10 jaar geleden: angst voor het 16-letterwoord Eyjafjallajökull…

"IJsland, dat land dat velen kennen als de plaats waar die vulkaan is met een naam die niemand kan uitspreken." Voor journalisten was het sowieso al moeilijk om de naam van de vulkaan die 10 jaar geleden uitbarstte neer te schrijven, laat staan om die naam ook nog eens correct uit te spreken. "Eyjafjallajökull" bleek dan ook een echte tongtwister te zijn die wereldwijd menig nieuwslezer en correspondent ter plaatse in moeilijkheden bracht. Maar grappig waren de pogingen alleszins, een klein lichtpuntje in april 2010 toen de vulkaan het vliegverkeer in Europa volledig in de war bracht.

Na de uitbarsting van de Eyjafjallajökull op 14 april 2010 moest het vliegverkeer in Noord- en West-Europa tijdelijk stilgelegd worden door de aswolken die vrijgekomen waren. Dat leidde in diverse luchthavens tot chaotische toestanden. Maar ook in nieuwsstudio’s ging het er soms even chaotisch aan toe en dat had dan weer alles te maken met de moeilijke naam van de gletsjer/vulkaan.

"Het IJslands wordt sowieso als een van moeilijkste talen ter wereld beschouwd omdat de uitspraak van veel woorden niet natuurlijk aanvoelt voor buitenlanders. Nu een van onze vulkanen wereldnieuws geworden is, leven journalisten in angst wanneer ze zijn naam tegenkomen", concludeerde nieuwswebsite Iceland Magazine naar aanleiding van de uitbarsting van de Eyjafjallajökull. En soms was er zelfs angst in de ogen van de nieuwsanker te zien als hij "Eyjafjallajökull" op het schermpje van zijn teleprompter zag verschijnen.

Voor de IJslanders was de betekenis van het woord alvast erg eenvoudig. "Eyjafjallajökull" bestond immers uit 3 korte woorden: "eyja" (eiland), "fjalla" (berg) en "jökull" (gletsjer). Waardoor de samenstelling kon samengevat worden als "de gletsjer op een berg die lijkt op een eiland".

Maar CNN-reporter Jeanne Moos zag dat toch enigszins anders: "Voor ons is de naam zo onuitspreekbaar dat we zelfs niet weten of iemand hem juist uitspreekt of niet. Maar het is wel duidelijk dat velen bang geworden zijn voor die 16 letters. Waardoor sommigen de naam gewoonweg vermijden. Ze willen hem niet uitspreken. Zodat men eerder over 'die vulkaan' praat." Maar anderen gaven dan weer niet op:

Om de uitspraak van Eyjafjallajökull te vergemakkelijken, goot zangeres Eliza Geirsdottir Newman de moeilijke naam in een liedje, dat ze voorstelde op nieuwszender Al Jazeera: "Eigenlijk zijn het 3 woorden die samengebald zijn tot één woord. Dus toegegeven, ook voor IJslanders is dat woord een mondvol. Maar de truc is aan de 3 woorden apart te denken en die dan samen te persen tot één geheel." Dat resulteerde in deze ukelele-versie:

Maar al bij al bleef het oefenen geblazen voor nieuwsmedewerkers. Daarbij kregen ze dan de hulp van deze sympathieke IJslander, waardoor uiteindelijk velen er toch in slaagden om Eyjafjallajökull goed uit te spreken:

Meest gelezen