Archiefbeeld

Onderzoekers van UGent kweken speciale muis voor onderzoek naar coronavaccin

Onderzoekers van de Gentse universiteit kweken een speciale muis om coronavaccins te kunnen testen. Gewone muizen kunnen namelijk niet ziek worden door het virus. Er bestaan laboratoria die gespecialiseerd zijn in het genetisch manipuleren van muizen, "maar we hebben geen tijd om daarop te wachten en zijn zelf in actie geschoten", vertelt professor Xavier Saelens. De onderzoekers baseren zich op een type muis dat al eerder werd ontwikkeld, voor het SARS-virus.

Muizen zijn populaire proefdieren, maar gewone muizen zijn niet geschikt om proeven op te doen in het kader van COVID-19. "Het virus is eigenlijk een soort van sleutel. Om iemand te besmetten, moet die sleutel op een slot passen. De mens heeft duidelijk het juiste slot, want wij worden ziek, maar muizen hebben een ander slot. Het komt er nu op aan om het menselijke slot bij de dieren in te brengen", verduidelijkt professor Xavier Saelens van de vakgroep biochemie en microbiologie.  

"Zo'n muis werd al eerder gekweekt voor de SARS-epidemie in 2002. Gelukkig hebben ze destijds spermacellen bewaard"

Xavier Saelens, onderzoeker aan UGent

"Mijn team en ik zijn de boekenkast ingedoken", gaat Saelens verder. "We vonden in de literatuur van de universiteit dat er ooit al zo'n type muis was ontwikkeld, naar aanleiding van de SARS-epidemie in 2002. Maar omdat dat virus uitdoofde, werden die muizen niet meer gekweekt. Wij moeten nu dus die muizen opnieuw tot leven wekken, als het ware. Gelukkig hebben ze destijds DNA van die muizen bewaard, door spermatozoïden in te vriezen. Daarmee kunnen wij nu aan de slag." 

Nog 3 maanden wachten

Het ontwikkelen van zo'n muis kost wel veel tijd, vertelt de professor. "Net zoals bij IVF (in-vitrofertilisatie, nvdr.) bij de mens, moeten we dus eicellen van de muis bevruchten met die specifieke zaadcellen. Dat is een proces dat heel wat tijd vraagt. Muizen kweken relatief snel, maar het zal toch zo'n 3 maanden duren vooraleer we de juiste muizen hebben ontwikkeld."

"Er bestaan ook labo's die gespecialiseerd zijn in het kweken van proefdieren. Maar daarop konden we al zeker niet wachten, we zijn dus zelf in actie geschoten. Niet elk laboratorium kan dat hoor, want genetisch materiaal manipuleren vraagt naast tijd ook veel kennis. Maar hier op de Gentse universiteit beschikken we dus over de juiste technologieën."

Waarom geen ander dier?

COVID-19 zou ontstaan zijn door een vleermuis, ook katten zouden besmet kunnen raken en op de universiteit van Leuven doen ze proeven op hamsters. Waarom willen de onderzoekers van UGent dan per se muizen als proefdier? "De eerste reden is heel eenvoudig: we kennen ze gewoonweg beter", legt professor Saelens uit. "We hebben er al veel meer ervaring mee. Muizen zijn heel eenvoudig om tot in de kleinste details te analyseren."

Hamsters kunnen het virus wel krijgen, maar zijn minder handig om proeven op te doen

Xavier Saelens, onderzoeker aan UGent

"Hamsters zijn natuurlijk ook zeer interessant, ik begrijp de beslissing van KULeuven. De sleutelmolecule van hamsters lijkt van nature goed op die van de mens. Maar de dieren zijn veel minder praktisch dan muizen. Ze kweken minder snel, ze zijn groter en hebben grotere kooien nodig. Het allerbeste dier om proeven op te doen zouden makaak-aapjes zijn, maar dat zou enorm duur zijn en bovendien onethisch."

Resultaat wordt gedeeld

Wanneer Saelens en zijn team erin slagen de speciale muizen te kweken, zullen ze de proefdieren ook ter beschikking stellen aan collega-onderzoekers. "Eens we de dieren hebben gekweekt en bewezen is dat ze vatbaar zijn voor het virus, zullen we eerst onze eigen proeven uitvoeren en onze eigen vraagstellingen beantwoorden. Van zodra er muizen beschikbaar zijn, gaan we die met veel plezier aanbieden aan andere onderzoekers, wereldwijd", besluit professor Xavier Saelens.

Meest gelezen