Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Wapenfanaten, extreemrechts én leden van entourage van Trump: deze mensen vuren lockdownprotest in VS aan

De voorbije dagen komen in tal van steden in de VS mensen op straat om het einde van de maatregelen tegen het coronavirus te eisen. Het gaat om een bonte mengeling van wapenfanaten, extreemrechts, maar er zijn ook nauwelijks verholen banden met de kiescampagne van president Donald Trump. Hij maakte op Twitter zelf geen geheim van zijn sympathie voor de protestbeweging.

Een autokaravaan van lockdownprotesteerders kwam vandaag in Denver in de staat Colorado tot stilstand toen twee verplegers in uniform en met mondmasker de weg blokkeerden en lange tijd bleven staan, tot grote woede van de actievoerders. Die laatsten komen al dagen op straat -soms ook gewapend- en her en der zijn nazi-symbolen en vlaggen van de Confederatie (de zuidelijke slavenstaten tijdens de burgeroorlog 1861-1865) te zien, al wapperen er echter vooral ook gewone Amerikaanse vlaggen en zijn er veel rode MAGA-petten van Trump-aanhangers.

Dat protest is luidruchtig en opvallend, maar zeker niet algemeen. Telkens gaat het om enkele honderden actievoerders die het einde van de lockdowns en beperkende maatregelen eisen Ze vinden dat hun vrijheden geschonden worden en dat ze onder de "dictatuur van de overheid" leven. Nu zullen er ook wel veel mensen zijn die vrezen dat ze onder de lockdown zonder middelen van bestaan zullen vallen, maar toch zit er een duidelijke organisatie achter de protestbeweging die heus niet toevallig of spontaan is.

Overigens haalt de krant The Washington Post een recente peiling aan waarin 70 procent de Republikeinen (van president Trump) en 95 procent van de Democraten aangeven dat de lockdowns voorlopig gehandhaafd moeten worden. De VS is het zwaarst getroffen land van de corona-epidemie met al meer dan 40.000 doden op iets meer dan een maand tijd. Ter vergelijking: tijdens de oorlog in Korea (1950-1953) sneuvelden er iets meer dan 33.000 Amerikaanse militairen, in Vietnam (met Laos en Cambodja) waren dat er 48.000.  (Lees verder onder de foto).

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

"Protest is niet spontaan, maar wordt aangevuurd"

Het protest is zeker niet spontaan, maar wordt via sociale media vanuit een bepaalde hoek of hoeken aangevuurd, zegt onze correspondent Björn Soenens vanuit New York.

Een van die opvallende opruiers zijn de broers Ben, Christopher en Aaron Dorr. Die zitten achter extreemrechtse groepen van wapenbezitters die de beter bekende National Rifle Association (NRA) te mak vinden. Zij teren volgens Soenens op de "enorme haat tegen de overheid" die op veel plaatsen in Amerika sterk leeft en naast de Dorrs zit daar een heel amalgaam van uiterstrechts volk. 

Er zijn echter ook andere bronnen die oproepen tot verzet en die zeker niet "grass roots" zijn. Het gaat dan om conservatieve activisten in de stijl van de "Tea Party" van weleer die uitgaan van het concern van de Koch-familie en andere miljardairs die pal achter president Trump staan. Een van die mensen is een adviseur van de echtgenoot van Betsy DeVos, minister van Onderwijs onder Trump, en de zus van Erik Prince, de beruchte leider van het vroegere "beveiligingsbedrijf" (of huurlingenbedrijf volgens critici) Blackwater. 

Wie ook openlijk het protest aanvuurt, is Meshawn Maddock, topvrouw van de beweging "Women for Trump" en adviseur van de kiescampagne van president Trump. Maddock krijgt dan ook ruim aandacht op de conservatieve pro-Trumpzender Fox News en de presentatrice Jeannine Pirro sloot onlangs een interview met Meshawn Maddock af met de woorden "doe zo voort en bedankt". (Lees voort onder de audio.)

Beluister het gesprek met VS-correspondent Björn Soenens in "De wereld vandaag":

Vooral protest in "swing states" voor verkiezingen

Björn Soenens ziet nog een ander fenomeen: de protesten breken vooral uit in die staten zoals Wisconsin en Michigan waar Trump in 2016 verrassend de verkiezingen gewonnen heeft en die hij opnieuw  nodig zal hebben als hij in november herkozen wil worden. 

Als de economie niet snel opengaat , heeft Trump er wellicht gelegen in november

VRT-collega Björn Soenens

Trump maakt overigens zelf geen geheim van zijn sympathie voor de anti-lockdownprotesten. Hij heeft het over "good people" als hij de betogers omschrijft en tweette onlangs "LIBERATE MICHIGAN!" en gelijkaardige berichten over die andere staten als steun aan het protest. In Michigan is de Democrate Gretchen Whitmer gouverneur en zij wordt genoemd als mogelijke kandidaat-vicepresident van de Democraat Joe Biden. Niet toevallig is zij nu al kop van Jut met slogans als "Heil Whitmer!" en "Sluit haar op!" op straat. 

President Trump is bijzonder gehaast om de lockdowns zo snel mogelijk op te heffen, merkt Soenens op, want als de economie niet snel heropstart, heeft hij er wellicht gelegen bij de verkiezingen van november. Probleem is dat de beperkingen enkel opgeheven kunnen worden als er voldoende testkits ter beschikking zijn en die zijn er gewoon niet. Tegelijk probeert Trump de aandacht af te leiden van zijn aanpak van de coronacrisis. "Trump lijkt zo meer bezig te zijn met zijn kiescampagne dan met de aanpak van de crisis" merkt Soenens op. 

De Democratische gouverneur van Michigan Gretchen Whitmer is de schietschijf van het protest.