HANS PUT

Wat zijn de gevolgen van het hamstergedrag? "Complete verstoring van het vraagpatroon"

De coronacrisis heeft vorige week een paniekgolf veroorzaakt in de supermarkten. Mensen repten zich naar de winkel om er de rekken leeg te kopen. Maar was dat wel nodig? En wat zijn de gevolgen voor de bedrijven in de bevoorradingssector? Experten logistiek en bevoorrading laten hun licht schijnen op het hamstergedrag: "Ik houd mijn hart vast voor bepaalde bedrijven."

Hamsteren, of een grote voorraad van gebruiksgoederen inslaan bij een onvoorspelbare situatie. Bij sommigen wekt het een gevoel van afgunst op, anderen kunnen er niet snel genoeg aan beginnen. Het gevolg: honderden supermarkten kregen vorige week te maken met lege schappen. Vooral producten als toiletpapier en handzeep vlogen de deur uit, maar ook basisproducten als brood, eieren en vlees waren de afgelopen dagen in veel winkels al snel weg. 

Overschot aan toiletpapier

"Mensen zijn bang voor een tekort, dus ze gaan meer kopen en bestellen", stelt professor Robert Boute, expert in supply chain management aan de KU Leuven. "Daardoor gaan bedrijven ook meer produceren. Logisch, maar dat blijft natuurlijk niet duren. Neem bijvoorbeeld toiletpapier: we gaan niet plotseling meer gebruiken, maar heel die aangekochte voorraad moet nog wel op. En we hebben natuurlijk niet plotseling allemaal last van maag- en darmproblemen."

"Bedrijven hebben deze periode geen flauw idee van hoeveel ze nog moeten produceren", gaat Boute verder. "Voor hen houd ik mijn hart vast. Momenteel zijn de supermarkten leeg, maar de komende weken zullen ze met overtollige voorraad van bepaalde producten te maken krijgen. Ondertussen voorzien de producenten veel meer dan normaal, waardoor ook zij met overschotten zitten. Binnenkort worden overal de bestellingen dus verminderd, dat zorgt voor een complete verstoring van het vraagpatroon."

Door hamstergedrag is het zelfs naar basisproducten soms even zoeken in de supermarkt.

Belang van chauffeurs en magazijniers

Ook professor Thierry Vanelslander, transporteconoom aan de Universiteit Antwerpen bekijkt het hamsteren met argusogen. Volgens hem is het tempo voor magazijniers en vrachtwagenchauffeurs te hoog. "Er is momenteel nog nergens sprake van een tekort, zowel bij producenten als bij warenhuizen. Door het hamsteren krijgen de magazijniers de producten niet snel genoeg in de rekken en worden ze ook niet snel genoeg geleverd. Als daar personeel wegvalt door ziekte of omdat ze besmet zijn, dan kunnen er mogelijke problemen ontstaan."

Als magazijniers en chauffeurs wegvallen door ziekte of besmetting, dan kunnen er problemen volgen

Thierry Vanelslander, transporteconoom UA

"Het zal er uiteraard van afhangen hoe de situatie verder verloopt", gaat Vanelslander verder. "Als we binnenkort misschien lokaal niets meer kunnen of mogen produceren - zoals in China het geval was - dan moeten we bepaalde producten gaan halen uit landen waar dat nog wel mag. Maar ook dat is niet zo eenvoudig. Als we dit nog een lange periode moeten volhouden, en een groot deel van de bevolking moet binnenblijven, dan zullen er veranderingen moeten komen."

Elektronica en auto's

Toch sluit Boute niet uit dat er door de crisis tijdelijk andere producten zullen verdwijnen: "Vandaag liggen heel wat fabrieken van auto's of elektronica stil omdat ze geen onderdelen krijgen. Onderdelen die bijvoorbeeld uit Noord-Italië of China komen. Bedrijven die afhankelijk zijn van die producten, gaan op hun beurt hamsteren bij andere leveranciers. Ook daar krijgen we hetzelfde scenario als in de winkels: de bedrijven bestellen te veel uit voorzorg, waardoor er ook te veel wordt geproduceerd."

Als iedereen de regels goed volgt en we het virus onder controle houden, verwacht ik dat de logistieke impact in ons land beperkt blijft

Thierry Vanelslander, transporteconoom UA

Ook Vanelslander voelt dat zulke fabrieken een moeilijke periode tegemoet gaan, al heeft ons land volgens hem wel een voordeel op het vlak van timing: "Wij kunnen leren van wat er in China en Noord-Italië gebeurt. Daarnaast hebben we het geluk dat de productie in China opnieuw van start gaat.  Daarom verwacht ik dat de logistieke impact in ons land beperkt blijft, als iedereen de regels goed volgt en we het virus onder controle houden."

Dat deze crisis ook gevolgen heeft voor de kleinere bedrijven, is professor Boute niet ontgaan: "Hoe kleiner de onderneming, hoe gevoeliger men is voor de grote schommelingen en onvoorspelbaarheden. Grote bedrijven kunnen deze crisis makkelijker opvangen, omdat zij voldoende buffer hebben. Het zijn vooral kleinere bedrijven, zoals speciaalzaken, voor wie deze crisis fataal kan zijn."

Meest gelezen