Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Onderzoek wijst uit: Pakistaanse migrant die omkwam aan Turks-Griekse grens is geraakt door Griekse kogels

Begin maart trokken duizenden migranten en vluchtelingen vanuit Turkse steden naar de grens met Griekenland. De Turkse autoriteiten hadden aangekondigd dat ze hen niets in de weg zouden leggen. Ze botsten evenwel op een forse troepenmacht van gewapende Griekse grenswachten, en op 4 maart vielen er schoten. Een Pakistaanse man werd in de buik geraakt en overleed in een Turks ziekenhuis. Griekenland ontkende elke verantwoordelijkheid. Maar een internationaal samenwerkingsverband van media en onderzoeksgroepen  - waaronder Der Spiegel en Bellingcat - bestudeerde het incident met forensische methodes. Hun conclusie: het waren wel degelijk Griekse kogels. 

Het onderzoek is een staaltje van journalistiek graven met forensische technieken. Dat is een aanpak waarmee Bellingcat al eerder naam maakte, bijvoorbeeld in het dossier van de neergehaalde MH-17-vlucht boven Oekraïne. In dit geval werkte Bellingcat samen met Forensic Architecture en Lighthouse Reports, en met het Duitse tijdschrift Der Spiegel, om de gebeurtenissen van 4 maart te reconstrueren. 

Om te beginnen verzamelden en analyseerden ze honderden filmpjes en foto's die door migranten en vluchtelingen, die toen in het grensgebied aanwezig waren, met hun smartphones genomen waren. Door al die beelden te vergelijken, telden ze zeven verschillende mensen die in de ochtend van 4 maart schotwonden hadden opgelopen. Eén van hen, de 40-jarige Pakistaan Muhammad Gulzar, werd rond 10.30 uur in de buik geraakt en naar een Turks ziekenhuis vervoerd. Daar werd om 11.45 uur zijn overlijden vastgesteld.  

Wapens

De filmpjes en foto's werden vergeleken met satellietbeelden van de omgeving, genomen in de maand maart. Op die manier kon de exacte locatie van het incident worden bepaald. Bovendien werd ook het geluid van de opnames zorgvuldig geanalyseerd. Op meerdere filmpjes was een gelijkaardige sequentie van schoten te horen. Volgens een audioforensisch expert was dat onmiskenbaar het geluid van echte munitie die werd afgevuurd. In het rapport van de lijkschouwer in het Turkse ziekenhuis stond dat Muhammad Gulzar geraakt was door een 5,56 mm-kogel. De geluidsopnames strookten, volgens het onderzoek, met die vaststelling.

De volgende stap in de analyse was nagaan wie de 5,56 mm-kogels kon hebben afgevuurd. In eerste instantie leverden de geluidsopnames aanwijzingen op over de afstand van waar er moest geschoten zijn: dat kon alleen van de Griekse kant van het grenshek komen. Vervolgens werd onderzocht wie er wapens bij zich had die met dat soort kogels geladen worden. Bij de Turkse grenswachten werden zulke wapens, op die dag en die plaats, niet waargenomen. Uit foto's van de Griekse grenstroepen bleek dat die op 4 maart wél geweren droegen met dat soort munitie. 

Op basis van al die vaststellingen noemt het onderzoeksconsortium het "heel waarschijnlijk" dat de schoten van de Griekse kant zijn afgevuurd. 

AFP or licensors

Griekse reactie: fake news

In een eerste reactie op dit onderzoek verwijst de Griekse regering naar haar mededeling van 4 maart. Toen werd het verhaal van de door Grieken gedode migrant door Athene al van de hand gewezen als een verzinsel en "fake news", en als onderdeel van een Turkse propagandacampagne.

Daarnaast herhaalt de Griekse regering dat Turkije de migranten en vluchtelingen die zich toen aan de grens verzameld hadden, actief geholpen had. Niet alleen had de Turkse overheid daarvoor bussen ingezet, maar Turkse grenswachten hadden ook traangas afgevuurd in de richting van de Griekse grenswachten. Griekenland heeft het recht om zijn grenzen te verdedigen, zo wordt herhaald. Op de concrete aanwijzingen van dit nieuwe onderzoek gaat de Griekse overheid niet in. 

Meest gelezen