Belgische Marokkanen zitten vast in Marokko: "Die onzekerheid is gewoon verschrikkelijk"

De mailbox van de FOD Buitenlandse Zaken werd de voorbije dagen overspoeld met mails van Belgische Marokkanen die vastzitten in Marokko. Zo'n 4.000 mails, met de vraag om terug naar ons land te worden gerepatrieerd. Dit komt omdat ze omwille van hun dubbele nationaliteit onder de Marokkaanse wet vallen als ze in Marokko zijn. En dat vormt een probleem, want de grenzen zijn gesloten door het coronavirus.

Na lang onderhandelen zijn minister van Buitenlandse Zaken Philippe Goffin en de Marokkaanse autoriteiten tot een akkoord gekomen. Een aantal Belgen met de dubbele nationaliteit mag wel terugkeren naar ons land, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij de Marokkaanse overheid en zij hanteren heel strikte voorwaarden.

Alleen mensen met een ernstige medische aandoening, ouders met minderjarige kinderen in ons land en mensen die hun job dreigen te verliezen door langdurige afwezigheid komen in aanmerking, volgens de Marokkaanse autoriteiten. Zij moeten dat ook allemaal kunnen bewijzen via een medisch attest van hun dokter en/of werkgever. Voor de Belgische autoriteiten is de voorwaarde dat de mensen in België gedomicilieerd zijn. 

"Wees niet kwaad op België"

De vraag is dus of al die 4.000 gevallen hier ook voor in aanmerking zullen komen. Intussen groeit de onzekerheid en de stress bij de Belgen die vastzitten. Mensen verkrijgen de dubbele nationaliteit bij geboorte (omdat mensen hun kind aangeven bij de Marokkaanse autoriteiten in het consulaat of zelf geboren zijn in Marokko). Anderen vragen die aan op latere leeftijd omdat hun ouders Marokkaans zijn of om administratieve rompslomp te vermijden. Die Marokkaanse nationaliteit kan je ook niet zomaar afstaan. 

Volgens minister van Buitenlandse Zaken Philippe Goffin beroept Marokko zich op een strikte interpretatie van het internationaal recht. En op zich is dat ook geoorloofd. Al vindt de minister niet dat de mensen kwaad moeten zijn op de Belgische autoriteiten als ze moeilijk weg geraken, want het is niet België dat hen tegenhoudt. Hoelang dit nog allemaal gaat duren, kan de minister niet met zekerheid zeggen. Wel hoopt hij van Belgische kant de dossiers midden volgende week te kunnen doorspelen aan de Marokkaanse autoriteiten.

Naima is een van de gestrande Belgen in Marokko. Na de verbouwingen in haar appartement besloot de Antwerpse even te gaan uitblazen bij haar ouders in Casablanca. "Een week bleek wat te kort, dus besloot ik nog een weekje langer bij mijn ouders te blijven. Tijdens die tweede week kregen we het nieuws dat er een totale lockdown kwam in Marokko en kon ik niet meer terug naar België."

Video player inladen...

Naima heeft een auto-immuunziekte, waardoor ze blind is aan haar ene oog. "Voor mijn ziekte moet ik bepaalde medicijnen nemen en die waren na een tijd op. Het was ook absoluut niet gemakkelijk om aan medicatie te geraken hier in Marokko en ook de dokters konden niet veel doen. Gelukkig kreeg ik hulp van mijn lieve zus en een vriend, die via mijn huisdokter medicatie konden opsturen. Ik ben blij dat Marokko dat wel toeliet, maar wat als ik hier nog veel langer moet zitten?", vraagt Naima zich af. 

"Van alle kanten hoor ik verhalen van mensen uit verschillende landen die hier vastzitten. Nederlanders, Amerikanen, Fransen… Iedereen wil terug. En sommige landen hebben blijkbaar al vluchten ingezet, maar wij weten nog van niets." Naima meldde zich aan bij de Marokkaanse autoriteiten en bij Travellers Online, in de hoop zo te kunnen terugkeren. Maar tot op vandaag heeft ze nog steeds niets gehoord. "Vol hoop zitten we te wachten, we zijn met velen verspreid over heel Marokko die graag willen terugkeren."

Video player inladen...

Naima is geboren en getogen in Antwerpen en wil graag terug naar haar vertrouwde omgeving. "We zitten hier echt vast, gevangen." Naima beseft heel goed dat haar in België ook een thuisquarantaine van twee weken staat te wachten. "Maar daar ben je tenminste thuis, in je vertrouwde omgeving. Ik heb nu veel stress door het coronavirus, de lockdown en omdat ik niet naar huis kan. Ik ben ziek en voel gewoon dat mijn lichaam dit niet meer aankan."

"Hier wil je ook niet ziek worden"

Najat vertrok op 6 maart naar El Aioun Sidi Mellouk, een plaats in het noordoosten van Marokko, tegen de Algerijnse grens. Ze ging daar een zwaar zieke hond halen die ze had geadopteerd. "Om mijn hond mee naar België te kunnen krijgen, moest ik heel wat papieren en medische zaken in orde brengen, dus vertrok ik naar Marokko. Aangezien ik niet wist hoelang dit allemaal kon duren, had ik nog geen retourticket geboekt."

"Intussen besef ik dat ik mijn hond niet ga kunnen meenemen naar België. Ik geraak zelf al niet terug. We zitten hier vast en mogen het dorp niet verlaten. Je moet papieren kunnen voorleggen van de autoriteiten om een dorp te mogen verlaten en dat is niet simpel."

Video player inladen...

"Mijn familie en gezin in België zijn ook zeer ongerust over het feit dat ik hier vastzit en dat ik ziek zou worden. De medische zorg hier is ook niet dezelfde als in België. In het kleine dorpje waar ik verblijf, is er maar een heel klein lokaal ziekenhuis met een dokter. Je wil hier niet ziek worden. Ik hoop echt dat we snel naar huis mogen", zegt Najat nog. 

"Ik heb een brief ontvangen van de ambassade waarin staat dat we eventueel naar België kunnen terugkeren onder bepaalde voorwaarden, zoals ziekte of als je minderjarige kinderen hebt in België of met een attest van je werkgever. Ik heb gelukkig zo'n attest verkregen. Normaal zouden de verschillende dossiers van mensen die zich hebben geregistreerd om terug te keren vandaag worden voorgelegd aan de Marokkaanse autoriteiten. Zij zullen dan beslissen wie er wel of niet in aanmerking komt om naar huis te gaan. Eigenlijk is dit een diplomatieke kwestie en wij begrijpen niet wat Marokko hierbij te winnen heeft door ons hier tegen onze wil te houden", zegt Najat. 

Video player inladen...

Een andere vrouw die we spraken, wil liever anoniem blijven. Ze is bang dat haar dossier niet op een eerlijke manier zal worden behandeld als ze met haar verhaal naar buiten komt. 

De jonge vrouw verblijft ook in Marokko met haar zoontje van twintig maanden en kan nu niet terug naar België. "Deze situatie vreet zo hard aan mij en mijn zoontje. Ik heb schrik dat wij niet in aanmerking zullen komen omdat ik niet ziek ben of geen attest kan voorleggen. Al vrees ik wel voor mijn werk op termijn." Het zoontje van de jonge vrouw heeft enkel de Belgische nationaliteit, zijzelf zowel de Marokkaanse als de Belgische. Ze hoopt dat dat misschien kan helpen. 

"Er is ook geen duidelijke communicatie, waardoor niemand weet waar hij of zij aan toe is. Het is vooral die onzekerheid die ons hopeloos maakt. Als we al te horen zouden krijgen dat we mogen terugkeren, zou dat al een hele opluchting zijn. Dan heb je tenminste die zekerheid. Die onzekerheid die wij nu ervaren, is gewoon verschrikkelijk en bezorgt ons slapeloze nachten."

Om gestrande mensen te helpen doet Buitenlandse Zaken ook een beroep op sociale media. Zo is het onder meer mogelijk om vragen te stellen via de Facebookpagina van de ambassade in Rabat. Daarop komt ook officiële informatie over vluchten en het repatriëringsproces.

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen