Video player inladen...

Microbioloog Muyembe: “Hier in Congo overheerst het nepnieuws, dat is het moeilijkste virus om te overwinnen”

Vanuit België praat conflictjournalist Rudi Vranckx met zijn contacten in Gaza, Idlib, Ecuador en Congo. Hoe gaat het in deze gebieden waar het voor de coronacrisis al zwaar was? In Kinshasa spreekt correspondent Stella met mensen op straat en met experten.

Congo blijft vooralsnog gespaard van een grote corona-uitbraak. Het aantal besmettingen is voorlopig beperkt en het sterftecijfer navenant. Er zijn ondertussen 797 besmettingen en 35 sterfgevallen.

Fake news

Ondertussen blijft het voor de overheid moeilijk om de Congolese bevolking te overtuigen het virus serieus te nemen. Volgens reporter Stella zien veel mensen het gevaar van het virus niet in: “Ze blijven naar buiten gaan en bezoeken vrienden. Slechts weinigen zijn zich echt bewust van het probleem.”

Ook professor Jean-Jacques Muyembe, die baanbrekend onderzoek naar ebola deed, vreest voor het gevaar van de misinformatie die vooral via sociale media de ronde doet: “Er gaan geruchten dat het een ziekte voor de blanken is die de zwarten niet raakt. Natuurlijk zien we nu toch dat zwarten ook COVID-19 kunnen krijgen. Hier in Congo overheerst het nepnieuws, dat is het moeilijkste virus om te overwinnen.”

De eerste besmettingen deden zich voor in Gombe, het administratieve centrum van Kinshasa, waar vooral de rijkere Congolezen wonen. “De besmettingen daar kwamen vooral uit Europa, het waren gegoede mensen die veel reisden. Om die reden denken veel mensen dat het virus enkel de rijken treft”, vertelt Stella.

Ervaring met ebola

Ook afstand houden en zoveel mogelijk binnen blijven, blijkt in Kinshasa niet evident. Vooral in de buitenwijken van de stad is het moeilijk om de maatregelen af te dwingen. 

We vallen terug op technieken die we gebruikten om ebola te bestrijden

Volgens Inge Van Cauwenberg, vertegenwoordigster van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Congo, is dit onder andere te wijten aan de grote huishoudens in de stad: “Hier woont men soms met acht tot twaalf mensen in één huishouden. Soms leven er twee of drie generaties in één huis. Daarnaast komen de mensen hier vaak samen op straat, met veel mensen op dezelfde plek.”

“Bovendien twijfel ik eraan of de ziekenhuizen voldoende zijn voorbereid op een uitbraak. Er is vaak niet voldoende personeel met de juiste opleiding”, zegt Van Cauwenberg. “De lonen van de verpleegkundigen zijn laag. Die mensen riskeren hun leven voor heel weinig geld.”

Ondanks de twijfels over de paraatheid van de ziekenhuizen, zijn enkele dokters optimistisch, waaronder ook dokter Muyembe: “We kunnen terugvallen op technieken en methodes die we hebben gebruikt om ebola te bestrijden. Onze besmettings- en sterftecijfers blijven laag. Het laat zien dat onze strategie werkt.”

Instituut voor Tropische Geneeskunde

De lage cijfers in Congo en bij uitbreiding heel Afrika roepen ook vragen op bij Inge Van Cauwenberg: “Het zou kunnen dat de besmettingen hoger zijn dan de cijfers ons vertellen, omdat de symptomen misschien milder zijn of omdat er niet voldoende getest wordt.”

We vermoeden dat bepaalde factoren voor de lage sterftecijfers in Afrika zorgen

“We vermoeden dat bepaalde factoren voor de lage sterfte­cijfers in Afrika zorgen. Het kan te maken hebben met demografie,  luchtvochtigheid en vaccinaties tegen andere ziektes zoals gele koorts.”

Video player inladen...

Momenteel blijft het vooral bij speculatie. Het Instituut voor Tropische Geneeskunde wil nu inzetten op nieuwe onderzoeken die nagaan welke pistes mogelijk een invloed hebben. “We willen daarbij nauw samenwerken met de plaatselijke organisaties hier, zoals het Institut National pour la Recherche Biomedicale (INRB) van professor Muyembe. Net als wij kunnen zij profiteren van de wetenschappelijke resultaten die daaruit voortkomen om corona op een efficiënte manier te bestrijden.”

De documentaire "Corona: de nieuwe frontlijn" is vanavond om 21.20 uur te zien op Canvas.

Meest gelezen