Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

VS-president Trump op ramkoers met gouverneurs: onduidelijk wie lockdown al dan niet kan opheffen

De Amerikaanse president Donald Trump zit op ramkoers met de gouverneurs van de deelstaten, maar ook met grondwetsspecialisten over wie nu de lockdownmaatregelen inzake het coronavirus kan opheffen. Volgens Trump kan hij dat beslissen, maar alvast de gouverneur van New York zegt dat hij die beslissing niet zal respecteren. 

Terwijl de corona-epidemie harder dan waar ook ter wereld toeslaat in de VS, lijkt daar nog altijd geen eensgezindheid te zijn over de aanpak ervan. Op een persbriefing stelde president Trump dat hij en hij alleen de bevoegdheid heeft om de lockdown-maatregelen die de deelstaten getroffen hebben, op te heffen. Hij overweegt, maar heeft nog niet beslist, om dat op 1 mei te doen. Eerder had hij gemikt op Pasen, maar hij is daarvan afgestapt op aanraden van zijn medische experten.

Als iemand president van de VS is, is zijn autoriteit totaal. De gouverneurs weten dat

President Donald Trump

De gouverneurs van de deelstaten zien dat echter anders. Het zijn zij die de maatregelen per staat getroffen hebben en zij vinden dat ze beslissen of die worden versoepeld of ingetrokken, niet de president. Een aantal staten zouden die maatregelen willen afzwakken, maar onder meer staten als New York, New Jersey, Pennsylvania en Massachussetts (met een Republikein als gouverneur) pleiten voor "een voorzichtige en graduele aanpak", geen plotse opheffing van de maatregelen dus. 

Bekijk hier een fragment van de persconferentie (lees voort onder de video):

Video player inladen...

De gouverneur van de staat New York, Andrew Cuomo, reageert alleszins fors op dat plan. "Als Trump me opdraagt om dat te doen op een manier waarbij de volksgezondheid in gevaar komt, zou ik dat niet doen", zegt hij bij de Amerikaanse nieuwszender CNN. Volgens de gouverneur maakt Trump ook een bocht van 180 graden, want vroeger zei hij dat het de staten zijn die verantwoordelijk zijn, ook voor het zoeken naar materiaal voor ziekenhuizen. "Dit is 180... Het is zinloos, het is schizofreen", aldus Cuomo, die opriep partijpolitiek buiten de coronapandemie te houden.

Een aantal grondwetsspecialisten geven de gouverneurs gelijk en stellen dat de gouverneurs verantwoordelijk zijn voor publieke orde en veiligheid in hun deelstaten. Het Witte Huis heeft wel aanbevolen om tot 30 april samenscholingen van meer dan 10 mensen en niet-essentiële verplaatsingen te vermijden. De deelstaten verplichten om hun lockdown op te heffen, zou Trump grondwettelijk niet kunnen doen, aldus experten.

De Verenigde Staten zijn nu het meest getroffen land met meer dan 554.000 besmettingen en een recordaantal doden van meer dan 23.000. Dat is meer dan gelijk welk ander land ter wereld. De president wil de economie zo snel mogelijk heropstarten, maar de deelstaten en experten wijzen op de risico's van een tweede golf van besmettingen. 

"U bent schandelijk!"

Los van het bevoegdheidsconflict met de deelstaten ontaardde de persbriefing van Trump in een nieuwe scheldtirade tegen de aanwezige pers. Trump verdedigde zijn aanpak van de crisis en zei dat "tienduizenden en misschien wel honderdduizenden mensen door hem gered werden", maar raakte geërgerd door vragen en opmerkingen van de journalisten. 

"U bent schandelijk... U bent fake, uw heel netwerk is fake!", sneerde de president op de vraag van CBS-journaliste Paula Reid wat hij dan wel in februari gedaan heeft. Volgens Reid heeft Trump toen kostbare tijd verspild door ziekenhuizen en testmateriaal niet voor te bereiden en daarom zouden er nu 20 miljoen Amerikanen zonder werk zitten en zijn tienduizenden overleden. 

Trump toonde ook een video waarin dokters en gouverneurs hem lof toezwaaiden voor zijn aanpak, maar ook dat leidde tot ergernis bij de pers. De relatie tussen Trump en de meeste media is al lang slecht, maar de coronacrisis ligt voor de president heel gevoelig in een verkiezingsjaar nu er massaal mensen sterven en ziek worden. 

Meest gelezen