(archieffoto)
Represented by ZUMA Press, Inc.

Ook in deze coronacrisis vluchten mensen weg uit Libië

Afgelopen nacht zijn op het Italiaanse eiland Lampedusa vier bootjes met samen 200 migranten en vluchtelingen aangekomen. Op de kade in de haven wachten al twee dagen nog eens 100 migranten en vluchtelingen. Ze kunnen voorlopig niet naar het opvangcentrum op het eiland, omdat daar al 118 anderen in quarantaine zitten. Gevechten in Libië en het goede weer drijven opnieuw meer mensen de Middellandse Zee op, ook al zijn de Europese havens wegens de coronacrisis gesloten.

Vluchtelingenorganisaties sloegen eerder al alarm, omdat door de coronacrisis migranten en vluchtelingen op zee aan hun lot overgelaten dreigen te worden. In Libië wordt er nog altijd gevochten tussen de troepen van de door Rusland gesteunde generaal Haftar, die grote delen van het land controleert, en de milities die trouw zijn aan de internationaal erkende regering van premier Serraj. Bovendien is er ook in de Libische hoofdstad Tripoli een quarantaine van kracht, vanwege de coronacrisis.

Pogingen om een tijdelijke wapenstilstand te bewerkstelligen, zijn mislukt. En dus blijven migranten en vluchtelingen proberen om er weg te raken. In de maand maart vielen de aankomsten in Italië nagenoeg stil, maar in april steeg het cijfer opnieuw sterk, tot 670. Dat is ruim het dubbele als vorig jaar in dezelfde periode, al is het nog altijd een heel pak minder dan in 2018. 

Misbruik van de coronacrisis

Maar de Middellandse Zee is sinds de coronacrisis misschien nog wel een gevaarlijker uitweg uit Libië dan voordien. Er zijn nog weinig reddingsschepen actief op zee, omdat de Europese havens gesloten zijn en het dus erg moeilijk is om geredde mensen ergens naartoe te brengen. De coronamaatregelen maken ook medische evacuaties en beveiliging van de bemanning en de opvarenden moeilijk.

Maar er zijn ook aanwijzingen dat sommige kuststaten de coronacrisis mogelijk misbruiken om geen hulp meer te hoeven bieden. Op 7 april zou de Maltese marine volgens diverse bronnen een bootje op drift met 70 migranten en vluchtelingen gesaboteerd hebben. Malta ontkent de aantijgingen. Hoe dan ook zijn de mensen aan boord later gered door een commercieel schip, en terug naar Libië gebracht, maar zeker 12 van hen zouden intussen verdronken zijn. 

Volgens andere berichten zou Malta zelfs op een meer systematische manier mensen op zee laten redden door koopvaardijschepen, waarna ze opdracht krijgen om hen terug te brengen naar Libië. Ook hierover weigert Malta commentaar aan journalisten die vragen stellen.

Quarantaine

Voor de kust van Lampedusa ligt intussen nog een commercieel schip dat in Maltese wateren ruim 60 mensen heeft gered. Ook zij moeten op het schip in quarantaine blijven. In de haven van Palermo, op het Italiaanse eiland Sicilië, wachten nog eens 150 mensen. 

ZIj zijn in april gered door het Duitse reddingsschip Alan Kurdi, en na een hele odyssee uiteindelijk overgebracht naar een ander schip. Daar moesten ze twee weken in quarantaine blijven. Die periode is intussen afgerond, maar gisteren zijn alleen de vrouwen en kinderen van boord mogen gaan.

Wachten op een haven

En dan is er nog een schip dat al drie dagen op zee ronddobbert, met 78 geredde mensen aan boord. Het koopvaardijschip redde de vluchtelingen en migranten afgelopen zondag. Het schip krijgt voorlopig van geen enkele haven de toestemming om binnen te varen. 

Vluchtelingenorganisaties roepen Europa op om vluchtelingen en migranten op zee niet aan hun lot over te laten, en zeker niet terug te brengen naar Libië. Eerder deze maand maakte het VN-migratieagentschap bekend dat sinds 2014 al minstens 20.000 migranten en vluchtelingen omgekomen zijn op zee.