AFP or licensors

Verplichte zomerscholen kunnen zittenblijvers vermijden 

Lector Wouter Smets stelt dat goed georganiseerde zomerscholen prima instrumenten zijn om zittenblijven te vermijden. Voorwaarde is wel dat de slaagkansen van leerlingen ervan afhangen, bijvoorbeeld door herexamens dit jaar te vervangen door een zomerschool met een verplichte eindtoets. 

opinie
Wouter Smets
Lector en onderzoeker bij Karel de Grote Hogeschool. Onderwijsgroep lerarenopleiding

Het onderwijs zit midden in één van de grootste experimenten die het ooit ondergaan heeft. Het codewoord is nu preteaching.  Leraren moeten opdrachten geven die leerlingen thuis zelfstandig kunnen verwerken. Zo zijn ze, eens de scholen weer open gaan, al voorbereid zijn op de nieuwe leerstof. Dat moet er dan voor zorgen dat de verwerking daarvan op school extra snel zal gaan. Dat is een mooie ambitie. Ook al zal het niet haalbaar zijn om alle leerstof die in de gemiste weken aan bod moest komen nog te zien, toch zou preteaching er voor kunnen zorgen dat er minder leerachterstand wordt opgelopen.

Moeilijke thuissituaties

Deze crisis toont glashelder het belang van thuissituatie voor alles wat op school gebeurt. Natuurlijk maken goede leraren het verschil. Maar ook de thuissituatie van leerlingen maakt een groot verschil, zeker nu het leren in de klas wegvalt. Elke ouder die zich de afgelopen weken over het schoolwerk van zijn kinderen boog zal zich wellicht de vraag gesteld hebben wat er gebeurt met de kinderen die thuis minder ondersteund worden.

Wie thuis een eigen laptop heeft waarop kan gelezen, gekeken of geoefend worden heeft een streep voorsprong op wie dat toestel moet delen met broers of zussen. Wie ouders heeft die ’s ochtends mee een dagplanning opstellen die zal wellicht meer aan  preteaching overhouden dan wie zulke ouders niet heeft. Hetzelfde geldt voor wie iemand heeft die aanmoedigt of opvolgt wat er geleerd wordt. Hoe beter er thuis gestimuleerd wordt, hoe meer er geleerd wordt de komende weken.  

 Sommige leerlingen zullen moeten worstelen om dit jaar zelfs nog maar de minimumdoelen te behalen

Kiezen voor preteaching waarbij leerlingen in hoge mate zelfstandig moeten werken impliceert dat sommige leerlingen de komende weken meer zullen leren dan hun klasgenoten in een minder kansrijke thuiscontext. Zij zullen veel geleerd hebben, en kunnen wanneer de school terug begint inderdaad in sneltempo door de resterende leerstof van dit schooljaar fietsen.

Andere leerlingen zullen moeten worstelen om dit jaar zelfs nog maar de minimumdoelen te behalen. Klassenraden zullen in juni moeten oordelen of deze leerlingen klaar zijn om naar het volgende schooljaar over te gaan. Klassenraden zullen dit jaar meer kinderen laten zittenblijven of milder moeten zijn dan anders. Scherper verwoord: de lat dreigt lager te liggen dan anders. Er wordt nu al gesproken over de coronageneratie: een groep kinderen die aan het einde van dit schooljaar de verwachte leerdoelen niet zal gehaald hebben en toch mag overgaan.

Coronageneratie vermijden

In Nederland organiseert men al jaren zomerscholen om zittenblijven tegen te gaan. Minister Weyts stimuleert zomerscholen, maar maakt daar een halfslachtig doorslagje van door ze te laten uitvoeren door stagiairs en vrijwilligers.

Wanneer zomerscholen goed georganiseerd worden zijn het prima instrumenten om zittenblijven te vermijden. Dat mag dan geen vrijblijvend aanbod zijn voor leerlingen die er zelf om vragen. Motiveer leerlingen om deel te nemen door er hun slaagkansen van te laten afhangen. Zorg voor een stok achter de deur en vervang bijvoorbeeld herexamens dit jaar door een zomerschool met een verplichte eindtoets. Zo weten leraren èn leerlingen meteen ook waarvoor ze het doen. 

Wanneer zomerscholen goed georganiseerd worden zijn het prima instrumenten om zittenblijven te vermijden.

Ook belangrijk: laat de zomerschool niet op vrijwilligers draaien. Om van zomerscholen een effectief instrument te maken dat de onderwijskwaliteit stimuleert mag er enige omkadering verwacht worden. Zorg dat de leraars die daarin lesgeven de beste leraren van de school zijn. Vergoed hen daar financieel voor, of beter nog: compenseer hun gemiste weken zomervakantie met een lichter uurrooster tijdens het schooljaar. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen