Video player inladen...

Regel van 4 bezoekers leidt tot verwarring: "Afstand houden en hygiëne zijn belangrijker dan puzzelwerk"

Vanaf zondag mogen we contact hebben met vier mensen met wie we niet samenwonen. Er zijn strenge voorwaarden voor dat contact en sommige mensen blijken daardoor in de war. "Fysiek afstand houden en de hygiënemaatregelen volgen, zijn nog belangrijkere regels dan het getal vier", zegt biostatisticus Niel Hens. Daarnaast is het vooral belangrijk om zo weinig mogelijk huishoudens bijeen te brengen.

Wat een Moederdag kan doen. De verzuchtingen van de samenleving om meer sociaal contact te kunnen hebben, zijn gisteren door de Veiligheidsraad gehoord. Vanaf zondag - Moederdag - mogen we vier mensen thuis ontvangen met wie we niet samenwonen. En laten we het toch ook even zeggen: dat is vooral goed nieuws. 

"Dat cijfer vier is een compromis geweest. Het kwam niet uit onze modellen", zegt biostatisticus Niel Hens. Hens is lid van de GEES, de expertengroep die de regering adviseert over de versoepeling van de coronamaatregelen. "Het is gebaseerd op een gemiddeld huishouden, en hoe groot dat is." 

Dit is wat moet

Nu zijn er wel wat voorwaarden aan dat contact. Zo moet je dus altijd dezelfde vier mensen ontvangen. Bovendien mogen die vier personen ook enkel bij jou op bezoek komen. En bij dat bezoek gelden er duidelijke regels: anderhalve meter afstand houden, voldoende je handen wassen, etc. Als dat niet mogelijk is, draag je beter een mondmasker. Als er iemand ziek is, gaat het bezoek gewoon niet door.

Fysiek afstand houden en de hygiënemaatregelen volgen zijn nog belangrijkere regels dan het getal vier

Niel Hens, biostatisticus

"Die randvoorwaarden zijn eigenlijk nog belangrijker dan het getal vier", benadrukt Hens. "Fysiek afstand houden en de hygiënemaatregelen volgen zijn nog belangrijkere regels dan het getal vier." 

Nu gaan we een stapje verder. Het is de bedoeling dat jouw huishouden ook enkel op bezoek gaat bij één van de huishoudens waarvan je een bezoek hebt gekregen. Anders geformuleerd: het is de bedoeling om zo weinig mogelijk huishoudens met elkaar in contact te brengen. Dat is de "wederkerigheid" waar de Veiligheidsraad het over heeft. "Dat is het beste scenario, dat het minste risico inhoudt", zegt Hens. 

En dat risico is wel aanzienlijk. In de video hieronder stelt elk bolletje een huishouden voor. Er worden vier situaties getoond: een eerste waarin ieder huishouden op zichzelf blijft; een tweede waarin essentiële beroepen gaan werken en dus contacten hebben; een derde waarin huishoudens 1 op 1 met elkaar in contact komen (wederkerig); en een vierde waarin huishoudens meerdere contacten hebben. 

Video player inladen...

De video toont dat huishoudens veel sneller met elkaar verbonden geraken dan we op het eerste gezicht zouden denken. De grafieken zijn op aanraden van Niel Hens gebaseerd op een studie van de Universiteit van Washington, en werden eerder ook gebruikt voor een artikel in de krant De Standaard. 

Er zijn tot slot ook strenge regels voor het contact met ouderen. Een bezoek kan, maar het is niet de bedoeling om grootouders nu op kleinkinderen te laten passen. "Je kan als grootouder niet een hele dag op afstand met je kleinkinderen bezig zijn", legt infectioloog Erika Vlieghe uit, die aan het hoofd staat van de GEES. "We houden ook vast aan de waarschuwing dat het eigenlijk niet de bedoeling is dat mensen met een duidelijk risicoprofiel of 65-plussers heel veel contacten of heel nauwe contacten hebben met jonge kinderen."

Dit is wat sterk wordt aangeraden

Daarnaast wordt het "sterk aangeraden" dat de vier personen die je op bezoek laat komen, ook uit hetzelfde huishouden komen. Logisch, want zo komen minder huishoudens met elkaar in contact.

"Ideaal komt één gezin bij een ander bevriend gezin over de vloer. Dan komen twee bubbels bij elkaar", zegt vaccinoloog Pierre Van Damme. "Dat is epidemiologisch het veiligste, en via contactopsporing kan je dan ook makkelijker hun contacten nagaan." 

Nu zijn er situaties waarin dat wel heel moeilijk wordt. Stel je vijf alleenstaanden voor. Als zij enkel in contact mogen komen met één ander huishouden, zouden zij maar één persoon thuis mogen ontvangen. In zo'n situatie is het dus wel toegelaten om meer huishoudens met elkaar in contact te brengen.

Bekijk hier biostatisticus Niel Hens in "Het Journaal" (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Wat ook sterk wordt aangeraden is om het bezoek buiten te houden, in de tuin dus of op een terras. Ook dat is niet voor iedereen mogelijk, omdat natuurlijk niet iedereen een tuin heeft. Het is voorlopig nog altijd niet toegelaten om je bezoekmoment in een park te houden, omdat de politie nog altijd het samenscholingsverbod wil controleren. 

Hoe meet je "gezond verstand"?

"Verantwoordelijkheidszin", "gezond verstand", of zelfs een "sociaal contract". Die woorden nemen politici en experten in de mond als ze het over de bezoekregels hebben. "Het is vooral de bedoeling om iets mogelijk te maken, maar dat we hier ook heel voorzichtig mee zijn", zegt Niel Hens. 

Er is ook perspectief: deze bezoekregels zijn tijdelijk, en kunnen worden aangepast. Bovendien mag je nog altijd met twee mensen op afstand buiten wandelen of sporten. Dat hoeven niet de mensen te zijn die je ook thuis ontvangt. 

Als men net over de grens van de aanbevelingen gaat, stijgt het risico. En dan gaan we eventueel moeten terugschakelen, daar moeten we ons ook van bewust zijn

Niel Hens, biostatisticus

Is het nodig om je hoofd te breken over deze regels? En schort het aan je "gezond verstand" als je er niet uit raakt? Nee, als je tenminste fysiek afstand houdt, handen wast bij bezoek en zo weinig mogelijk huishoudens met elkaar in contact brengt.

En it matters, benadrukt Hens nog eens: "Het kan snel gaan. Als men net over de grens van de aanbevelingen gaat, stijgt het risico. En dan gaan we eventueel moeten terugschakelen, daar moeten we ons ook van bewust zijn." 

Viroloog Marc Van Ranst beantwoordt in "Het Journaal" vragen, onder meer over de 4-bezoekersregel:

Video player inladen...
Video player inladen...