Mutualiteiten en callcentra werken samen voor "contactopsporing": dit is nu al bekend

De Vlaamse regering heeft een akkoord met een verbond van 5 mutualiteiten, callcenters en de consultant KPMG over "contact tracing". Tegen 11 mei moeten zij voldoende personeel leveren om coronapatiënten en hun contacten na te gaan. "Een huzarenstuk om dat klaar te krijgen", zegt Luc Van Gorp van de Christelijke Mutualiteit. We zetten alles wat we nu weten over "contactopsporing" op een rij.

Mondmaskers, testen en "contactopsporing". Het zijn de belangrijkste pijlers om ons te helpen bij de versoepeling van de coronamaatregelen. Die "contact tracing", waarbij mensen u opbellen om na te gaan met wie u contact had, spreekt voor veel mensen tot de verbeelding. Deze details zijn al bekend.

1. Hoe wordt die contactopsporing georganiseerd?

2.000 “opspoorders” in Vlaanderen, Brussel en Wallonië zullen vijf soorten telefoontjes plegen: met mensen die besmet zijn, hun contactpersonen en zorgpersoneel, met de referentie-artsen van scholen, woonzorgcentra of andere groepen waar zich een besmet contact voordoet, en met mensen die al eerder zijn opgebeld, maar moeten worden opgevolgd. 

Elke regio moet zelf bepalen hoe ze die callcentra bemannen. De software wordt dan weer op het federale niveau voorzien. De Vlaamse regering gaat net zoals in Brussel samenwerken met de ziekenfondsen. De vijf "grote" ziekenfonden - de socialistische, liberale en christelijke, en de neutrale en onafhankelijke - moeten samen met een groep callcenters en de consultant KPMG de 1.200 Vlaamse contactopspoorders leveren. Totale kostprijs: 100 miljoen euro. 

"Ziekenfondsen hebben ervaring op het terrein", legt minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) de beslissing uit. "Zeker voor het veldonderzoek is dat belangrijk. Want naast telefonische enquêtes zullen zij ook bij mensen thuis kunnen gaan, als dat nodig is". Ook Luc Van Gorp van de christelijke mutualiteit gelooft dat de mutualiteiten de juiste profielen daarvoor in huis hebben.

Sinds maandag zijn al 100 Vlaamse ambtenaren aan het “proefdraaien”. Zij testen de software uit en doen telefoontjes naar elkaar om de vragen uit te testen. “Op 11 mei moet het systeem klaar zijn”, verzekerde minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) zondag. "Een huzarenstuk om dat klaar te krijgen", zegt Van Gorp. "Maar ze hoeven er nog niet alle 1.200 tegen maandag te zijn", sust Beke nu. 

2. Hoe verlopen die telefoontjes?

Bij zo’n telefoontje zal gevraagd worden om aan te geven met wie u in contact was de afgelopen dagen. Of u zal de melding krijgen dat u zelf in contact kwam met een besmette persoon, zonder dat wordt aangegeven wie precies. De nadruk ligt op de contacten tot twee dagen voor u zich ziek begon te voelen en de week erna, maar men kan ook verder kijken. 

Wie getest is, kan van zijn arts al de vraag krijgen om een contactformulier bij te houden. Zo start de contactopsporing in de praktijk nog voor het telefoontje van de callcentra. Dat contactformulier vindt u terug via deze website en ziet er uit zoals op de foto hieronder. Zo wordt er gevraagd om bij te houden of u "lichamelijk contact" had met iemand, niet meteen informatie die we gewoon zijn om te delen.

Het corona-contactformulier

Er was gisteren wat verwarring: is het nodig nu dat we allemaal onze contacten gaan bijhouden via dit formulier? Emmanuel André, die aan het hoofd staat van het comité voor de tracing, had dat gisteren geopperd op Twitter.

“Mensen die dat willen doen, daarvoor zal het nuttig zijn”, zegt ook Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid. “Maar we kunnen dat niet verplichten.”

3. Wat kunnen de gevolgen zijn van zo’n telefoontje?

Blijkt dat u in nauw contact bent geweest met een besmette persoon (langer dan 15 minuten op minder dan anderhalve meter, of in een gesloten omgeving)? Dan zal u gevraagd worden om twee weken in thuisisolatie te gaan en twee keer per dag uw temperatuur te meten.

Buiten gaan mag nog om eten te kopen of naar de apotheek te gaan, maar dan moet u overal een mondmasker dragen en uiteraard alle andere hygiënemaatregelen naleven. Enkel bijvoorbeeld zorgpersoneel mag uitzonderlijk buitenshuis verder werken, als dat nodig is om de zorg te verzekeren.

U mag wel nog verder werken van thuis uit. Daarvoor krijgt u een “quarantaineattest”, dat moet aantonen dat u niet fysiek naar uw werk kan gaan. Uw huisarts kan dat attest geven, maar ook de callcentra kunnen dat zelf in “strikt omschreven gevallen” en met tussenkomst van een gezondsheidsinspecteur.

Als u niet kan thuiswerken, dan zal u op tijdelijke werkloosheid worden gezet, of in het geval van zelfstandigen op een overbruggingskrediet. Dan zal uw inkomen wel lager liggen. Alles over de gevolgen van de telefoontjes en wie ze mag verwachten leest u hier

4. Wat met mijn privacy?

Het enige wat de bellers in callcentra te zien zullen krijgen is een naam, een telefoonnummer en één van de vijf scenario’s die ze moeten volgen (één voor een besmette persoon, één voor een contactpersoon, etc.).

“Die gegevens worden in een private cloud opgeslagen”, zegt Frank Robben van de kruispuntbank Sociale Zekerheid, die het systeem mee opzet. “Meer gegevens zien de bellers niet.” 

Wat die bellers te weten komen, wordt samen met alle andere data opgeslagen in een gegevensbank op de computers van Sciensano, het wetenschappelijk instituut dat ook de dagelijkse coronacijfers voor ons land bekendmaakt. Zij hebben nu al gegevens van geteste personen uit de labo’s, de ziekenhuizen, en soms ook van huisartsen.

Die gegevens zijn echter niet zomaar toegankelijk. Als ze bijvoorbeeld voor wetenschappelijk onderzoek worden gebruikt, zullen ze niet meer tot één persoon terug te brengen zijn. "Na de pandemie worden de contacten ook gewist", aldus Robben.

Het contactonderzoek wordt ook op geen enkele manier gebruikt om te controleren of iemand zich aan de maatregelen van de overheid heeft gehouden. "En informatie uit het contactonderzoek zal nooit gedeeld worden met politie, justitie of andere controlediensten", verzekeren de mutualiteiten.

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier:

Video player inladen...
Video player inladen...