Video player inladen...

Hulplijnen krijgen meer oproepen over familiaal geweld: "Blijf niet in uw kot als u in onveilige thuissituatie zit" 

Al enkele weken moeten we verplicht in ons kot blijven, voor onze eigen veiligheid én die van anderen. Maar ook binnenshuis zijn sommigen niet veilig. De hulplijn 1712 kreeg vorige week 70 procent meer oproepen over geweld in vergelijking met de eerste week waarin de maatregelen van kracht waren. De meeste oproepen gingen dan ook nog eens over familiaal geweld. Ook AWEL ziet een stijging van jongeren die zich eenzaam voelen en problemen hebben thuis. Daarom hebben beide hulplijnen verschillende campagnes gelanceerd met één duidelijke boodschap: "Zoek hulp".

Veel gezinnen moeten door de coronamaatregelen, al dan niet noodgedwongen, meer tijd samen doorbrengen. De scholen zijn gesloten en telewerken is de nieuwe norm geworden. Het huis verlaten kan enkel nog voor een essentiële verplaatsing of voor wie wat wil gaan sporten. Kortom, veel gezinnen zitten op elkaars lip waardoor spanningen en conflicten plots toenemen. En daar komt tegenwoordig vaker geweld bij kijken. 

Het is iets dat ook de hulplijnen 1712, waar slachtoffers of getuigen van geweld en misbruik naar kunnen bellen, en AWEL, de vroegere Kinder- en Jongerentelefoon, is opgevallen. Bij 1712 is er zelfs sprake van een enorme toename van het aantal oproepen over geweld: "Vorige week hadden we 70 procent meer oproepen in vergelijking met de eerste week toen de coronamaatregelen van kracht waren", zegt coördinator Wim Van de Voorde. "Die oproepen gingen over dubbel zoveel slachtoffers of mogelijke slachtoffers van geweld. En de meeste van die meldingen gingen ook nog eens over familiaal geweld. Dat is een breed begrip. We verstaan hieronder zowel kindermishandeling, partnergeweld als oudermishandeling."  

We krijgen vaak oproepen van partners die klagen dat hun man of vrouw, die normaal vaak op café ging, nu thuis naar de fles grijpt.

Wim Van de Voorde, coördinator 1712

"Opvallend is dat we ook veel oproepen krijgen van buren", gaat Van de Voorde verder. En daar is een logische verklaring voor: "Iedereen is thuis waardoor verdachte geluiden bij de buren beter opgemerkt worden." Maar de meeste meldingen gebeuren nog altijd door de slachtoffers zelf of door mensen uit hun nabije omgeving. "Zo krijgen we vaak oproepen van partners die klagen dat hun man of vrouw, die normaal vaak op café ging, nu thuis naar de fles grijpt. Daarnaast krijgen we veel telefoons over spanningen of conflicten binnen een relatie of het gezin en die dan uiteindelijk uitmonden in geweld."

Chatopeningsuren verdrievoudigen

Maar is die stijging nu een complete verrassing? "Nee, eigenlijk niet", zegt Van de Voorde. "We hadden het wel zien aankomen aangezien het aantal oproepen ook in andere Europese landen toeneemt. Bij de Spaanse hulplijnen was er in maart een stijging van maar liefst 270 procent van de e-mails. Een tendens die we ook zien bij ons. We krijgen nu dubbel zoveel e-mails in vergelijking met drie weken geleden. Er wordt ook meer gechat."

Dat er spanning en conflicten zijn, is niet problematisch, maar wel hoe je ermee omgaat

Wim Van de Voorde, coördinator 1712

En daar wil de hulplijn nu aan tegemoetkomen: "We zijn nog altijd zeer toegankelijk in Vlaanderen. Meer nog: vanaf morgen zullen de chatopeningsuren verdrievoudigen en vanaf volgende week maandag zal de telefonische permanentie uitbreiden. Daarnaast hebben we nu ook een postercampagne gelanceerd met tips voor koppels en gezinnen over hoe ze moeten omgaan met spanningen en conflicten. Eén van die tips is om alles te bespreken. Dat er spanning en conflicten zijn, is niet problematisch, maar wel hoe je ermee omgaat. Als je het gevoel hebt dat het escaleert, druk op de pauzeknop en zoek een veilige plek of neem afstand." 

(Lees verder onder de foto.)

Tot slot wil Van de Voorde er ook op wijzen dat iedereen nog altijd terechtkan bij de meer gespecialiseerde hulpverlening: "De spoeddiensten en de huisartsen zijn nog altijd toegankelijk. Ook aangifte doen bij de politie en aankloppen bij de vluchthuizen voor intrafamiliaal geweld behoren tot de mogelijkheden. Het is niet zo dat er tijdens de coronamaatregelen geen hulpverlening meer is." De boodschap is dus duidelijk: "Blijf niet in uw kot als je in een onveilige thuissituatie zit".

Bekijk de journaalreportage over het stijgende aantal oproepen naar de hulplijn 1712 en lees verder onder de video:

Video player inladen...

Waar kunnen jongeren terecht?

Ook AWEL, de vroegere Kinder- en Jongerentelefoon, krijgt sinds de coronamaatregelen meer oproepen van jongeren die zich eenzaam voelen en problemen hebben thuis. Daarom hebben zij nu een campagnespot gelanceerd die zal verschijnen op de verschillende VRT radio- en televisiezenders. Jonge influencers roepen daarin op om bij problemen hulp te zoeken: “Ruzie in uw kot? Da's wel kak in uw kot, maar je bent nooit alleen”, klinkt het.  

De campagne is eigenlijk een samenwerking van verschillende hulplijnen, maar de bedoeling is dat AWEL het aanspreekpunt blijft voor de jongeren. “Zo blijft het voor hen eenvoudig en brengen we hen niet in verwarring met een hele waslijst aan hulplijnen”, verduidelijkt coördinator Sibille Declercq. “Wanneer het nodig is, kunnen wij samen met hen op zoek naar gespecialiseerde hulp.” 

De campagne is eigenlijk een samenwerking van verschillende hulplijnen, maar de bedoeling is dat AWEL het aanspreekpunt blijft voor de jongeren

Sibille Declercq, coördinator Awel

AWEL kan jongeren die contact opnemen rechtstreeks naar de chatrooms van Nupraatikerover.be en het Jongeren Advies Centrum (JAC) doorverwijzen: "Tijdens een chatgesprek kunnen wij een concrete afspraak inplannen op de chatroom van de andere organisatie, in overleg met de jongere. Zo’n warme doorverwijzing voorkomt dat jongeren van het kastje naar de muur worden gestuurd.” 

Bekijk de campagnespot "Nooit alleen in uw kot" van AWEL en lees verder onder de video: 

Video player inladen...

Bekijk hier het gesprek met Sibille Declercq (AWEL) in ons jeugdjournaal "Karrewiet) en lees verder onder de video:

Video player inladen...

Extra mankracht

Net als 1712 zal AWEL ook extra mankracht inzetten op de chat om de wachttijden te verkorten: “Mailers organiseerden een "schrijfmarathon" waardoor een mail nu zeker binnen de 24 uur een antwoord krijgt en zeer veel vrijwilligers plannen extra permanenties in”, klinkt het. 

Het Vlaams Expertisecentrum Kindermishandeling ondersteunt mee de campagne en is alvast opgetogen over het initiatief: “Het toont dat iedereen er alles aan doet om de hulp om te vormen in plaats van in te perken. Dit kan alleen door sterke organisaties die elkaar zeer snel vinden en hun netwerk mee betrekken”, zegt directeur Tim Stroobants. 

460.000 euro voor de hulplijnen

"Correcte informatie en duiding zijn essentieel in het bestrijden van het coronavirus", laat Vlaams minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) weten. De Vlaamse regering heeft dan ook besloten om 460.000 euro extra te investeren in het jeugdinformatieplatform WAT WAT en de telefonische en online hulplijnen AWEL, Tele-Onthaal, 1712 en de Zelfmoordlijn. 

"Met de extra middelen wordt de capaciteit van de vrijwilligers en hulpverleners verzekerd in deze crisisperiode. Dit onder meer door ondersteuning van de vrijwilligerswerking en het versneld mogelijk maken van thuiswerk voor de vrijwilligers", klinkt het bij Vlaams minister van Jeugd en Media Benjamin Dalle (CD&V).