Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Zo verplaatsen we ons in tijden van corona: slechter weer dempt fietsverkeer, geen tuinwinkel-effect

Sinds 18 maart ligt het openbare leven in België grotendeels stil door het coronavirus. Alleen essentiële verplaatsingen zijn toegestaan, net als wandelen, fietsen en joggen. Hierdoor is het behoorlijk rustig op straat: er zijn bijvoorbeeld ruim de helft minder auto's op de weg. Fietsen lijkt de afgelopen weken dan weer populairder. Dat blijkt uit een mobiliteitsonderzoek van Telraam.

We hebben allemaal de beelden gezien: lege straten en pleinen, bijna verlaten snelwegen. Wie van Antwerpen of Gent naar Brussel moet met de wagen, heeft dat nog nooit zo snel kunnen doen. 

Dat komt allemaal door de strenge coronamaatregelen die sinds 18 maart van kracht zijn. We mogen alleen nog naar buiten voor essentiële verplaatsingen, of om bijvoorbeeld te wandelen, fietsen of joggen om in beweging te blijven. 

Maar hoeveel is er nu precies veranderd? En blijven we ons goed aan die maatregelen houden? 

Dit verhaal heeft een update gekregen op maandag 20 april, met de nieuwste data van Telraam.

Micro-computer telt verkeer vanuit het raam

Die vragen stelde VRT NWS aan Telraam, een initiatief van onder meer Transport & Mobility Leuven. Het nodigt burgers uit om mee te helpen bij mobiliteitsonderzoek. 

Het project plaatst bij vrijwilligers micro-computers met sensoren en een lageresolutiecamera op het raam. Die registreren vervolgens wat er zoal voorbijkomt: auto's, zwaar verkeer, voetgangers en fietsers. De data worden beschikbaar gesteld aan overheden, onderzoekers, maar ook aan alle bewoners en andere burgers.

Op de website van Telraam is een kaart te bekijken waar je live de metingen bij kunt houden. Niet in heel Vlaanderen staan telramen: vooral aan de kust ontbreekt het nog aan meetgegevens.

Verkeer op de weg daalt spectaculair

Onderzoeker Péter Pápics analyseerde de gegevens van de week van 16 maart tot en met de week van 6 april om te zien hoe het verkeer veranderde in die periode. Het eerste wat opvalt, is hoeveel minder verkeer er deze dagen op de weg blijkt te zijn.

Pápics vergeleek de hoeveelheid verkeer met dat in een "normale" week: de eerste week van maart. In de grafiek stelt dat 100 procent voor. De telling begint in de week dat de lockdown wordt aangekondigd - dat was op 18 maart.

Meteen in die week rijdt er al behoorlijk minder verkeer. Nog maar 60 procent van de zware voertuigen zoals vrachtwagens rijdt rond. Het aantal auto's vermindert zelfs met de helft. In de weken die volgen neemt dat aantal nog verder af, waardoor uiteindelijk nog maar ongeveer 40 procent van het gebruikelijke gemotoriseerde verkeer op de weg is.

Recreatief fietsen is populair in het weekend

Ook het aantal voetgangers en fietsers neemt af, maar minder dan het aantal auto's en vrachtwagens. Dat komt waarschijnlijk omdat de maatregelen vooral effect hadden op de langere verplaatsingen, zoals mensen die wonen en werken in een andere stad. Voor korte afstanden pakken we sowieso vaker de fiets of gaan we te voet. 

Hoe langer de maatregelen blijven duren, hoe vaker mensen toch weer de wagen nemen? Uit de analyse van Telraam blijkt dit niet het geval. Wél neemt het aantal voetgangers en fietsers op de weg in de eerste week van april significant toe, iets wat waarschijnlijk te maken heeft met het zonnige lenteweer. In de week van 6 april fietsen er zelfs meer mensen dan tijdens een 'normale' week.

Dit blijkt ook als we verder op onderzoek uitgaan. Op de website van Telraam kun je voor elk meetpunt meer uitgebreide statistieken bekijken. En dan valt op dat in heel wat straten het fietsverkeer in de weekend van 4 en 5 en 11 en 12 april behoorlijk is gestegen.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de Maurits Noestraat in Oud-Heverlee, maar ook voor de Bevekomsestraat in Bierbeek, de Molenstraat in Rotselaar en de Bovenbosstraat in Haasrode. 

Het slechtere weer van de afgelopen dagen zorgt ervoor dat het fietsverkeer juist weer daalt. Ook heeft de heropening van tuincentra en doe-het-zelfwinkels er niet voor gezorgd dat er plots veel meer auto's op de weg zijn. Dit heeft mogelijk ook met het weer te maken. 

Meest gelezen