De impact van corona op kansarme kinderen in de stad: "Al weken niet één keer naar buiten geweest"

Kansarme kinderen in de stad hebben het extra zwaar in deze coronatijden. Ze wonen in dichte buurten op kleine appartementen zonder tuin of terras. "Veel kinderen zijn al zes weken niet meer buiten geweest", zegt de Brusselse vzw D'Broej. De organisatie wil bijvoorbeeld speelplaatsen van scholen of buitenruimtes van culturele centra voor hen openstellen. Daarnaast wijst D'Broej ook op de grote angst bij kansarme gezinnen. "De quarantaine, de maatregelen, de communicatie errond, er is een basiswantrouwen."

Eergisteren heeft de Nationale Veiligheidsraad een heleboel coronamaatregelen versoepeld. Vanaf 4 mei mogen bedrijven weer opengaan, vanaf 11 mei de winkels, en vanaf 18 mei mogen sommige kinderen weer naar school. Iets om naar uit te kijken en om vrolijk(er) van te worden, maar is dat voor iedereen wel het geval? Wat als je in kansarme wijken woont, bijvoorbeeld?

Kinderen en jongeren in kansarme wijken in de stad hebben het in deze coronatijden nog zwaarder dan anders, zegt Inge Loodsteen. Zij is algemeen coördinator van D'Broej, een koepelorganisatie van acht jeugdwerkingen die zich kwetsbare wijken in Brussel bekommert om kansarme kinderen en jongeren. De quarantaine en de bijhorende maatregelen houden geen rekening met hun situatie.

Er zijn heel veel kinderen bij ons die in al die weken gewoon niet naar buiten geweest zijn, niet één keer. We horen die verhalen altijd opnieuw.

Inge Loodsteen

"Kansarme gezinnen wonen in dichtbevolkte buurten, met heel veel mensen samen op een heel kleine oppervlakte, zonder een terras en een tuin. Ze hebben nood aan ruimte, maar die is er niet. Er zijn heel veel kinderen bij ons die in al die weken gewoon niet naar buiten geweest zijn, niet één keer. We horen die verhalen altijd opnieuw", zegt Loodsteen.

"Er wordt wel gewezen op het belang van bewegen, van buiten komen, wandelen, sporten, maar dat is heel moeilijk in dense wijken waar je zelfs op het voetpad niet eens de fysieke afstand kan bewaren omdat het maar 80 centimeter breed is. Die jongeren hebben nood aan buiten zijn, maar er is geen ruimte voor."

"Paniek omdat ze niet meer mee kunnen"

Loodsteen klaagt aan dat de maatregelen die genomen worden om de quarantaine te overbruggen, geen rekening houden met de kinderen in kansarme buurten. "Er wordt bijvoorbeeld heel veel ingezet op preteaching, op digitaal onderwijs. Maar er wordt voorbijgegaan aan het feit dat veel kinderen en jongeren in kansarme wijken geen computer hebben thuis. Dat is zo voor 20 tot 30 procent van de kinderen hier. Zo stel je een hele groep achter."

Ze merkt dat dat heel uiteenlopende reacties uitlokt. "We horen op het terrein van kinderen, jongeren, gezinnen die panikeren en stressen omdat ze niet mee kunnen. En we horen ook dikwijls helemaal  het tegenovergestelde, jongeren die alles helemaal loslaten, die zeggen: het is toch foutu, om zich te beschermen tegen die stress."

Beluister het gesprek met Inge Loodsteen en/of lees voort onder het audiofragment:

"Stel openbare ruimtes open zodat mensen veilig kunnen buiten komen"

De maatregelen die genomen worden om de quarantaine te verlichten, zijn vooral gericht zijn op economie en onderwijs, en houden slechts weinig rekening met de impact op welzijn en de draaglijkheid ervan voor kansarme wijken in de stad. "Vergeet deze jongeren alsjeblieft niet", zegt Loodsteen. Ze heeft enkele voorstellen.

"Laat bijvoorbeeld gemeenten in de komende weken en maanden openbare ruimtes openstellen waar mensen gecontroleerd en veilig buiten kunnen zijn, een babbeltje kunnen doen. In Vlaanderen kun je over de haag even met je buur praten, maar hier is dat geen optie. Ik denk bijvoorbeeld aan de speelplaats van scholen, of culturele centra die een grote buitenruimte hebben."

Loodsteen en collega's hebben dat idee al aan veel gemeenten als tip gegeven. "Ze vinden dat wel interessant, maar er komt geen andere reactie op. En dat terwijl er echt nood is aan meer publieke ruimte waar mensen in een veilige context buiten kunnen zijn."

"Basiswantrouwen en heel veel angst"

De coronacrisis, de quarantainemaatregelen, de communicatie errond veroorzaken ook heel veel angst en wantrouwen, merkt Loodsteen op. "Heel veel mensen durven gewoon niet buiten komen. En niet alleen uit een grote angst om zelf ziek te worden. Dit is een groep die stoot op systemen en structuren die hen achterstellen. Er is weinig vertrouwen in de overheden en de politie, er is een basiswantrouwen in wat er gezegd wordt."

Dit is een groep die stoot op systemen en structuren die hen achterstellen. Er is een basiswantrouwen in wat er gezegd wordt.

Inge Loodsteen

Ook het opnieuw opstarten van de scholen is daarom geen evidentie. "We horen bij ons, maar ook van bij partnerorganisaties, dat heel veel mensen zeggen dat ze uit angst hun kinderen niet naar school zullen laten gaan omdat ze niet geloven dat het veilig is. Heel verontrustend, dat is echt geen goed signaal."