Zwarte rook komt uit de schoorsteen van een vrachtschip.
Boris Katsman

Nieuw record voor CO₂-concentratie in atmosfeer ondanks lockdown

Ondanks de gevolgen van de coronacrisis voor het gebruik van fossiele brandstoffen in het transport en de industrie, is de CO₂-concentratie in de atmosfeer in april gestegen tot 416,21 deeltjes per miljoen (ppm). Dat is een nieuw record, zo blijkt uit cijfers van de Amerikaanse meteorologische dienst National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). De meteorologische en milieuorganisaties van de VN zien in de huidige crisis echter ook een kans om het probleem op lange termijn aan te pakken. 

Vorig jaar in april mat het afgelegen Mauna Loa Observatory op een vulkaan op Hawaï 413,33 ppm, nu dus 416,21 ppm.

Ook in februari en maart van dit jaar is de concentratie gestegen tegenover vorig jaar: in februari werden nu 414,11 deeltjes per miljoen gemeten, vorig jaar 411,75, in maart bedroeg de concentratie nu 414,51 ppm, vorig jaar 411,97 ppm.

Volgens de NOAA-metingen is de concentratie in april van dit jaar de hoogste sinds het begin van de metingen in 1958. Het is zo’n 800.000 jaar geleden dat de atmosfeer vergelijkbare concentraties CO₂ bevatte, zo is gebleken uit onderzoek van ijsstalen. De moderne mens is zo'n 200.000 jaar oud en heeft dus nog nooit dergelijke concentraties gekend.

Het Mauna Lao Observatory ligt op de noordflank van de vulkaan Mauna Lao op het eiland Hawaï (Big Island). Het ligt op een hoogte van 3.397 meter.
Ivtorov/Wikimedia Commons/CC BY-SA 4.0

Toename versnelt

Uit de nieuwe cijfers blijkt dat de CO₂-concentratie niet alleen blijft toenemen, maar ook dat die toename versnelt. In de jaren 1960 steeg de concentratie met gemiddeld 0,9 ppm per jaar, in het voorbije decennium was dat gemiddeld 2,4 ppm. 

Vorig jaar in april mat het Mauna Loa Observatory 413,33 ppm, een decennium geleden was dat nog 393,18 ppm. 

“Dit is natuurlijk reden tot grote bezorgdheid over ons klimaat en het toont, nog maar eens, aan dat er dringend actie nodig is om onze uitstoot van broeikasgassen te beperken”, zei Pascal Peduzzi, directeur van het VN-milieuprogramma (UNEP) in een reactie.

Lockdown hoe dan ook maar tijdelijk effect

Dat de stijging aanhoudt en versnelt, lijkt verrassend nu veel bedrijven stilgelegd zijn door de lockdown en ook het verkeer en energieverbruik afgenomen zijn. 

Uit satellietmetingen blijkt dat de uitstoot in China, Europa en de VS inderdaad sterk gedaald is, maar het gaat om een relatief recente en bovendien tijdelijke daling. 

CO₂ blijft eeuwenlang in de lucht en de oceanen, wat betekent dat de wereld de gevolgen van de stijging zal blijven ondervinden, zelfs na een tijdelijke terugval van de uitstoot door de covid-pandemie.

Bovendien blijkt uit eerdere ervaringen dat een terugval van de uitstoot tijdens een economische crisis gevolgd wordt door een snelle stijging, zo zei de secretaris-generaal van de World Meteorological Organization (WMO) Petteri Taalas eerder.

Op de wereldwijde financiële crisis van 2008-2009 volgde een sterke stijging van de CO₂-uitstoot door de opkomende economieën, een terugkeer naar de stijging van de uitstoot in de geïndustrialiseerde landen en een stijging van het aandeel van fossiele brandstoffen in de wereldeconomie, zo is gebleken uit een studie in Nature Climate Change

Rook komt uit de uitlaat van een auto.
nikamata

Kans op verandering

Klimaatwetenschappers benadrukken dat er een structurele en permanente vermindering van de uitstoot nodig is om de gemiddelde concentratie in de atmosfeer te doen dalen. 

Pascal Peduzzi van UNEP ziet in de huidige crisis dan ook een kans. “COVID-19 biedt een gelegenheid om de risico’s van onze huidige relatie met de natuur te evalueren en onze economieën duurzamer te maken”, zei hij. 

“We moeten ernstig rekening houden met globale bedreigingen zoals pandemieën en de klimaatverandering, en veerkrachtige economieën, bedrijven en landen creëren, voor een gezonde en duurzame toekomst.”

Petteri Taalas van de WMO is het daarmee eens. "De wereld moet dezelfde eensgezindheid en toewijding laten zien voor klimaatacties en het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen, als voor het indijken van de coronapandemie", zei hij. "Als het verzachten van de klimaatverandering mislukt, zou dat kunnen leiden tot grotere verliezen van mensenlevens en economische verliezen in de komende decennia."

"Het is nu tijd om te bekijken hoe we de economische stimuleringspaketten kunnen gebruiken om een overgang op lange termijn te ondersteunen naar milieuvriendelijkere en klimaatvriendelijkere praktijken in de zakenwereld en op persoonlijk vlak", zo zei Taalas. 

Bronnen: Inter Press Service, WMO, NOAA.

Meest gelezen