijwilligerswerk, interim-werk en de nood aan arbeidskrachten in bepaalde sectoren. Normaal kan je geen werkloosheidsuitkering ontvangen als je een loon ontvangt of arbeid uitoefent. Maar gezien de uitzonderlijke omstandigheden maken we dit voor een aantal groepen mogelijk mits een aantal voorwaarden.” Concreet mag tussen 13 maart en 30 juni tijdelijke werkloosheid dus gecombineerd worden met vrijwilligerswerk of een bijberoep.

8

Als je op dit moment tijdelijk werkloos bent en je hebt binnenkort, in de periode waarin de maatregelen van de overheid nog gelden, vakantiedagen gepland, dan worden die vakantiedagen geannuleerd of uitgesteld en blijf je ook dan tijdelijk werkloos. Je werkgever moet wel akkoord gaan met het uitstellen van die vakantiedata, aangezien de dagen al ingepland waren. Je neemt dus best even contact op met je werkgever om te bespreken hoe dit geregeld zal worden.

Als je op dit moment nog aan het werk bent en je geplande vakantiedagen in de periode van de maatregelen wil annuleren, dan moet je daarover overleggen met je werkgever. Hij of zij zal bepalen of dat mogelijk is. Dat is niet wettelijk geregeld.

9

Het is niet verboden om te solliciteren tijdens de coronacrisis. Bedrijven die sollicitaties laten doorgaan, kunnen deze best via videogesprekken (online) organiseren. Als dit niet mogelijk is, moeten de regels van social distancing (minstens 1,5 meter afstand tussen de sollicitant en de jury) gerespecteerd worden.

10

Zolang er voldoende ophaalpersoneel is, gaan de verschillende afvalophalingen (restafval, groenafval, papier, glas, karton en PMD) gewoon voort. Anders zal voorrang worden gegeven aan de inzameling van restafval en organisch afval (met uitzondering van groenafval). Je mag je overigens nog steeds zelf verplaatsen naar glascontainers, kledingcontainers en ondergrondse containers.

Sinds dinsdag 7 april zijn ook de meeste Vlaamse containerparken opnieuw open. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) liet de recyclageparken sluiten omdat er te veel mensen tegelijk kwamen. Er gelden nu strikte voorwaarden om het containerpark te bezoeken: “De afstandsregels blijven belangrijk. Mensen moeten anderhalve meter afstand houden en fysiek contact vermijden. Cash betalingen zijn niet mogelijk, iedereen wacht in zijn wagen in een wachtrij, en een beperkt aantal personen mag tegelijkertijd in het recyclagepark. Waar een reservatiesysteem bestaat, wordt aanbevolen dat ook te gebruiken”, aldus minister Demir. “En als je je bezoek kan uitstellen, blijf dan thuis. Breng jezelf en anderen niet in gevaar.

De stad Antwerpen heropent haar recyclageparken niet. Antwerpen wil haar personeel en inwoners beschermen en mensen samenbrengen in een containerpark is volgens schepen Fons Duchateau (N-VA) geen goed idee: “Je gaat weer met wachtrijen geconfronteerd worden, mensen gaan met elkaar in contact komen, je hebt ook de kans dat mensen wat gefrustreerd geraken door het wachten: dat willen we vermijden.” Antwerpenaren kunnen wel een afspraak maken met de vuilnisophalers om steenpuin en brandbaar grofvuil thuis te komen ophalen.

Kom je tijdens een wandeling zwerfvuil tegen, dan mag je dit nog steeds verzamelen. Let wel: enkel zoveel als je zelf kan dragen. Je mag het afval niet met de wagen ophalen aangezien dit geen essentiële verplaatsing is. Bovendien is het erg belangrijk om niets op te rapen met onbeschermde handen. Gebruik daarom een grijper of draag rubberen of latex handschoenen.

11

De post wordt nog bedeeld. Zelf naar de post gaan is trouwens een van de verplaatsingen buitenshuis die nog is toegelaten, naast eten halen, naar de dokter gaan, naar de bank gaan, naar de apotheker gaan, tanken of om mensen in nood te helpen.

12

Enkel de essentiële winkels zijn open. Oorspronkelijk waren dat alleen voedingswinkels en nachtwinkels, winkels die dierenvoeding verkopen, apothekers, krantenwinkels, tankstations en brandstofleveranciers. De voorbije weken heeft de overheid deze lijst uitgebreid. Ook winkels voor medische hulpmiddelen en telecomwinkels zijn opnieuw geopend. Daar kan je wel enkel voor noodgevallen en op afspraak terecht, en is slechts één klant per keer toegelaten. Telecomwinkels die alleen maar accessoires verkopen, blijven dicht.

Naast supermarkten mogen ook bakkers, slagers, viswinkels, chocolatiers, drankenhandelaars enzovoort open blijven. Voedingswinkels die non-food producten verkopen, hoeven hun non-foodafdeling niet te sluiten. Winkels die voeding en dierenvoeding verkopen, mogen bloemen en planten aanbieden als de social distancing kan worden gegarandeerd.

De openingsuren van voedingswinkels zijn niet meer beperkt tussen 7 en 22 uur. Dat is vooral belangrijk voor bakkers die vroeg de deuren openen. Nachtwinkels moeten wel nog altijd om 22 uur sluiten.

Essentiële diensten blijven werken, ook als de social distancing niet te garanderen is. Daar vallen veiligheidsdiensten, cipiers, spoorpersoneel en medisch personeel onder. Tandartsen, kinesisten en psychologen behoren tot de zorgsector en blijven aan het werk. Je kan ook nog terecht bij de gemeente om bijvoorbeeld een nieuwe identiteitskaart aan te vragen. Bibliotheken worden beschouwd als openbare dienstverlening en moeten gegarandeerd openblijven.

Ook diensten waar de social distancing kan gegarandeerd worden, blijven draaien. Dat is zo in de bouw, maar ook voor landbouwers, poetshulpen (als dat noodzakelijk is voor de hygiëne), mutualiteiten, frituren en klusjesmannen allerhande. Houd steeds 1,5 meter afstand en respecteer de hygiëne, voor hen is dat de maatstaf.

Wassalons mogen openblijven tijdens hun gebruikelijke openingsuren als ze de afstand van 1,5 meter kunnen garanderen. De droogkuis is gesloten, maar kan op afspraak wel kledij en uniformen wassen die nodig zijn voor de uitoefening van jobs in de essentiële sectoren

13

Markten zijn verboden. Alleen in gemeenten waar in de nabije omgeving geen supermarkt is, mogen er nog voedingskramen staan. Het is de burgemeester die beslist of een markt al dan niet noodzakelijk is. Een marktkramer mag overigens wel aan huis leveren op bestelling, op voorwaarde dat dit geen deur-aan-deurverkoop wordt en met respect voor social distancing.

Foodtrucks worden gelijkgesteld aan marktkraampjes en mogen dus niet openblijven, tenzij ze nodig zijn voor de voedselvoorziening van de gemeente. Een mobiele verkoper van gebraden kip of een ijskar wordt beschouwd als een foodtruck.

14

Neen, vanaf dinsdag 31 maart mogen supermarkten opnieuw promoties en kortingen geven. Dat heeft federaal minister van Economie en Consumenten Nathalie Muylle (CD&V) beslist. "De regel was er gekomen omdat er te veel werd gehamsterd. Supermarkten konden hun voorraad niet snel genoeg aanvullen", zegt minister Muylle. "Maar veel mensen voelden het in hun kar en in hun portemonnee: ze hadden minder waar voor hun geld, wat de indruk gaf dat veel zaken duurder waren geworden. Daar moeten we tegen ingaan." Of de supermarkten weer kortingen zullen toekennen, is hun keuze. Ze zijn niet verplicht om promoties te geven.

15

De Vlaamse Overheid heeft beslist om de geldigheidstermijn van de dienstencheques die in maart of april vervallen, te verlengen met drie maanden. Concreet betekent dit dus dat de dienstencheques een geldigheidstermijn krijgen van 15 maanden, in plaats van 12 maanden.

Als je papieren dienstencheques hebt die in maart of april vervallen, moet je geen rekening houden met de geldigheidsdatum op de cheque. Ze zijn dus drie maanden extra geldig. Bij elektronische dienstencheques wordt de geldigheidsdatum automatisch aangepast.

16

Online winkels blijven in principe open en hun goederen mogen ook nog geleverd worden. Ook daarbij moeten echter de basisvoorwaarden zo goed mogelijk vervuld worden: voldoende afstand houden (1,5 meter) en hygiëne garanderen.

17

Snackbars, broodjeszaken, frituren, ... mogen openblijven. Er moet op gelet worden dat er geen lange wachtrijen ontstaan en mensen moeten zoveel mogelijk buiten aanschuiven. Terrassen bij zulke etablissementen zijn niet toegelaten. Eten afhalen kan nog.

Restaurants die aan thuislevering doen, een traiteurdienst of drive-in aanbieden, mogen hun keuken ook openen. Ook hier moet erop gelet worden dat er geen lange wachtrijen ontstaan.

18

Er gelden sinds woensdag 18 maart nieuwe regels in de supermarkten, die voor alle duidelijkheid gewoon openblijven. Er mag nog één klant binnen per 10 vierkante meter, voor maximaal 30 minuten. Deze maatregelen werden genomen omdat in het begin van de coronacrisis heel wat mensen op hetzelfde moment naar de supermarkt trokken en de afstand van 1,5 meter niet meer gegarandeerd kon worden.

Daarom wordt nu ook aangeraden om alleen te gaan winkelen zodat er minder mensen samen in de winkel zijn. Stuur dus best één iemand van het gezin om boodschappen en laat zoveel mogelijk de kinderen thuis. Als je geen opvang voor je kinderen hebt, mag je ze wel meenemen. Zorg wel dat ze een afstand van 1,5 meter van andere klanten bewaren.

Handelsfederatie Comeos benadrukt nogmaals dat hamsteren niet nodig is. “Dat moet echt vermeden worden want dat zorgt voor logistieke problemen. Koop voor twee of drie dagen en dan is het genoeg. Binnen drie dagen kan je terugkomen om nieuwe aankopen te doen.”

19

Poetshulpen mogen langskomen als dat noodzakelijk is voor de hygiëne, meldt het crisiscentrum. Ook daar moet uiteraard een afstand van 1,5 meter en de hygiëne worden verzekerd.

De dienstenchequesector is momenteel niet gesloten, ook al hebben de federatie Federgon en de vakbonden dat gevraagd. Sommige individuele dienstenchequebedrijven zoals Partena Hulp zijn wel gesloten. Bent u aangesloten bij zo’n bedrijf? Neem dan contact op met hen.

20

Neen, kappers moeten hun zaak volledig sluiten. Zij kunnen, net als de andere winkels die hun zaak moeten sluiten, een beroep doen op een hinderpremie van 4.000 euro.

21

Notarissen moeten sinds woensdag 18 maart strikte regels toepassen bij de afhandeling van dossiers. In principe worden alle notariële akten uitgesteld. Bart Van Opstal, woordvoerder van de Belgische federatie van het notariaat, zegt dat er enkele uitzonderingen mogelijk zijn. “In geval van hoogdringendheid, als er fiscale termijn vervallen of als er hogere boetes dreigen.” Je neemt dus best contact op met je notaris om te overleggen over jouw persoonlijke situatie.

22

Momenteel zijn er een heel aantal maatregelen van kracht in de hoven en rechtbanken in ons land. Er wordt een minimale dienstverlening toegepast, wat betekent dat de gebouwen toegankelijk blijven voor de burger. Aan de ingang hangen wel affiches op om de toegang te beperken. Zittingen gaan ook door, zeker deze voor dringende zaken zoals kortgeding, jeugd- en familiezaken, en zaken met gedetineerden. Voor niet-dringende zaken wordt de schriftelijke procedure zoveel mogelijk gevolgd of gebeurt de behandeling via videoconferentie. Sommige zaken worden ook uitgesteld naar een latere datum. En nieuwe zaken zullen pas ingeleid worden na 19 april, dat is de voorlopige einddatum van de coronamaatregelen in ons land.

Als je zelf wil weten of jouw rechtszaak nog door zal gaan in de periode dat de coronamaatregelen van kracht zijn, kijk je best op de lokale website van het hof of de rechtbank waar de zaak behandeld wordt. Die kan je vinden via de zoekmodule op deze website

23

De keurstations in ons land zijn momenteel gesloten. Daarom worden de keuringsattesten van personenwagens die vervielen (vanaf 13 maart tot het einde van de coronamaatregelen) met vier maanden verlengd.

24

Winkels die hoofdzakelijk dierenvoeder aanbieden, blijven open. De dierenartsen blijven ook werken. Respecteer een afstand van 1,5 meter en let op de hygiëne.

Dierenasielen zijn gesloten. Bezoek is er niet meer toegestaan. Het adopteren of afstaan van een dier kan er enkel nog op afspraak en met respect voor de sociale afstand. De dieren in het asiel worden natuurlijk wel nog verzorgd. Vrijwilligers mogen daaraan bijdragen. Ook dierenhotels zijn gesloten, tenzij voor mensen die nood hebben aan een essentiële opvang (bijvoorbeeld bij een opname in het ziekenhuis, overlijden van de eigenaar, …).

De aankoop van dieren kan enkel op afspraak, vrije bezoeken zijn niet meer toegelaten. Heb je een puppy of kitten gereserveerd, dan mag je hem of haar dus wel ophalen. Beperk daarbij de contacten tot het strikte minimum en respecteer de social distancing.

25

Maak een onderscheid tussen noodzakelijke klusjes en wat kan worden uitgesteld. “Als uw dak lekt, is dat geen gezonde situatie. Die klus kan worden uitgevoerd”, zegt Jan Jambon, Vlaams minister-president (N-VA). “Als dat gaat om een likje verf dat nog enkele weken kan worden uitgesteld, zou ik dat niet doen”, zegt hij.

“Maar ook daar: als de klusjesman komt, geef die geen hand en ga uit de kamer waar die man of vrouw aan het werk is. Respecteer de afstandsregels en laat enkel heel strikt noodzakelijke klusjes uitvoeren.” Boetes voor wie werken in zijn huis laat uitvoeren, zullen er niet zijn, zegt Jambon. Hij rekent op “verantwoordelijkheidszin” en “sociale controle”.

26

Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen dringende of noodzakelijke herstellingen, en wat later kan. Alle winkels gaan sowieso dicht, behalve voedingswinkels, apotheken, dierenvoedingswinkels en krantenwinkels. Nachtwinkels mogen tot 22 uur openblijven.

Een auto kan enkel hersteld worden als dat dringend is. Een showroom in een garage valt daar niet onder.

Hetzelfde geldt voor een opticien: enkel een dringende herstelling is nog mogelijk. Oogmetingen worden uitdrukkelijk afgeraden omwille van het risico op besmetting via het oogvocht.

Schoonheidsspecialisten blijven dicht.

27

Verhuizen mag nog. Ook hier geldt: dit is een activiteit die je enkel mag uitvoeren met je gezin en één extra persoon. Het is dus niet de bedoeling dat je een hoop vrienden uitnodigt om je te helpen verhuizen.

Je mag een verhuisfirma inschakelen wanneer zij de volledige verhuizing voor hun rekening nemen en er zelf voor zorgen dat ze voldoende afstand bewaren (1,5 meter). Samen met een verhuisfirma aan de slag gaan, mag niet.

Financiële tegemoetkomingen

1

Als gezinnen (maar ook zelfstandigen en bedrijven) in de problemen komen door de coronavirus, kunnen ze een uitstel krijgen op de afbetaling van leningen. Dat kondigde minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD) aan samen met de Nationale Bank en de bankenkoepel Febelfin. "Diegenen die leningen hebben met banken, kunnen via hun bankkantoor vragen om tussen vandaag en 30 september geen enkele betaling meer te moeten doen", zegt De Croo.

Eerder kondigde Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) al aan dat tijdelijk werklozen automatisch 202,68 euro op hun rekening gestort krijgen. Daarmee kunnen ze een maand hun water- en energiefactuur betalen. Deze vergoeding is gebaseerd op een gemiddelde water- en energiefactuur van alle gezinnen.

2

Interimmers die in dienst zijn bij 1 werkgever kunnen gedurende de onderbreking van hun tewerkstelling door de coronacrisis, uitzonderlijk toch toegelaten worden tot het statuut van tijdelijke werkloosheid. Dit kan wel alleen als hun contract met de werkgever na de coronacrisis behouden blijft.

3

Werkloosheidsuitkeringen worden niet automatisch toegekend. Wel zijn de procedures voor het aanvragen sterk vereenvoudigd. Dit zowel voor de werkgevers als voor de werknemers.

Je vindt de vereenvoudigde procedure om als werknemer een uitkeringsaanvraag in te dienen bij je uitbetalingsinstelling op de website van de RVA. Hier vind je ook het vereenvoudigde formulier dat je moet gebruiken.

Meer info op: https://www.rva.be/nl/nieuws/tijdelijke-werkloosheid-ten-gevolge-van-het-uitbreken-van-het-coronavirus-covid-19-vereenvoudiging-van-de-procedure

4

“Voor huurders kan de overheid geen uitstel van betaling opleggen.” Dat zegt het kabinet van minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA). Gezinnen die in financiële problemen komen door het coronavirus en een woonlening moeten afbetalen, kunnen wel vragen om tussen vandaag en 30 september geen enkele betaling meer te doen. “Maar de vergelijking tussen het afbetalen van een woninglening en het betalen van huur gaat niet op”, aldus het kabinet van Diependaele. “Als je de afbetaling van je lening uitstelt, moet je achteraf simpelweg enkele maanden langer afleggen tot je lening wel volledig is terugbetaald. Uitstel is hier dus geen afstel. Voor huurgelden ligt dat volledig anders.”

“Bij een huurwoning heb je het recht om in een woning te wonen, maar daartegenover staat de plicht om huurgeld te betalen. Mochten we beslissen om de betaling van de huur uit te stellen, zou dit op termijn voor problemen kunnen zorgen. De huurder zou achteraf de achterstallige huur toch moeten betalen, ook al woont hij of zij bijvoorbeeld niet meer in het huurhuis. Dan zou de huurder die achterstallige huur moeten combineren met de huur van een andere woning of met de afbetaling van een woonlening.”

Het kabinet van Diependaele merkt dat sommige huisbazen uit zichzelf beslissen om de huur kwijt te schelden. “Iets wat we toejuichen. We raden dus vooral aan om in overleg te gaan met de huisbaas.”

5

“Ja, de huurder moet verder blijven betalen tijdens deze periode”, klinkt het bij het kabinet van minister van Wonen Matthias Diependaele (N-VA). "De beslissing van universiteiten en hogescholen om (tijdelijk) de lessen op te schorten, heeft geen invloed op de huurovereenkomst. Deze blijft verder lopen met alle rechten (gebruik van het verblijf) en alle plichten (betalen van de huurprijs en het onderhoud) die daarbij komen kijken. Je huurt een studentenkot voor 10 of 12 maanden. In de periode dat de studenten niet aanwezig zijn, zoals het weekend of in vakantieperiodes, loopt die huur gewoon door.”

Er is ook geen richtlijn vanuit de overheid die voorschrijft dat studenten verplicht in hun ouderlijk huis moeten gaan wonen. “Studenten zijn vrij om te kiezen waar ze verblijven”, aldus het kabinet van Diependaele. “Wel moeten ze zich aan alle maatregelen houden en mogen ze niet afwisselen tussen hun studentenverblijf en hun thuisadres.”

Toch hebben de KU Leuven en de UGent beslist dat ze de huur van hun studentenkoten in april zullen halveren. "We zullen als universiteit doen wat kan om bijkomende negatieve gevolgen voor onze studenten tot een minimum te beperken", zegt rector van de UGent Rik Van de Walle. Ook de rector van de KU Leuven Luc Sels benadrukt dat ze de financiële druk voor studenten en families willen verlagen. "Voor heel wat mensen zijn het financieel moeilijke tijden, we hopen dat we met deze maatregel gezinnen en studenten die het financieel iets moeilijker hebben, kunnen helpen.”

Let wel: dit gaat enkel over de koten van deze universiteiten. Privé-eigenaars zijn niet verplicht om hun huur te verlagen. Al merken ze op het kabinet van minister Diependaele wel dat sommige huisbazen uit zichzelf beslissen om huurgelden kwijt te schelden. “Dat is iets wat we uit solidariteitsprincipe toejuichen, maar als minister niet kunnen opleggen. Als er zich problemen voordoen, is een overleg met de kotbaas dus op zijn plaats.” Je kan bijvoorbeeld onderhandelen met je kotbaas om de kosten voor gas en elektriciteit te laten vallen.

6

“Treintickets en abonnementen kunnen worden terugbetaald volgens onze gebruikelijke verkoopsvoorwaarden”, zegt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman. “Die voorwaarden verschillen per type ticket en abonnement. Zo wordt voor abonnementen het terugbetaalde bedrag berekend op basis van het aantal maanden dat je je abonnement wel gebruikt hebt.”

Je vindt alle informatie over de terugbetaling van NMBS-tickets hier terug.

Handhaving regels

1

De huidige maatregelen gelden tot 19 april, met een mogelijke verlenging tot 3 mei. Wat er daarna volgt, is nog volstrekt onduidelijk.”

2

Nee, op zich verandert er op dit moment niets. De maatregelen die de regering eerder al had genomen om de verspreiding van het coronavirus te beperken, zijn nu verlengd tot en met 19 april, de laatste zondag van de paasvakantie. De regering heeft de maatregelen enkel nog wat meer verfijnd en verduidelijkt. En ze wees er ook op dat de naleving ervan streng gecontroleerd zal worden en dat boetes onmiddellijk geïnd kunnen worden.

Belangrijk is dus nog steeds dat je zoveel mogelijk thuisblijft. Enkel essentiële verplaatsingen zoals naar de dokter, apotheek of de voedingswinkel, zijn nog toegelaten. Je mag ook nog buiten gaan wandelen of fietsen met je gezin of met één en dezelfde vriend of vriendin. Belangrijk is wel dat je daarbij een afstand van 1,5 meter bewaart en meteen terugkeert na de activiteit.

Telewerk blijft verplicht voor alle niet-essentiële bedrijven. Als dat voor een bepaalde sector niet mogelijk is, zoals bijvoorbeeld in de bouw, dan moeten de regels rond fysiek afstand houden (1,5 meter afstand bewaren) strikt worden opgevolgd.

En ook voor de scholen blijven de regels hetzelfde. Daar wordt ook in de paasvakantie enkel opvang voorzien voor drie groepen gezonde kinderen: kinderen van ouders die werken in een cruciale sector zoals de zorg of distributie, kinderen in een medische of sociale kwetsbare situatie, en kinderen met een moeilijke thuissituatie.

3

Voorlopig heeft de regering gekozen om de maatregelen voor twee weken te verlengen, tot en met 19 april. Daar zijn verschillende redenen voor. Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) verduidelijkt: “In de eerste plaats omdat 2 weken een belangrijke periode is om het één en ander te evalueren. Het is niet uitgesloten dat die tweede periode erbij komt (t.e.m. 3 mei, red.), maar het is een afweging die we hebben gemaakt en die samenvalt met wat de experts hebben voorgesteld.”

En ook het psychologische aspect speelt mee. “We leven nu in moeilijke omstandigheden die bij sommige mensen zwaar beginnen door te wegen. We willen kort op de bal spelen door permanent en dagelijkse te evalueren.” Het is volgens de regering beter om dan eerst met twee weken te verlengen en op basis daarvan te bekijken of twee extra weken nodig zijn.

4

Volgens minister van Financiën Alexander de Croo (Open VLD) niet. “Ik zou het geen lockdown willen noemen. Dat wil zeggen: iedereen blijft thuis en je komt niet meer buiten.” Mensen mogen nog naar de winkel of naar het werk gaan en ook een wandeling of fietstocht (enkel met het gezin + maximaal één en dezelfde persoon) mag nog. Deze verstrengde maatregelen zijn genomen om de verspreiding van het coronavirus zo veel mogelijk af te remmen zodat onze ziekenhuizen niet overbelast geraken. Daarom vraagt de overheid om zoveel mogelijk binnen te blijven, handen te wassen en een afstand van 1,5 meter te bewaren.

5

“De politie voert veel minder routinecontroles uit”, zegt minister van Justitie Koen Geens (CD&V), “waardoor er tijd vrijkomt om te controleren of de nieuwe maatregelen worden nageleefd.” Volgens hem zullen er bijvoorbeeld minder snelheidscontroles zijn omdat er minder mensen op de baan zijn.

Zowel de lokale als de federale politie kunnen controles uitvoeren, maar ook andere instanties zoals de parketten, de sociale inspectie, de gezondheidsinspectie, ... mogen dat. Er komen boetes voor wie de nieuwe regels niet respecteert: zowel voor wie zich niet aan het samenscholingsverbod houdt, als voor bedrijven die de regels niet respecteren. Als de politie mensen betrapt die de maatregelen niet volgen, kunnen ze een onmiddellijke inning opleggen. Dit betekent dat ze meteen met cash geld of met de kaart hun boete moeten betalen.

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V): “Er zijn nog altijd plaatsen waar te veel mensen naartoe komen en waar het samenscholingsverbod niet wordt nageleefd. Er zal op die hotspots strenger gecontroleerd worden.” Premier Sophie Wilmès (MR) treedt hem bij: “De politie gaat nu nog strenger optreden omdat het heel belangrijk is voor de gezondheid van de hele bevolking dat we de maatregelen allemaal naleven. Het is een minderheid van de bevolking die de regels blijft overtreden. Spijtig genoeg hebben enkele mensen de boodschap nog altijd niet begrepen.” De premier verwijst specifiek naar jongeren die nog altijd lockdownfeestjes blijven organiseren. “Dit is onaanvaardbaar.”

“Wie zich niet aan de maatregelen houdt, riskeert een gevangenisstraf van 3 maanden en een boete tot 4.000 euro”, vervolledigt procureur Ine Van Wymersch (Parket Halle-Vilvoorde). “Dat lijkt misschien niet veel, maar daar hangt dan wel een strafrechtelijke veroordeling en een strafblad aan vast. Het is maar een kleine minderheid van mensen die zich niet aan de afspraken houdt. Maar zij brengen andere mensen in gevaar. Dat kunnen we niet laten passeren.”

6

De regering dringt erop aan dat bedrijven zich moeten houden aan de maatregelen die zijn opgelegd. Telewerken is de norm en enkel in sectoren waar dat niet mogelijk is, mogen werknemers nog fysiek gaan werken, zolang ze voldoende (1,5 meter) afstand tussen elkaar bewaren.

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) benadrukt dat de regering bedrijven liever niet laat stilleggen en dat heel wat bedrijven zich aan de maatregelen houden. “Heel veel bedrijven zijn mee met het telewerken. Er zijn ook veel bedrijven waar dat onmogelijk is, bijvoorbeeld in de bouwsector. We zullen die bedrijven controleren, ermee praten en dan pas beboeten. Enkel als een bedrijf echt niet in orde is, zullen we het sluiten.”

7

Je kan dit aan de lokale politie laten weten. Zij controleren nu ook al of de nieuwe maatregelen worden nageleefd, samen met onder meer de federale politie, de parketten, de sociale inspectie, de gezondheidsinspectie, enzovoort... Een avondklok is daarom niet nodig.

8

Voorlopig blijven de maatregelen gelden tot en met 19 april, het einde van de paasvakantie, met een mogelijke verlenging tot en met 3 mei. Het is moeilijk te voorspellen wanneer de maatregelen zullen afgebouwd worden. Daarvoor zal volgens viroloog Steven Van Gucht de evolutie van het aantal besmettingen goed opgevolgd moeten worden. “We zullen dat pas kunnen doen als het aantal gevallen dat we elke dag vaststellen voldoende gedaald is. Als er nog maar enkele besmette mensen zijn, kunnen we hen op een andere manier gaan controleren. Dan kunnen we teruggaan tot die mensen testen, hen isoleren, hun contacten traceren. Op die manier kunnen we dan de nieuwe virushaardjes indijken en afdammen. Maar dat moet eerst haalbaar zijn. Nu zijn er nog veel te veel gevallen. 19 april lijkt me nog te vroeg, wellicht zullen we de maatregelen moeten verlengen.”

9

De huidige maatregelen in ons land gelden tot en met 19 april en kunnen op aangeven van de experten verlengd worden tot 3 mei. De situatie wordt permanent opgevolgd. Het is nu nog te vroeg om voorspellingen te doen op langere termijn.

10

Dat is op dit moment verre van zeker. Veel van hangt af van wanneer de piek van het aantal besmettingen wordt vastgesteld en hoe het daarna evolueert. De Nationale Veiligheidsraad heeft alvast aangekondigd dat de maatregelen nog verlengd kunnen worden tot 3 mei.”

11

Eén van de eerste maatregelen die de overheid nam in het begin van de uitbraak van de coronacrisis was het bezoekverbod in de woonzorgcentra. Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V): “We kregen toen kritiek op deze beslissing omdat veel mensen dat te hard vonden. Dat is natuurlijk ook een heel strenge maatregel omdat we ouderen op die manier afzonderen van de wereld. Maar het was een maatregel die noodzakelijk was.”

Extra maatregelen zijn volgens minister Beke op dit moment niet nodig. “We zijn heel streng. Als bezoeker of als mantelzorger kom je een woonzorgcentrum niet zomaar meer binnen. Alles wordt geregistreerd, de directies kijken daar heel streng op toe. Ik wil wel nog eens een oproep doen dat de instructies die we gegeven hebben in de woonzorgcentra, preventief, maar ook als er een besmetting zou zijn, heel goed nageleefd moeten worden.”

De komende dagen vullen we dit bericht aan met het antwoord op nieuwe vragen die we binnen krijgen.