Free-Photos@pixabay

Eerste hittegolf ooit waargenomen op Antarctica

Op Antarctica is afgelopen zomer voor het eerst een hittegolf waargenomen. Wetenschappers van het Australische Antarctic Program hebben er tussen november en eind februari temperaturen gemeten die nooit eerder waren opgetekend. Het krimpende gat in de ozonlaag boven de zuidpool zou vreemd genoeg wel eens een rol kunnen spelen. 

De wetenschappers deden hun waarnemingen op het onderzoeksstation Casey, in het oosten van Antarctica. Vanaf de start van de zomer (eind november) waren de temperaturen gemiddeld hoger dan gewoonlijk. Maar tussen 23 en 26 januari  waren ze gedurende 3 opeenvolgende dagen extreem hoog. Zo daalde de minimumtemperatuur in die periode nooit onder het vriespunt, terwijl de maximumtemperatuur altijd boven 7,5 graden Celsius lag.  

Op 24 januari bedroeg de temperatuur 9,2 graden Celsius, 6,9 graden hoger dan normaal.

Op 24 januari werd op Casey de hoogste maximumtemperatuur gemeten: 9,2  graden Celsius. Dat is 6,9 graden hoger dan het gemiddelde maximum dat er gemeten wordt. De volgende ochtend werd er de hoogste minimumtemperatuur opgetekend: 2,5 graden Celsius.

Warme, vochtige lucht

De abnormaal hoge temperaturen in die periode gingen gepaard met de komst van warme, vochtige lucht. Daardoor viel er 1.400 kilometer noordelijker, ter hoogte van het onderzoeksstation Davis,  zelfs regen. De hoge temperaturen en warme lucht deden sneeuwbanken smelten en gletsjers ontdooien, waardoor er abnormaal veel water door de rivieren stroomde.

In februari verlegden de uitzonderlijk hoge temperaturen zich naar het noordwesten van Antarctica. Op het Antarctisch Schiereiland, waar het klimaat milder is en de temperatuur in de zomer gemiddeld 2 graden Celsius bedraagt,  werd op 6 februari een temperatuur gemeten van maar liefst 18,4 graden Celsius. Dat is een nooit eerder opgetekend record. 

Gat in de ozonlaag

In de Britse krant The Guardian geeft Dana M. Bergstrom van Antarctic Program een mogelijke verklaring voor de uitzonderlijke temperaturen van afgelopen zomer. Ze wijst in de eerste plaats op het krimpen van het gat in de ozonlaag boven de zuidpool. Het gat in de ozonlaag heeft een invloed op de kracht van de straalstroom boven de Zuidelijke oceaan. De straalstroom houdt warme lucht, afkomstig van andere continenten, weg van Antarctica. Maar als het gat in de ozonlaag klein is, verzwakt de straalstroom, en kan ze de warme lucht minder goed tegenhouden. 

Het gat in de ozonlaag heeft een invloed op de straalstroom boven de Zuidelijke oceaan.

Een andere mogelijke verklaring is de invloed van de zogenoemde Indiase Oceaandipool, of de Indiase Niño. Dat is een klimaatfenomeen dat de temperatuur van het oppervlaktewater van de Indische oceaan beïnvloedt. Dit jaar was het oppervlaktewater van die oceaan warmer dan gewoonlijk, waardoor er veel water is kunnen verdampen. Dat heeft mogelijk bijgedragen tot het opwarmen van de bovenste luchtlagen waardoor weersystemen boven het zuidelijke halfrond (en dus ook Antarctica) verstoord zijn geraakt.  

Het Australische onderzoeksstation Casey, waar deze zomer recordtemperaturen gemeten zijn.
Wikimedia Commons

Meest gelezen