Uw mentaal welzijn becijferd: depressieve gevoelens verdrievoudigd bij jongeren, 3 op 5 stelt begeleiding uit

Het aantal jongeren tussen 16 en 24 jaar dat depressieve gevoelens heeft, is verdrievoudigd bij vrouwen en verviervoudigd bij mannen tijdens de coronacrisis. Dat blijkt uit een enquête over mentaal welzijn van het wetenschappelijk instituut Sciensano. 3 op de 10 jongeren heeft volgens een internationale maatstaf een “depressieve stoornis”. “Een gigantische opstoot”, zegt Sciensano. Los daarvan stelt nu de meerderheid van de mensen hun psychologische begeleiding uit. 

De enquête werd online afgenomen bij meer dan 44.000 mensen tussen 2 en 9 april, ongeveer drie weken nadat de “lockdown” inging dus. Vooral de cijfers over het mentaal welzijn bij jongeren zijn alarmerend.

Bij jonge mannen tussen 16 en 24 jaar is het aantal met depressieve gevoelens tijdens de maatregelen verviervoudigd ten opzichte van een enquête met dezelfde vragen in 2018. Bij jonge vrouwen gaat het om een verdrievoudiging, maar de cijfers zijn bij jonge vrouwen wel (iets) hoger. 

Alles bijeen vallen de problemen van 3 op de 10 jongeren binnen wat men een “depressieve stoornis” noemt. Voor de bevolking in het algemeen is dat bij 1 op de 6 (16 procent, tegenover 10 procent in 2018).

“Ook bij de andere leeftijdscategorieën zijn de cijfers dus minder positief”, zegt Stefaan Demarest, die verantwoordelijk is voor de enquête bij Sciensano, “maar ze zijn wel het meest uitgesproken bij jongeren.” 

Zij gingen naar school, zagen vrienden of gingen uit. Daar komt nu abrupt een einde aan, en dat valt zwaar

Stefaan Demarest, verantwoordelijke bij Sciensano

Demarest spreekt van “een gigantische opstoot”. Volgens de onderzoeker ligt de verklaring bij het gebrek aan controle en perspectief dat jongeren hebben in deze coronatijden. “Zij gingen naar school, zagen vrienden of gingen uit. Daar komt nu abrupt een einde aan, en dat valt zwaar.” 

Eenzelfde bevraging gebeurde voor “angststoornissen”. Ook daar zijn de cijfers bij jongeren het meest alarmerend. 

Mensen zonder werk en alleenwonenden

Niet te verbazen heeft niet elke groep in dezelfde mate last van mentale problemen. Afhankelijk van de thuissituatie, en of mensen nog kunnen doorwerken, verschilt het aantal problemen sterk. 

Voor mensen die op invaliditeit staan, valt 40 procent binnen wat men tot een “depressieve stoornis” rekent. Bij werkzoekenden is dat 30 procent, bij studenten 28 procent. Ter vergelijking, bij gepensioneerden valt maar 1 op 10 (10 procent) binnen die categorie. Alleenstaanden en alleenwonenden met kinderen scoren ook slechter dan koppels zonder kinderen en in mindere mate dan koppels met kinderen. 

De wetenschappers benadrukken dat de enquête representatief is op vlak van leeftijd, geslacht en provincie. Ze geven de samenleving dus op een realistische manier weer. Enkel op vlak van sociaal-economische status is er een lichte bias (onevenwicht) in de cijfers, waardoor lager-opgeleiden minder vertegenwoordigd zijn. 

3 op de 5 stopt (tijdelijk) begeleiding

Sciensano ging ook na hoeveel mensen een behandeling uitstellen of stopzetten door de coronacrisis. En ook hier vallen de cijfers voor begeleiding bij een psychiater, psycholoog of psychotherapeut op. Van de 10 procent van de respondenten die zo’n begeleiding kreeg (4620 in totaal) heeft 3 op de 5 zijn behandeling uitgesteld of stopgezet.

“28 procent heeft zijn of haar consultatie op afstand gedaan en 12 procent van de cliënten kon zijn afspraak gewoon normaal laten doorgaan. We weten alleen niet of die beslissing om een afspraak uit te stellen komt van de hulpverlener, of de cliënt zelf”, zegt Demarest. 

“Dat de meerderheid niet terecht kan bij hun hulpverlener, is uiteraard verontrustend”, zegt de onderzoeker. “Het is moeilijk in te schatten wat de effecten zijn op lange termijn, omdat we niet weten hoe lang deze crisis nog duurt.” 

De resultaten komen uit het eerste deel van de enquête. U kan tot 23 april zelf deelnemen aan het tweede luik via deze link