Flip Franssen

Wie zorgt voor onze zorgverleners? "Applaudisseren is bijzonder mooi, maar we moeten hen ook mentaal ondersteunen"

De coronacrisis heeft onvermijdelijk een impact op onze psyche, niet het minst bij degenen die deze dagen in de frontlinie staan. Een goede psychologische bijstand voor zorgverleners is daarom een absolute prioriteit, klinkt het. “Want we willen niet dat naast de besmette hulpverleners, er ook nog medisch personeel thuis zit met mentale problemen,” zegt professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis. Daarom: hoe kunnen onze zorgverleners aan zelfzorg doen?

"Je kunt het vergelijken met de Tour de France: het publiek dat met applaus en witte lakens achter de helden van de zorg staat, geeft een enorme steun." Aan het woord is Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven. "Maar ze moeten het ook volhouden. Want het is geen sprint, maar een marathon."

Het is geen sprint, maar een marathon

Professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis (KU Leuven)

Beslissen over leven en dood

En die marathon ziet er uit als volgt: lange werkuren kloppen. Omgaan met lijden en verdriet. Beslissen over leven en dood. Een opeenvolging van op z’n zachtst gezegd belastende en confronterende situaties voor medewerkers in de zorg. Zij krijgen het in deze drukke dagen en weken zwaar te verduren en dat laat zijn sporen na. 

“Kijk naar China: bij de uitbraak van het coronavirus daar vertoonde 27 procent van de hulpverleners stressstoornissen,” verduidelijkt professor Godderis. Eerdere grieppandemieën – maar ook de situatie in Italië – tonen aan dat er een zware uitval kan zijn – soms van 40 tot 70 procent – van het ziekenhuispersoneel. Niet enkel omwille van ziekte door het virus zelf, maar ook door acute mentale problemen.

Het resultaat? Méér werklast voor de overblijvende hulpverleners. Willen we de capaciteit van het zorgpersoneel op peil houden, dan is het belangrijk om ook oog te hebben voor hun mentale gezondheid.

"Niet enkel nu trouwens, ook na de coronacrisis," vervolgt Godderis. "Onderzoek toont aan dat heel wat zorgverleners ook achteraf nog uitvallen met langdurige mentale gezondheidsproblemen, zoals een depressie, angststoornissen, slapeloosheid of een burn-out." Het mag duidelijk zijn: er is nood aan degelijke psychologische ondersteuning.

Onderzoek toont aan dat heel wat zorgverleners ook achteraf nog uitvallen met langdurige mentale gezondheidsproblemen

Professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis (KU Leuven)

Gezondheid van gezondheidswerkers is grootste zorg

“Dat start voor werknemers in de zorg bij de diensten voor preventie en bescherming,” legt Godderis uit. “In grote instellingen of ziekenhuizen staat er ter plaatse een team van arbeidsartsen, verpleegkundigen en psychologen klaar om de artsen en paramedici te ondersteunen en begeleiden.” 

Ook zelfstandigen, zoals thuisverplegers, huisartsen of vrijwilligers, kunnen van deze eerstelijns ondersteuning gebruik maken. Kleinere rust- en verzorgingstehuizen zullen geholpen en ondersteund worden via online- of teleconsulten.

We moeten een oase van rust creëren waarin mensen kunnen ventileren

Professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis (KU Leuven)

De diensten focussen voornamelijk op mentale ondersteuning. “We moeten een oase van rust creëren waarin mensen kunnen ventileren. Ze moeten even uit de hectiek kunnen stappen en hun verhaal kunnen doen."

Ook een goede teamwerking is belangrijk, waarin successen, maar ook frustraties en zorgen kunnen gedeeld worden. "Het is uiteindelijk de bedoeling om een balans te vinden tussen stress en ontspanning en de eigen grenzen te respecteren," besluit Godderis.

Merken de diensten dat er een groot risico is op angststoornissen die een verdere opvolging en behandeling vergen, dan worden de zorgverleners doorverwezen naar een netwerk van psychologen en psychiaters.