Vrouwenbesnijdenis is vanaf nu strafbaar in Soedan

Vrouwenbesnijdenis of vrouwelijke genitale verminking is voor een zeer groot deel van de Soedanese bevolking lang gebruikelijk geweest. Maar wie de praktijk nu nog uitvoert, riskeert een gevangenisstraf van drie jaar en een boete. Dat heeft de huidige regering van Soedan vorige week besloten. De internationale gemeenschap en vrouwenrechtenorganisaties wereldwijd juichen de beslissing toe. 

Volgens de Verenigde Naties zijn ongeveer negen op tien vrouwen in Soedan tussen de 14 en 49 jaar oud besneden. Bij de meisjes worden meestal de buitenste én de binnenste schaamlippen weggehaald. In sommige gevallen wordt ook de clitoris verwijderd. De ingreep zelf gebeurt vaak zonder enige verdoving. Naast de psychische schade en lichamelijke verminking brengt de praktijk vaak nog andere ernstige gevolgen met zich mee. Zo kunnen meisjes doodbloeden of sterven aan infecties. 

Traditie en sociale druk

Meisjes worden nog steeds vandaag de dag besneden vanuit een culturele overtuiging. Veel Soedanezen geloven dat besneden meisjes meer kans maken om een partner te vinden en te trouwen. Ook ondergaan veel meisjes genitale verminking door sociale druk en dus om aanvaard te worden in de groep. 

Vrouwen op de voorgrond

Er zijn in het verleden al verscheidene pogingen ondernomen om vrouwenbesnijdenis te verbieden in het land. Toch hield het parlement, onder leiding van ex-president Omar al-Bashir, dit telkens tegen. Soedan heeft een geschiedenis van het systematisch onderdrukken van vrouwen. Na maandenlange demonstraties werd al-Bashir afgelopen jaar na een regeringsperiode van 30 jaar afgezet. 

Opvallend bij die protesten waren de vrouwen die het voortouw namen. Uit cijfers bleek dat onder de demonstranten tegen het regime soms meer dan 70 procent vrouwen waren. Zij eisten meer gelijke rechten op vlak van eigendom, huwelijk, erfenis en echtscheiding. Bovendien vroegen ze om de praktijk van genitale verminking te verbieden. Het lijkt erop dat de overgangsregering gehoor heeft gegeven aan die oproep.  

Wetten zijn onvoldoende

Toch waarschuwen experts dat wetten alleen niet genoeg zijn om vrouwenbesnijdenis in Soedan te doen verdwijnen. Zij geloven nog steeds dat de praktijk clandestien uitgevoerd zal worden. 

Vrouwenbesnijdenis wordt in 29 Afrikaanse landen toegepast en ook in verschillende landen in Azië, Latijns-Amerika en het Midden-Oosten. In Egypte bijvoorbeeld, buurland van Soedan, is vrouwenbesnijdenis sinds 2008 bij wet verboden. Toch wordt de praktijk nog steeds in het geheim uitgevoerd omdat de schuldigen nauwelijks worden vervolgd.  

Alle vormen van vrouwelijke genitale verminking worden internationaal erkend als een ernstige schending op de mensenrechten.