Johannesburg, Zuid-Afrika
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Het nieuwe coronavirus in Afrika: "Als het hier diep doordringt, is dat menselijke en medische catastrofe"

Afrika is het continent dat het langst bespaard gebleven lijkt van het nieuwe coronavirus, maar nu lijken de besmettingen daar toch ook toe te nemen. Er zijn nu ongeveer 640 besmettingen geteld, een week geleden waren dat er nog maar 147. "Als het coronavirus hier diep doordringt, is dat een medische en een menselijke catastrofe", zegt humanitair arts Réginald Moreels.

Afrika moet waakzaam zijn voor het coronavirus en zich op het ergste voorbereiden. Dat zegt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). "Het continent moet lessen trekken uit de manier waarop het virus zich elders verspreidt. Afrika moet wakker worden, mijn continent moet wakker worden", aldus directeur Tedros Adhanom Ghebreyesus. De Ethiopiër is het eerste Afrikaanse hoofd van de WHO.

Het aantal bevestigde besmettingen in Afrika is met ongeveer 640 op dit moment relatief laag, in vergelijking met andere continenten. Tot nu zijn er 16 overlijdens gemeld (6 in Egypte, 6 in Algerije, 2 in Marokko, 1 in Soedan en 1 in Burkina Faso). Maar die lage cijfers zijn geen reden om geen voorbereidingen te treffen, zegt de WHO. Het aantal besmettingen is ook sterk aan het stijgen in vergelijking met een week geleden.

Réginald Moreels, die als humanitair chirurg geregeld lange periodes in Beni, Oost-Congo, werkt, deelt de bezorgdheid. "Als het coronavirus en het bijhorende Covid-19 helemaal tot in Afrika doordringt, kan dat een catastrofe worden", zegt hij in "De ochtend op Radio 1. "Het lijkt zo tegenstrijdig. Eigenlijk is er goed nieuws, want als er op 12 april geen besmettingen meer zijn met het ebolavirus in Oost-Congo, kunnen we zeggen dat die epidemie, die bijna twee jaar geleden begon, officieel voorbij is. Maar nu staan we voor een mogelijke corona-epidemie."

Waarom blijft het aantal besmettingen nog relatief laag?

Moreels is sinds enkele dagen terug uit Oost-Congo, waar hij het Unichir-project opgezet heeft. In Congo zelf zijn er nu momenteel 14 bevestigde besmettingen. Hij heeft er het raden naar waarom het aantal besmettingen in Afrika nog relatief laag is. "Het vliegverkeer is lang blijven doorgaan, er zijn ook veel Chinezen in Afrika. Heeft het te maken met het feit dat er minder mensen getest worden? Misschien aardt het virus minder in warmte, al lijkt dat intussen tegengesproken te worden."

De arts verwijst ook naar chloroquine, een anti-malariamiddel waarvan bekend is dat het werkt tegen coronavirussen zoals SARS. In China lijken experimenten erop te wijzen dat chloroquine helpt om patiënten met het nieuwe coronavirus sneller te laten herstellen. "Zouden mensen hierdoor eventueel een betere weerstand kunnen hebben? Maar dat is echt een persoonlijke vraag, er is geen enkele wetenschappelijke studie hierover."

"Medische en menselijke ramp"

Op de website van Unichir schreef dokter Moreels zijn bezorgdheden neer in een artikel. "Als Covid-19, de ziekte die het nieuwe coronavirus veroorzaakt, doordringt tot in Afrika, is dat een catastrofe", zegt Moreels in "De ochtend".

"De belangrijkste complicatie bij Covid-19 is respiratory distress, ademnood, waarbij mensen beademd moeten worden. Als dat in Congo gebeurt, mensen die in groten getale naar de ziekenhuizen komen, dan is dat een medische en menselijke ramp. Er zijn gewoon zeer weinig beademingstoestellen. Die complicaties kunnen niet goed opgevangen worden in Afrika."

"Dagelijks leven stilleggen kan soelaas brengen"

Wat Afrika kan redden, is een "bijzonder strikte preventie rond hygiëne", zegt Moreels. "Maar die maatregelen worden nu al volop genomen en gepromoot in de aanpak van het ebolavirus." Daarnaast zijn volgens hem ook maatregelen nodig zoals die in Europa gelden, met een strikt verbod op bijeenkomsten, het beperken van verkeer...

"Het dagelijks leven stilleggen kan soelaas brengen en dat kan je ook afdwingen. Er zijn meerdere landen in Afrika die dat soort maatregelen al genomen hebben", zegt Moreels. "Ik heb gisteren het nationaal rampenplan van Congo onder ogen gekregen, er is wel een goede voorbereiding."

(tekst gaat voort onder de foto)

Yaba, Lagos, Nigeria
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Welke landen nemen welke maatregelen?

  • Algerije: de grenzen zijn gesloten en vliegverkeer is opgeschort, massabijeenkomsten zijn verboden
  • Botswana (geen besmetting): scholen gaan dicht
  • Kenia: gebedsdiensten in kerken en moskeeën zijn verboden. De staat gaat zelf ook handzeep maken en gratis uitdelen, om tekorten op te vangen
  • Liberia (2 bevestigde besmettingen): mensen die uit landen komen waar het coronavirus sterk om zich heen grijpt, mogen het land niet meer in. Er worden ook geen paspoorten meer uitgedeeld
  • Mauritius (3 bevestigde besmettingen): toeristen mogen het eiland twee weken niet meer binnen
  • Nigeria: in de staat Lagos worden bijeenkomsten van meer dan 50 mensen verboden en gaan scholen volgende week dicht. Vluchten uit landen waar meer dan 1.000 besmettingen vastgesteld zijn, worden vanaf morgen ook niet meer toegelaten
  • Oeganda (geen besmettingen): scholen gaan dicht
  • Rwanda (11 bevestigde besmettingen): passagiersvluchten worden vanaf 20 maart verboden voor 30 dagen
  • Somalië (1 bevestigde besmetting): het luchtruim is gesloten
  • Tsjaad (geen besmetting): alle passagiersvluchten worden opgeschort en bepaalde landsgrenzen gesloten
  • Zambia (2 bevestigde besmettingen): de zittingen in het parlement zijn opgeschort, de scholen en universiteiten gaan dicht na vrijdag
  • Zuid-Afrika (116 bevestigde besmettingen): de noodtoestand is van kracht, reizen is beperkt, scholen zijn gesloten, massabijeenkomsten zijn verboden, bars zijn gesloten, cruiseschepen worden niet meer toegelaten

Meest gelezen