Video player inladen...

Nederland ontdekt per toeval vulkaan van 150 miljoen jaar oud in de Noordzee

Nederlandse geologen hebben in de Noordzee per toeval een uitgedoofde vulkaan ontdekt. De vulkaan van 3.000 meter diep ligt zowat 100 kilometer ten noordwesten van het Waddeneiland Texel. De berg kreeg de naam Mulciber, naar de Romeinse god van vulkanen. Toen de geologen speurden naar aardgas onder de Noordzee, ontdekten ze afwijkingen in de ondergrond en het aardmagnetisch veld. In de omgeving lag ook een hoop vulkanische as. 50 jaar geleden is in hetzelfde gebied in de Waddenzee al de gedoofde Zuidwalvulkaan ontdekt. 

Het nieuws van de dag, noemde de NOS-nieuwslezeres de ontdekking van Mulciber, de tweede dode vulkaan in het Nederlandse deel van de Noordzee. Tel er de twee nog actieve vulkanen in de overzeese wateren van de Caraïben bij, en het koninkrijk Nederland heeft vier vulkanen. Wij Belgen moeten het zonder stellen.  De Geologische Dienst van het TNO, de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek, sluit niet uit dat er in de Noordzee nog meer uitgedoofde vulkanen zijn.

De Noordzee en de geologische afzettingen erin lijken voor mij op het lezen van een spannend boek

Michiel van der Meulen, geoloog TNO

De ontdekking gebeurde toevallig. Geologen onderzochten de bodem van de Noordzee met het oog op gasboringen of opslag van CO2. Ze vergeleken de opvallende afwijkingen in de zeebodem en monsters van vreemde gesteenten met gegevens uit eerder onderzoek, tot tientallen jaren geleden. 

Hoera, ik heb een vulkaan ontdekt en ik noem die Mulciber

"De vulkaan is ontdekt dankzij seismische gegevens", zegt een glunderende geoloog Michiel van der Meulen aan de Nederlandse omroep NOS, "en die bekom je door geluid de ondergrond in te sturen. Die echo's  weerkaatsen op geologische lagen en kunnen kilometers diep gaan, en zo een perfecte tekening maken van de hele ondergrond". Van der Meulen noemt de ontdekking de "bijvangst" van meer algemeen onderzoek in de Noordzee.  

Groenendaal Texel

Op de plek waar geologen de vulkaan vermoedden, was er een afwijking in het aardmagnetisch veld. Dat komt door de aanwezigheid van ijzerrijk gesteente, wat een hogere magnetische kracht heeft.  Bij boringen zijn ook aslagen en resten van gestolde lava aangetroffen. Geen twijfel meer mogelijk. 

Nederland had al een vulkaan, maar niemand wist het...

Mulciber kan nooit meer actief worden. Hij stamt uit de periode 140 tot 160 miljoen jaar geleden, toen het er erg onrustig aan toe ging in de Atlantische Oceaan en nevenzeeën. In die tijd brak het supercontinent Pangea op en schoven allerlei aardlagen over elkaar heen. Dat leidde onder meer tot de vorming van de Golf van Biscaje. "Die omstandigheden bestaan al een hele tijd niet meer, het is al lang rustig in de Noordzee", stelt van der Meulen ons gerust.   

Door de ontdekking weten we een stuk meer over de geologie van de Noordzee. Dat kan van belang zijn bij latere boringen, naar aardgas, geothermische toepassingen of naar een ruimte om CO2 op te slaan. "We weten nu waar de ondergrondse gesteenten harder zijn, bij voorbeeld", besluit TNO-geoloog Michiel van de Meulen. 

Michiel van de Meulen, foto Europese federatie van geologen

Meest gelezen