Na corona, een nieuwe regering? “Mag het alstublieft anders dan het gekissebis van afgelopen jaar?”

In politieke sferen klinkt het steeds luider om tegen september een nieuwe regering op de been te brengen, nu de coronacrisis niet gaat liggen, maar wel stilaan een gewoonte wordt. “Er zou iets kunnen bewegen in juni, wanneer de volmachten achter de rug zijn”, zegt Wetstraatwatcher Ivan De Vadder. “Maar laat het alstublieft op een andere manier zijn. Het gekissebis van het afgelopen jaar kunnen we missen als kiespijn.”

“Mensen beginnen elkaar te bellen. Dat gebeurt." - Conner Rousseau, SP.A, op 1 mei in “Terzake”

“Deze regering heeft het vertrouwen gekregen voor zes maanden, tot september dus. Ik hoop dat er tegen die datum een echte regering gevormd is.” - premier Sophie Wilmès (MR) in de krant De Zondag

“Wij willen opnieuw aan tafel met de PS.” - N-VA-voorzitter Bart De Wever, ook in De Zondag, twee pagina’s verderop

Nu de anderhalvemetersamenleving steeds meer een gewoonte wordt, ontstaat er in het politieke discours opnieuw ademruimte om verder te kijken dan de crisis alleen. “Er zou iets kunnen bewegen in juni, wanneer de volmachten achter de rug zijn”, zegt Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher bij VRT NWS. 

Rotte vis

Tegelijk klinkt ook bij politici de vraag om het deze keer anders aan te pakken. “We gaan straks toch weer niet beginnen leuteren over paars-groen of paars-geel?” Zo verwees Joachim Coens, voorzitter van CD&V, vorige zaterdag naar twee veelgenoemde coalities, in de krant De Standaard. 

Werk in stilte, kom naar buiten als je resultaat hebt, maar stop met het gekissebis

Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher voor VRT NWS

Politici zouden zichzelf moeten “overstijgen”, hoor je nu vaker. “Niet met de fanfare op kop, niet met partijen die elkaar voor rotte vis zitten uit te maken”, zegt De Vadder. “Werk in stilte, kom naar buiten als je resultaat hebt, maar stop met het gekissebis, want dat kunnen we op dit moment missen als kiespijn.” 

Kreupel paard

Hoe moet dat kneedproces dan precies verlopen? De regering-Wilmès II is een minderheidsregering. Dat betekent dat de partijen die ín de regering zitten (CD&V, Open VLD en MR), samen niet de meerderheid van de zetels in het parlement bezetten. “Maar deze regering heeft wel het vertrouwen tot in september”, legt De Vadder uit. “Tenzij er een nieuwe regering komt, zal Wilmès II juridisch gezien dus tot in september verder regeren.” 

Tenzij er een nieuwe regering komt, zal Wilmès II juridisch gezien tot in september verder regeren

Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher voor VRT NWS

Anderzijds zijn er de veelbesproken volmachten tot in juni, waardoor de regering sneller coronamaatregelen kan treffen. “En de meeste partijen geven nu al aan dat ze die volmachten niet willen verlengen”, zegt De Vadder. Resultaat: iedereen beseft dat deze regering eindig is. “Deze regering van Sophie Wilmès, zei Bart De Wever, is een ‘kreupel paard’.” 

De moeizame dans

Noodgedwongen is het dan weer kijken naar de twee grootste partijen in beide landsdelen: de N-VA en de PS. Daar opende N-VA-voorzitter Bart De Wever dit weekend de dans. “De Wever heeft al een paar keer gezegd dat hij zo snel mogelijk een volwaardige regering op de been wil brengen. Maar voorlopig reageert de PS niet op de Vlaamse oproep. Het lijkt alsof die boodschap te vroeg komt, en te luid wordt gezegd.” 

Bart De Wever gaf de PS verschillende vegen uit de pan. Het was een erg dubbelzinnige boodschap

Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher voor VRT NWS

Mogelijk heeft dat iets te maken met de dubbele boodschap die de N-VA-voorzitter brengt. “Hij gaf de PS verschillende vegen uit de pan. Zoals dat de Vlaming niet mag opdraaien voor de economische gevolgen van de coronacrisis. En dat de PS nu toch ook moet beseffen dat het vooral liberale partijen in het zadel heeft geholpen”, ziet De Vadder. “Hij herhaalde ook verschillende keren de woorden ‘Vlaamse veerkracht’, de nieuwe slagzin in het N-VA-discours.”

De regering-Wilmès II gaat nu de geschiedenisboeken in als de "coronaregering".

Het project

De vraag blijft wat die twee partijen samen kunnen doen. “Als de coronacrisis iets heeft blootgelegd, is het dat de bevoegdheden in de gezondheidszorg enorm versnipperd zijn”, vindt De Vadder. “Ziekenhuizen zitten federaal, maar de woonzorgcentra dan weer bij de regio’s. Psychologen zijn voor de federale regering, maar de geestelijke gezondheidszorg dan weer voor de deelstaten. Deze crisis kan daar dus wel een hervorming teweegbrengen. Een staatshervorming dus, om het nog wat moeilijker te maken.” 

Joachim Coens van CD&V zei al dat de gezondheidszorg “organisatorisch gesproken het best volledig wordt geregionaliseerd”, wat uiteraard in goede aarde valt bij N-VA. Maar daar staan de Franstalige libereralen van MR dan weer niet voor te springen. “De voorzitter Georges-Louis Bouchez wil dat liever op het Belgische niveau, omdat je een soort ‘eenheid van commando’ nodig hebt”, zegt De Vadder. 

Stel dat er in oktober iets gebeurt, zoals een opstoot van het virus, en we hebben tegen dan nog geen nieuwe volwaardige regering? Dan moeten we die nieuwe coronacrisis aangaan met een regering in lopende zaken

Ivan De Vadder, Wetstraatwatcher voor VRT NWS

Een doorbraak is dus niet voor meteen, maar er staat ook wel wat druk op de ketel. Want wat als er opnieuw helemaal niets beweegt? “Stel dat er in oktober iets gebeurt, zoals een opstoot van het virus, en we hebben tegen dan nog geen nieuwe volwaardige regering? Dan moeten we die nieuwe coronacrisis aangaan met een regering in lopende zaken”, weet De Vadder. “En was dat nu net niet de reden waarom we in maart een regering op de been hebben gebracht?”

©2018 - Neil Van Craeynest

Bekijk de analyse van Pieterjan De Smedt uit "Terzake": "Tegen september zal er iets moeten gebeuren, anders gaan we richting een regimecrisis":

Video player inladen...