Beroemde expert over seriemoordenaars blijkt serieleugenaar: "Ik heb veel verzonnen"

Stéphane Bourgoin is al meer dan dertig jaar Frankrijks bekendste expert over seriemoordenaars. Hij verloor zijn vriendin aan een seriemoordenaar, interviewde 77 psychopaten en schreef een vijftigtal boeken over seriemoordenaars. Maar de man moet nu toegeven dat hij zich een carrière bij elkaar heeft gelogen.

In Frankrijk en Franstalig België kende hij wellicht alle radio- en tv-studio's, en ook in Vlaamse kranten dook hij soms op. Er kon geen seriemoordenaar gearresteerd worden, of Stéphane Bourgoin werd uitgenodigd om duiding te komen geven. En zonder de coronacrisis zou hij nog volop Franse steden aan het afreizen zijn met zijn liveshow "Het universum van de seriemoordenaars", waarin hij over zijn veertig jaar ervaring vertelde. In Frankrijk en ver daarbuiten bestond er dan ook niemand die zoveel over seriemoordenaars wist als Bourgoin. Hij gaf opleidingen aan de Gendarmerie, het gevangeniswezen, magistraten en politiemensen.

De man had het bovendien allemaal zichzelf aangeleerd. Zonder universitair diploma. Hij had wel een gespecialiseerde opleiding kunnen volgen bij de FBI, als dank voor de tientallen uren aan video-interviews met seriemoordenaars die hij hen had bezorgd. Bij de geïnterviewden: Charles Manson, de moordenaar van actrice Sharon Tate, echtgenote van regisseur Roman Polanski.

Hoe het begon: de moord op zijn vriendin

Bourgoins fascinatie voor seriemoordenaars was, naar hij graag en vaak vertelde, ontstaan in 1976. Hij woonde in Californië met zijn vriendin, toen het noodlot toesloeg. Op een dag kwam Bourgoin thuis, en vond hij daar het gruwelijk toegetakelde lichaam van zijn vriendin. De moordenaar werd twee jaar later gevonden en bleek nog een tiental andere moorden te hebben gepleegd. De man werd tot de doodstraf veroordeeld, maar zou nog altijd in de dodencel zitten. Een vriendin kwijt, een levensdoel rijker: Bourgoin zou voortaan proberen om seriemoordenaars te doorgronden. Dankzij de agenten die de zaak van zijn vriendin oplosten, slaagde hij erin om met verschillende veroordeelde seriemoordenaars te spreken en zo steeds meer over hen te leren. Uiteindelijk zou hij zelfs erin slagen om een Zuid-Afrikaanse seriemoordenaar tot bekentenissen te dwingen.

(lees verder onder de foto)

Maar van dat hele verhaal blijkt weinig aan. De eerste vraagtekens bij Bourgoins verhaal komen er begin dit jaar. Een anonieme groep "Quatrième Oeil Corporation" (4OC) post tien video's op Youtube, waarin ze steentje voor steentje het bouwwerk van Bourgoin onderuit halen. (Het account van 4OC is intussen offline gehaald, red.)

Zo merken de Youtubers dat Bourgoins verhaal over de moord op zijn vriendin nogal eens wijzigt. In de ene versie hield de politie hem constant op de hoogte, in de andere versie hoorde hij jarenlang niks. En woonde hij nu in Californië, in Maine (naast thrillerauteur Stephen King, nota bene) of in New York?

"Nooit van die man gehoord"

En daar stopt het niet: een aantal anekdotes van Bourgoin lijkt wel heel sterk op verhalen die Amerikaanse en Zuid-Afrikaanse experts eerder al vertelden. Volgens Bourgoin is de verklaring eenvoudig: hij werkte met hen samen. Alleen herinneren die experts zich daar niks van... Andere politiemensen en familieleden van seriemoordenaars zeggen tegen de onderzoekers van 4OC dat ze nog nooit van hem gehoord hebben. En de FBI ontkent dat de Fransman ooit een opleiding bij hen heeft gevolgd. Van de 77 seriemoordenaars die hij ontmoet zou hebben, bestaan er opnames van een tiental gesprekken. Hoe zit het met de rest?

Het gesprek met Charles Manson bijvoorbeeld. Opvallend is dat Bourgoin pas over zijn ontmoeting begint te vertellen na de dood van Manson. En dat zijn ontmoeting erg lijkt op een gesprek dat een Amerikaanse expert had met Manson. Later zegt Bourgoin dat hij Manson toevallig tegenkwam in de gang van de gevangenis, en dat hij een uurtje later bij hem in de cel zat, om tien à vijftien minuten met hem te spreken. De gelijkenissen met het verhaal van de Amerikaanse expert zijn "louter toeval".

En voor de volledigheid: Bourgoin had ook beweerd dat hij in zijn jeugd 7 jaar profvoetballer was geweest bij Red Star, een club uit Parijs. Maar die club vindt geen spoor van Bourgoin terug in haar archief.

Bourgoin bekent: "Ik schaam me diep, maar ben opgelucht"

Na het onderzoek van 4OC krijgt Bourgoin steeds meer vragen. En op 6 mei legt hij bekentenissen af in het weekblad Paris Match: "Mijn leugens wegen zwaar, het is tijd voor de afrekening." Enkele dagen later is een audio-opname van hem te horen op de website van Le Parisien. "Ik schaam me. Ik heb dingen mooier voorgesteld, ik heb bij momenten overdreven, omdat ik het gevoel had dat niemand van me hield." Zijn vermoorde vriendin was "een fictief personage". In werkelijkheid ging het volgens hem om een vrouw die hij vijf of zes keer had ontmoet, voor ze om het leven kwam. En Bourgoin geeft ook toe dat hij geen 77 seriemoordenaars heeft gesproken: "Er bestaan opnames van 12 tot 15 gesprekken. Ik denk dat ik een dertigtal interviews heb gedaan." Het interview met Charles Manson is daar niet bij: "Ik ben hem in de gang tegengekomen, maar ik heb hem niet aangesproken."

Ik heb soms overdreven, omdat ik het gevoel had dat niemand van me hield

Stéphane Bourgoin

Is Bourgoin dan een mythomaan, iemand die zijn leven bij elkaar liegt? "Wel ja, aangezien ik dingen verzonnen heb" zegt hij tegen Le Parisien. "Ik ben iemand die nooit tevreden is over zijn werk, ik heb altijd de indruk dat ik niet genoeg gedaan heb. Daarom heb ik het gedaan. Maar nu voel ik me opgelucht dat ik de waarheid gezegd heb. Dit weegt al twee, drie jaar op mij. Maar nu kan het gezwel opengesneden worden. Ik bied mijn diepste excuses aan, ik schaam me enorm."