June Almeida in 1963 aan het werk met een nieuwe elektronenmicroscoop in het Ontario Cancer Institute in Toronto.

De vrouw die het eerste coronavirus bij de mens ontdekte

Het eerste menselijk coronavirus werd ontdekt door June Almeida, de dochter van een Schotse buschauffeur die op haar 16e de school verliet. Ondanks het feit dat ze er niet voor opgeleid was, werd ze een pionier op het gebied van de beeldvorming, de identificatie en de diagnose van virussen. Technieken die door haar op punt gesteld werden, hebben geholpen om het nieuwe coronavirus dat COVID-19 veroorzaakt te identificeren.

June Almeida werd eind 1930 geboren in Glasgow als June Dalziel Hart en ze groeide op in een kansarme wijk in het noordoosten van de stad. Haar vader was een buschauffeur en omdat er geen geld was voor hogere studies, verliet ze op haar 16e de school om te gaan werken in de Glasgow Royal Infirmary als laboratoriumtechnicus in de afdeling histopathologie, de studie van ziekteprocessen aan de hand van vervormingen in weefsels.

Voor haar carrière verhuisde ze naar Londen waar ze ging werken in het St Bartholomew's Hospital en in 1954 trouwde met Enrique Rosalio Almeida, een Venezolaanse kunstenaar met wie ze een dochter kreeg, Joyce. 

Het jonge gezin verhuisde naar Toronto in Canada, waar June aan de slag ging in het Ontario Cancer Institute als technicus voor het bedienen van een elektronenmicroscoop. 

In het Ontario Cancer Institute ontwikkelde ze haar uitzonderlijke vaardigheden met de elektronenmicroscoop en ze werd er een pionier van een nieuwe beeldvormingstechniek, de immuno-elektronmicroscopie, waarbij antilichamen worden gebruikt om virussen beter zichtbaar te maken. 

Ondanks het feit dat ze geen formele kwalificaties had, werd ze in het instituut bevorderd op basis van haar vaardigheden en prestaties en in verschillende wetenschappelijke publicaties kreeg ze krediet voor haar bijdrage in het identificeren van virussen en structuren van virussen.  

Een van de eerste foto's van een menselijk coronavirus, genomen door June Almeida. De virionen, individuele besmettelijke virusdeeltjes, lijken een krans of kroon te hebben, die lijkt op de corona van de zon en veroorzaakt wordt door de spikes, pieken van eiwitten die op de buitenwand omhoog steken. Dat heeft de coronavirussen hun naam gegeven.
Public domain

Verkoudheid

Het uitzonderlijke talent van Almeida bleef ook in het Verenigd Koninkrijk niet onopgemerkt en A.P. Waterson, professor microbiologie aan de St Thomas's Hospital Medical School, wist haar in 1964 te overhalen terug te keren naar Groot-Brittannië om er haar werk met elektronenmicroscopen voort te zetten in de medische school, een van de oudste en meest prestigieuze in het VK.  Het is overigens in het St Thomas's Hospital dat de Britse premier Boris Johnson is opgenomen met COVID-19.

Almeida maakte er de eerste beelden met immuun-elektronmicroscopie van het rubella- of rodehondvirus en werkte er rond het hepatitis B-virus en verkoudheidvirussen. Voor die laatste virussen begon ze samen te werken met dokter David Tyrrell, die in Salisbury in Wiltshire onderzoek deed naar verkoudheden.

Tyrrell werkt met nasale stalen van vrijwilligers en zijn team slaagde erin veel van de met 'gewone' verkoudheden geassocieerde virussen te kweken in hun laboratorium, maar niet allemaal. 

Een virus in het bijzonder, B814, dat afkomstig was van een leerling uit Surrey in 1960, weerstond hardnekkig aan alle pogingen om het te kweken in de normale celculturen. In orgaanculturen bleek het uiteindelijk wel te groeien en Tyrell wilde weten of het gezien zou kunnen worden onder een elektronenmicroscoop.

Dus stuurde hij stalen naar Almeida, en die slaagde erin de virusdeeltjes zichtbaar te maken. Ze beschreef ze als griepvirusachtig maar toch niet precies hetzelfde. Later, bij de publicatie van de foto's, zouden Tyrrell en Almeida ze omschrijven als "niet te onderscheiden van de deeltjes van infectieuze vogelbronchitis", een zeer besmettelijke ziekte van de luchtwegen bij kippen die veroorzaakt wordt door een ander coronavirus.

Tyrrell en Almeida hadden het eerste menselijke coronavirus geïdentificeerd. 

Hun studie over het nieuwe virus werd echter geweigerd door een wetenschappelijk tijdschrift omdat de experten die de studie moesten nalezen voor publicatie, vonden dat het om 'slechte foto's van griepvirusdeeltjes' ging, zo zei medisch journalist George Winter aan BBC News.

Uiteindelijk werd de studie over virusstam B814 toch gepubliceerd in het British Medical Journal in 1965, en in 1967 verschenen de eerste foto's van het coronavirus in het Journal of General Virology.  

Volgens Winter waren het Tyrrell en Almeida die, samen met professor Waterson, het virus de naam coronavirus gaven, omdat het een kroon of krans lijkt te hebben op de foto's, die veroorzaakt wordt door de eiwitspikes die uit de buitenwand van het virus omhoogsteken en lijken op de corona  - de buitenste laag van de atmosfeer - van de zon. Andere bronnen zeggen dat de term voor het eerst gebruikt werd in 1968 door een groep virologen in het tijdschrift Nature.

Een opname met een transmissie-elektronenmicroscoop van het infectieus bronchitisvirus (IBV) dat infectieuze vogelbronchitis veroorzaakt. De kroon of corona rond het virus is hier duidelijk te zien.

Yoga en hiv

Enige tijd na haar ontdekking volgde Almeida professor Waterson op toen die aan de Postgraduate Medical School in Londen ging werken. Ze werd er beloond met een doctoraat in de wetenschappen voor haar bijdragen aan verschillende wetenschappelijke artikels. 

Ze eindigde haar carrière aan het Wellcome Institute for the History of Medicine in Londen, en haar naam komt in deze periode voor op verschillende patenten in verband met de beeldvorming van virussen. 

Na haar vertrek bij Wellcome werd Almeida yogalerares, maar in de late jaren 80 keerde ze terug naar haar oude liefde en hielp ze als adviseur vernieuwende beelden te maken van het hiv-virus. 

Almeida overleed in 2007 op 77-jarige leeftijd aan de gevolgen van een hartaanval in het kuststadje Bexhill. 

13 jaar na haar dood staat haar werk nu door de COVID-19 pandemie opnieuw volop in de belangstelling. Volgens Hugh Pennington, emeritus professor bacteriologie aan de University of Aberdeen, hebben de Chinezen haar technieken gebruikt om het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 te identificeren en heeft haar werk bijgedragen aan de snelle identificatie ervan.    

De volledige foto van bovenaan van June Almeida aan het werk met een nieuwe elektronenmicroscoop die het Ontario Cancer Institute pas gekregen had. Achter haar staan twee dokters van het instituut..

Meest gelezen