Een lege winkelstraat in Oostende. "De consumptie zal in de eerste helft van 2020 met 5,7 procent afnemen."

Nationale Bank voorspelt: "Coronacrisis snijdt diep in Belgische economie, maar economie kan ook snel heropleven"

Een inkrimping van de Belgische economie met 8 procent en een begrotingstekort dat dit jaar kan oplopen tot 7,5 procent: het is een weing opbeurende voorspelling die de Nationale Bank en het Federaal Planbureau maken van de economische gevolgen van de coronacrisis op korte termijn. Toch is er hoop: "De negatieve effecten in ons scenario zijn zwaar, maar ze zijn tijdelijk en uitzonderlijk. De economie kan snel heropleven."

Moet het nog gezegd? De verspreiding van het nieuwe coronavirus en de maatregelen die het Crisiscentrum van Binnenlandse Zaken heeft opgelegd om het virus in te dijken, zullen ongetwijfeld een grote impact hebben op onze economie. Het is aan de overheid om het evenwicht te vinden tussen voldoende krachtige ondersteuningsmaatregelen en een eerlijke verdeling van de kosten ervan tussen ondernemingen, gezinnen en de overheid om onze economie zoveel mogelijk te beschermen, stellen de Nationale Bank en het Federaal Planbureau.

Om daarin te slagen, is een "zo realistisch mogelijke kijk op de vermoedelijke kortetermijnimpact" van de coronacrisis op de economie noodzakelijk. De Nationale Bank en het Planbureau werkten daarom aan een eerste prognose van de economische gevolgen van de coronacrisis, op basis van een scenario dat uitgaat van verschillende hypotheses (zie onder). Uit die prognose blijkt dat onze economie en de overheidsfinanciën (door de ondersteuningsmaatregelen van de verschillende regeringen) op korte termijn een stevige tik zullen krijgen.

Bbp krimpt met 8 procent

Zo zou het bruto binnenlands product (bbp) van ons land (dat is de totale waarde van alle goederen en diensten die in ons land worden geproduceerd) in 2020 met 8 procent kunnen krimpen. Ter vergelijking: in niet-coronatijden kennen we in ons land een jaarlijkse groei van ongeveer 1,5 procent. In miljarden zou het gecumuleerd bbp-verlies tegen het einde van het jaar kunnen oplopen tot zowat 45 miljard euro.

In de tweede helft van dit jaar verwachten de Nationale Bank en het Planbureau wel een krachtig herstel, maar dat zou niet voldoende zijn om het verlies in de eerste helft van het jaar goed te maken. Als het productiepotentieel niet al te veel schade heeft opgelopen door de coronacrisis, zou het herstel zich verder kunnen doorzetten in 2021, wat de groei zal doen opveren.

Begrotingstekort van 7,5 procent

De verschillende maatregelen die de regeringen in ons land hebben genomen om de bedrijven en burgers te beschermen tegen onder meer faillissementen en volledige werkloosheid, gecombineerd met een daling van de belastingontvangsten hebben vanzelfsprekend een impact op de overheidsfinanciën.

Volgens de Nationale Bank en het Planbureau zou het begrotingstekort in ons land dit jaar met meer dan 5 procent kunnen toenemen en kunnen uitkomen op ongeveer 7,5 procent van het bbp. Ver boven de 3 procent dus die de Europese Unie ons oplegt in het Stabiliteits- en Groeipact. Al zal ons land zeker geen uitzondering zijn.

Het schuldniveau van ons land zou volgens de voorspelling van de Nationale Bank en het Planbureau op het eind van dit jaar op 115 procent van het bbp uitkomen. De voorbije jaren schommelde het rond de 100 procent. De Europese Unie eist een schuldniveau van 60 procent van het bbp. (De tekst gaat voort onder de foto.)

Tijdelijk minder consumptie

De maatregelen van de overheid om het virus in te dijken, hebben ook gevolgen voor de consumptie in ons land, aangezien het merendeel van de winkels gesloten zijn. De Nationale Bank en het Planbureau verwachten tijdens de eerste helft van dit jaar een daling van 5,7 procent. Maar ze verwachten ook dat het reëel beschikbaar inkomen van de bevolking niet zo heel hard zal dalen. Zodra handelszaken opnieuw opengaan, "mag worden verwacht dat de consumptie vanaf het derde kwartaal van 2020 vrij duidelijk zal opleven".

"Negatieve effecten zullen tijdelijk zijn"

De conclusie van de Nationale Bank en het Planbureau is dan ook dat de coronacrisis zeker een negatieve impact op onze economie zal hebben. "De cijfers uit dit scenario tonen aan dat de crisis diep snijdt in de economie en de overheidsfinanciën. Bedrijven en gezinnen zullen eronder lijden, maar de negatieve effecten zullen tijdelijk zijn, luidt het, "voornamelijk geconcentreerd tijdens de eerste twee kwartalen van 2020".

Met de nodige begeleiding en ondersteuning zou ons land opnieuw een "relatief snelle heropleving kunnen kennen", stellen de Nationale Bank en het Planbureau. De genomen maatregelen zullen het risico verkleinen dat bedrijven die voor de crisis gezond waren, failliet gaan, stellen ze. Al kan dat sterk afhangen van de situatie per sector en bedrijfstak.

"Onze economische infrastructuur is nog niet aangetast", besluiten de Nationale Bank en het Planbureau. Maar ook in de postpandemiefase zal er nog ondersteuning nodig zijn zodat bedrijven en sectoren zo goed mogelijk door deze crisisperiode geholpen worden, waarschuwen ze. "Dat is van cruciaal belang om te vermijden dat de crisis structurele werkloosheid veroorzaakt en ook om de overheidsfinanciën, na deze tijdelijke schok, gezond te houden."

Beter of slechter scenario?

Zoals al even aangehaald, is deze prognose gebaseerd op verschillende hypotheses, zoals bijvoorbeeld de duur van de inperkingsmaatregelen (in deze prognose zeven weken). "De onzekerheid rond deze oefening is groot", benadrukken de Nationale Bank en het Planbureau. "Er bestaan tal van risico's die tot nog minder gunstige situaties kunnen leiden."

De pandemie zou langer kunnen aanhouden, de inperkingsmaatregelen zouden langer van kracht kunnen blijven, tal van faillissementen en banenverlies behoren tot de mogelijkheden, een plotse prijsverhoging door een stijgende vraag of omgekeerd, het zou de economie allemaal nog meer schade kunnen aanrichten. "Omgekeerd zou een snellere terugkeer naar een normale situatie leiden tot een minder ernstige crisis."

Meest gelezen