De Vadder geeft de Veiligheidsraad een herkansing.

Journalist Ivan De Vadder scherp over lek en spanningen: "Politici zijn -zelfs in deze tijden- bezig met eigen toekomst"

"België heropstarten: Een vertrouwelijk werkdocument". Dat is de titel van een voorlopig rapport van de expertengroep die de regering adviseert over de heropstart van ons land in volle coronacrisis. En dat gisteren gelekt werd in de Franstalige krant Le Soir, nog voor de Veiligheidsraad morgen nieuwe maatregelen heeft afgeklopt. Een lek. Wat zegt dat over de huidige politiek in ons land? Politici zitten met hun gedachten bij de vorming van een volwaardige regering, de bevolking helemaal niet. Dat analyseert politiek journalist Ivan De Vadder in "De ochtend" op Radio 1.

Onverantwoord, zo noemde viroloog Marc Van Ranst het lek gisteren. Hij wees met de vinger verwijtend naar de politiek: "Het is bijzonder spijtig dat er nu een voorlopige versie van het document circuleert. Dit gebeurt door mensen die heel graag hebben dat deze hele operatie in het honderd loopt. Ik steek er mijn hand voor in het vuur: dit lek komt niet uit de expertengroep. Dit document is gedeeld met mensen uit politieke hoek en plots staat dat in een Franstalige krant."

Wie er achter het lek zit, doet er niet toe

Wetstraatjournalist Ivan De Vadder

Ivan De Vadder polste ook bij zijn bronnen. "We weten niet wie er achter het lek zit en ik heb al veel mogelijke suggesties gehoord van partijen, politici en zelfs experts die erachter zouden kunnen zitten. Het doet er eigenlijk niet toe. Het geeft een beeld van wat er aan de hand is binnen de politiek. Laten we er maar van uitgaan dat het via een politiek lek is gebeurd, iets wat wij - politieke journalisten - gewend zijn bij documenten. Gisteren zei collega Rik Van Cauwelaert "van zodra meer dan twee politici aanwezig zijn op een vergadering, kan het lekken."

"We hebben allemaal - en "we" is iedereen - een soort van ideaalbeeld van politici. We verwachten in ons hoofd veel van hen: eendracht, duidelijkheid, daadkracht. We toetsen dat af aan de realiteit. Dat is ook de reden waarom we soms jaloers zijn als we zitten te kijken naar wat Frans president Macron of Nederlands premier Rutte doet. Voor sommigen inspirerende voorbeelden", legt De Vadder uit.

"Wat wij zien in ons land klopt niet met dat utopische beeld uit ons hoofd. We zijn extra streng in tijden van crisis voor politici. Waarom? Omdat politici in tijden van crisis ook iets van ons verwachten. De spanningen tussen die beelden en de realiteit maakt dat we nu verontwaardigd reageren op dat lek."

We zijn extra streng in tijden van crisis voor politici. Waarom? Omdat politici in tijden van crisis ook iets van ons verwachten

Wetstraat-journalist Ivan De Vadder

En dat zou wel eens exact kunnen zijn wat de bron van het lek beoogde. De Vadder: "De realiteit van wat zich in ons land afspeelt, bijvoorbeeld de wankele constructie van de Veiligheidsraad - die in het verleden al een paar communicatieflaters heeft geslagen - nog eens negatief in de verf zetten." Mensen zien de Veiligheidsraad als dé overheid met zowel de federale als regionale regeringen in samen, met premier Sophie Wilmès die de maatregelen vaak communiceert. 

De Vadder haalt als miscommunicatie het bezoek aan de woonzorgcentra en de gehandicapten- of jeugdinstellingen van vorige week aan. De nieuwe richtlijn van de Nationale Veiligheidsraad was om één bezoeker per bewoner toe te laten. Maar de sector bleek niet op de hoogte en woonzorgcentra voelden zich absoluut niet klaar voor die versoepeling. "De veroorzaakte kakofonie klopt niet met het ideaalbeeld dat wij hebben van hoe de politiek zich zou moeten gedragen. Die spanning maakt ons streng."

Bezig met politieke toekomst: "Geen goed signaal"

Politici zijn op dit moment met zichzelf bezig, geeft De Vadder een sneer. "Een aantal partijen zijn al bezig met de toekomst. Hun toekomst, en die bestaat erin om "te onderhandelen over een volwaardige regering". Dat kan misschien wel zo zijn, maar op dit moment zit een groot deel van de bevolking nog in een andere tijdsgeest. Tot begin mei moeten we in ons kot blijven en zijn we met andere zaken bezig, zoals het (her)openen van de economie en onze samenleving. We zijn niet bezig met het vormen van een regering."

De Vadder benadrukt dat hij het niet alleen heeft over Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA). De Wever stelde deze week voor om opnieuw te onderhandelen en een Vlaams front te vormen.

"De Franstalige socialisten (PS) maakten twee weken geleden een plan voor het "nieuwe normaal". En MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez lanceerde een (verkiezings)filmpje voor liberalisme ná corona. Echt niet alleen aan Vlaamse zijde is men bezig met de toekomst. Héél veel partijen zijn ermee bezig. In mijn ogen niet bepaald een goed signaal."

De Vadder spreekt over de Veiligheidsraad van morgen, waar reikhalzend naar wordt uitgekeken voor een versoepeling van de coronamaatregelen, van een "herkansing". "Dit is een kans om helder te communiceren en duidelijk te maken waar we aan toe zijn. Dan zal het beter kloppen bij het ideaalbeeld dat we hebben van politici."