AFP or licensors

Poolse vrouwen protesteren tegen anti-abortuswet

In Polen is er vandaag in verschillende steden betoogd tegen een verstrengde abortuswet. Morgen wordt er in het parlement een wetsvoorstel gestemd dat abortus de facto verboden maakt. Volgens activisten en oppositie wordt het voorstel net nu weer voorgelegd, omdat door de coronacrisis massaprotest niet toegelaten is.

De wetgeving over abortus in Polen is al bij de strengste in heel Europa. Het afbreken van een zwangerschap is enkel toegelaten als het leven van de moeder in gevaar is, als de vrouw zwanger is geworden door verkrachting of incest, of als de foetus zware afwijkingen vertoont of niet levensvatbaar is.

Bijna alle abortussen die in Polen worden uitgevoerd, gebeuren om die laatste reden. Maar de regerende rechts-conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) wil die nu weg.  Dat  betekent dat de facto abortus bijna in alle gevallen verboden zou zijn.  Een miljoen Polen heeft het wetsvoorstel ook al gesteund, voor het naar het parlement werd gestuurd. 

Volgens vrouwenrechtenorganisaties en de oppositie is de timing van PiS niet toevallig gekozen. Door de maatregelen tegen het coronavirus zijn massabijeenkomsten, en dus ook massaprotesten, niet toegelaten. 

Protest in coronatijd

Maar daar vonden velen een alternatief voor. In Warschau blokkeerden honderden auto's een druk rondpunt in het midden van de stad. Vele vrouwen hielden ook paraplu's en vlaggen uit hun raam, als symbool van het protest. Ook in andere grote steden als Wrocław, Poznań en Szczecin waren er acties.

(Lees voort onder de foto's uit Warschau.)

AFP or licensors
AFP or licensors
AFP or licensors

Het is niet de eerste keer dat in Polen vrouwen (en ook mannen) op straat komen tegen een verstrenging van de abortuswet. Vier jaar geleden al diende PiS een wetsvoorstel in om die te verstrengen. Dat werd verworpen na "Zwarte Maandag", een protestactie waarbij in heel Polen vrouwen het werk neerlegden. Ze gingen ook betogen in zwarte kleding en met paraplu's.

Een jaar later werd het voorstel om de abortuswet te verstrengen nog eens ingediend. Tegelijk werd een voorstel om de wetgeving te liberaliseren, meteen verworpen. Ook toen was er protest, het wetsvoorstel belandde in de koelkast. De organisatie die de stakingen en betogingen organiseerde, strijdt nu nog steeds voor vrouwenrechten in Polen, waaronder ook het recht op abortus. 

"Zwarte Maandag" in Warschau, 23 oktober 2016.
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

Morgen wordt het wetsvoorstel van een (vrouwelijk) lid van PiS opnieuw voorgelegd aan de Sejm, het Poolse parlement. Volgens de regerende partij moet dat nu, niet omwille van corona, maar om bureaucratische redenen. Wetsvoorstellen die niet zijn afgewerkt in de vorige legislatuur moeten 6 maanden na de eerste zitting van het nieuwe parlement opnieuw behandeld worden.

Overigens wordt er morgen ook over andere controversiële onderwerpen gestemd.

Een van de voorstellen stelt een wijziging voor van de anti-pedofiliewetgeving. Die voorziet in celstraffen voor het aanzetten tot of vertonen van pedofiel gedrag. PiS wil hier nu aan toevoegen dat ook het propageren van seks voor minderjarigen strafbaar is. Critici zeggen dat seksuele opvoeding in scholen hierdoor in het gedrang komt.

Of  de verschillende wetten erdoor zullen komen, is helemaal niet zeker. Volgens sommige waarnemers zou PiS de controverse gebruiken om aandacht af te leiden van de corona-epidemie. 

Meest gelezen