Nederlandse Eva Gerlach wint Herman de Coninckprijs voor poëzie

De bundel “Oog” van Eva Gerlach is verkozen tot beste van 2019. Het zijn gedichten die de loop van een orkaan volgen tot in het "oog", het nulpunt. Gerlach geeft ook een tip aan de lezer: "Lees poëzie zo open mogelijk".

Op 21 maart, de internationale dag van de poëzie staan gedichten centraal. En zoals altijd bij grote, ingrijpende gebeurtenissen kruipen dichters in de pen. Er zijn al verschillende "coronagedichten" gesignaleerd. Hier vindt u een overzicht.

Niet toevallig is vandaag de winnaar van de Herman de Coninckprijs voor poëzie bekendgemaakt: die gaat dit jaar naar de Nederlandse dichteres Eva Gerlach.

Haar bekroonde bundel "Oog" is het derde deel van een cyclus. Eva Gerlach begon ermee toen haar moeder dementeerde. De gedichten gaan over "het hele proces van uit elkaar vallen, in elkaar grijpen, samenhang willen vinden, die dan toch weer uit elkaar valt. Wat neem je in je hoofd mee van de wereld, terwijl tegelijk die hele wereld uit elkaar valt? Het gaat over herinneringen: wat neem je mee, wat raak je kwijt?"

Het lege oog van de orkaan

"Oog" is geïnspireerd op de beweging van een orkaan, zegt Gerlach zelf. De bundel is geschreven als een spiraal, "die steeds maar heftiger wordt en ineenkrimpt tot het lege midden, het oog van de orkaan".  De laatste pagina van het boek is dan ook blanco.

Gerlach stelt de grootste vragen

De jury van de Herman de Coninckprijs prijst de "denkkracht en de beheersing van het ambacht" van Gerlach, die "de grootste vragen" stelt: "Wie ben ik, wie ben jij, en waarnaar kunnen we op zoek? Antwoorden krijgen we niet, maar in de poëtische maalstroom van versnellingen en rustpunten, van lichtere verzen en meer donkere gedichten krijgen we wel suggesties aangereikt."

Lees gedichten zo open mogelijk

In een gesprek met Klara geeft Eva Gerlach ook een tip voor de lezer: “Als je poëzie leest, lees dan zo open mogelijk. Alleen dan kan alles samenkomen. In poëzie grijpt alles in elkaar, ook klank, ook vorm, ook betekenis. Alles hangt samen. Laat zo min mogelijk in de weg staan, laat het zijn werk doen. De beste manier om gedichten tot je te nemen is om je niet van tevoren op iets in te stellen.”  

Helder en raadselachtig

Eva Gerlach is 71, schreef al tientallen bundels en kreeg eerder belangrijke onderscheidingen zoals de PC. Hooftprijs en de Jan Campertprijs. Deze Herman de Coninckprijs is bijzonder, want Herman de Coninck, de dichter die in 1997 plotseling overleed in Lissabon, kende Gerlach persoonlijk en koesterde grote bewondering voor haar werk: “Dit is poëzie waar ik van hou: poëzie die op een heldere manier raadselachtig is.”

De Herman de Coninckprijs is 7.500 euro waard. De uitreiking, voorzien op 26 maart, gaat niet door wegens de coronacrisis. Dit jaar waren er bijna 100 inzendingen uit Vlaanderen en Nederland. De zes genomineerde bundels waren, behalve "Oog" van Eva Gerlach: "Hogere natuurkunde" van Ellen Deckwitz, "Sticky drama" van Dominique De Groen, "Godface" van Asha Karami, "Fantoommerrie" van Marieke Lucas Rijneveld , "Het leven van sterren" van Marwin Vos. Zes vrouwelijke dichters, één van hen (De Groen) uit Vlaanderen. Vorig jaar won Radna Fabias met "Habitus".

"De 44": de beste gedichten in een boek

Uit alle bundels koos de jury 44 gedichten (1944 was het geboortejaar van Herman de Coninck). Het boek "De 44" is voor 2,5 euro straks te koop in de boekhandel. Wanneer die weer opengaan, tenminste. Organisator Behoud de Begeerte: "Alleen de goden en corona weten wanneer dat zal zijn." U krijgt er dan ook een gratis poster bij, met het gedicht "Veld" van Eva Gerlach uit de winnende bundel.  

Meest gelezen