De vijf boeken die het leven van acteur Saïd Boumazoughe hebben veranderd

Saïd Boumazoughe is acteur, muzikant en schrijver en heeft er net de meest vreemde ramadan in tijden opzitten. Hij maakte desondanks het beste van deze periode en lijstte voor ons de vijf boeken op die zijn leven hebben veranderd: van de teksten van rapper Tupac tot het boek waarvan hij zelf de filmrechten heeft aangekocht.

Wie de afgelopen weken de serie "GR5" op Eén heeft gevolgd, kent Saïd Boumazoughe als het personage Asim, de ex-Syriëstrijder en het ex-lief van de verdwenen Lisa. Samen met drie andere vrienden wandelt Asim de GR5-route af op zoek naar hun vriendin. Opvallend: in de serie was ook ruimte voor de poëzie van de Nederlandse dichter Rutger Kopland, Lisa’s favoriete gedicht was het veelzeggende "Weggaan". Dat kunt u nog tot 9 juni herbeleven op VRTNU.be.

Boumazoughe zelf had nog niets van Kopland gelezen voor hij de rol van Asim op zich nam: “Ik ben Koplands dichtbundels beginnen lezen toen we de serie draaiden. Thuis ben ik opgegroeid met teksten van rapper Tupac Shakur, maar Koplands poëzie heeft ook zeker een impact op me gehad.” 

Ik ben opgegroeid met teksten van Tupac Shakur, maar Kopland heeft ook een impact op me gehad

Zo'n 3 jaar geleden is Boumazoughe echt een fervent lezer geworden: “Ik maak er tijd voor. Zo las ik onlangs nog “Wat is de wat” van Dave Eggers. Maar ik lees vooral graag boeken van Marokkaanse schrijvers als Mohamed Choukri, omdat ik mezelf herken in die leefwereld. Vlaamse literatuur zegt me iets minder. Al ben ik wel fan van de nieuwe lichting schrijvers als Fikry El Azzouzi, Ish Ait Hamou en Rachida Lamrabet.” Een aantal van die namen komt hieronder nog terug.

1. "The rose that grew from concrete" - Tupac Shakur

Saïd Boumazoughe was 9 jaar toen de Amerikaanse rapper, acteur en dichter Tupac Shakur stierf. “Toen ik jaren later in de hiphopwereld terechtkwam, ben ik hem meer beginnen appreciëren. Daar kent iedereen Tupacs teksten uit het hoofd. Zijn woorden zijn ook nog altijd actueel." Boumazoughe richtte mee het collectief NoMoBS op, net als de populaire hiphopband SLM.

"Hoe Tupac bijvoorbeeld in “The rose that grew from concrete” religie en cultuur in een kunstvorm verwerkt, dat is wat wij nu ook een beetje doen. Net als Tupac pionieren wij - voor een nieuwe generatie - door taboes en clichés te doorbreken.” 

Zeker in de entertainmentwereld is religie een kracht

“Zeker in de entertainmentwereld is religie een kracht. Via kunst reflecteer je over het leven en in die reflectie zit het goddelijke. Hoe ouder ik word, hoe meer ik daarover nadenk. Door mijn werk heb ik al kunnen samenwerken met mensen van verschillende religies en culturen én met transgenders, homo’s of mensen die nog nooit een moslim hadden gezien. Dat soort verrijking brengt je ook dichter bij God.” 

De veelzijdigheid van Tupac inspireert Boumazoughe ook: “Mensen hebben soms veel vooroordelen. In Vlaanderen is het zo dat als je begint als hiphopper, je dat ook moet blijven. Maar kijk naar Tupac: hij was schrijver, acteur én hiphopper.” 

2. "Hongerjaren" - Mohamed Choukri

In 1980 brak Mohamed Choukri internationaal door met de Franse vertaling van zijn boek "Hongerjaren", dat hij zeven jaar eerder uitbracht in het Arabisch. In deze autobiografische roman vertelt Choukri over zijn moeilijke jeugd in de Marokkaanse kuststad Tanger, tijdens de Spaanse bezetting van Marokko. Door de expliciete beschrijvingen (seks! drank! drugs! diefstallen!) werd het boek bij de eerste publicatie in 1973 zelfs op de zwarte lijst gezet.

“Ik vind die recapitulatie over onze herkomst in Choukri’s roman een interessante denkoefening”, vertelt Boumazoughe, “Het zijn dit soort verhalen die een impact hebben.” 

Net als Choukri wil ik vertellen over die Marokkaanse blik op de wereld, maar dan vanuit de ogen van een jongen die opgroeit in een Vlaamse grootstad

Geïnspireerd door Choukri's roman is Boumazoughe nu ook zelf bezig aan een boek, samen met uitgeverij Horizon: "Ik ben er al 2 jaar mee bezig maar het is een work in progress. Net als Choukri wil ik vertellen over die Marokkaanse kijk op de wereld, maar dan vanuit de ogen van een jongen die opgroeit in een Vlaamse grootstad, zoals ik."

3. "De alchemist" - Paulo Coelho

De jonge Boumazoughe wilde zingen, acteren, voetballen en nog tal van andere dingen. Zijn leerkracht gedragswetenschappen raadde hem daarom “De alchemist” van Paulo Coelho aan: “Ik was 18 of 19 jaar en mijn leerkracht herkende me in dit boek. Ik was gefascineerd door alle personages die er in voorkomen.”

We willen allemaal van lood goud maken

“Het boek laat je inzien dat de werkelijkheid in je hart zit. We willen allemaal van lood goud maken, maar het zit hem in de denkwijze. Het verhaal gaat over een schaapsherder die beslist om zijn schapen te verkopen en op zoek gaat naar de ultieme waarheid. Die waarheid is op zich gewoon een leugen, maar de herder slaagt er toch in om er het beste van te maken. Als jonge gast was dat voor mij iets heel pakkends.” 

“Toen ik met theater begon, heb ik het boek wel drie of vier keer opnieuw gelezen. Het is het soort verhaal dat je wil vertellen. Ook als hiphopartiest wil ik dit soort kritische ideeën in mijn werk integreren.” 

4. "Het schapenfeest" - Fikry El Azzouzi

De Marokkaans-Vlaamse auteur Fikry El Azzouzi raadde Boumazoughe aan om "Hongerjaren" van Choukri te lezen. Ook "Het schapenfeest", het debuut van z'n vriend, ziet Boumazoughe als een kantelmoment: “Het was voor mij een eyeopenerIk herken die getto-mentaliteit die in dit boek beschreven wordt. Fikry neemt je helemaal mee in zijn verhaal en laat die mentaliteit afbrokkelen. Het deed me inzien dat mijn miserie niet dé miserie is.”

Het deed me inzien dat mijn miserie niet dé miserie is

Boumazoughe speelde in 2018 ook de hoofdrol in "Drarrie in de nacht",  een theaterstuk dat gebaseerd is op El Azzouzi's gelijknamige roman. El Azzouzi zelf speelde ook mee in dit  verhaal over vier jonge mannen die 's nachts doelloos en eenzaam door de stad dwalen. 

“Fikry El Azzouzi is voor mij een van de meest onderschatte schrijvers in Vlaanderen. Hij heeft mij zoveel bijgeleerd. Ook voor Ish Ait Hamou heb ik bewondering: van danser tot schrijver, doe het maar." Al hebben de beide auteurs een heel andere stijl, vertelt Boumazoughe er meteen bij. "Fikry schrijft niet om te pleasen.

5. "Vertel het iemand" - Rachida Lamrabet

Ook "Vertel het iemand" van schrijfster en juriste Rachida Lamrabet mag niet ontbreken in Boumazoughe's lijstje. In dit boek vertelt Lamrabet het verhaal van een jonge Berber die tijdens de Eerste Wereldoorlog naar het Franse front wordt gestuurd. “Eigenlijk gaat het over de Afrikanen in de Eerste Wereldoorlog", vertelt Boumazoughe, "Het is het dagboek van een jonge soldaat die op het einde de Franse kolonel terugpakt. Het vertelt ons aandeel in de oorlog.”

In een film over WO I zie je enkel blanke mannen. Dat klopt niet

Samen met auteur en theatermaker Michael De Cock heeft Boumazoughe zelfs de rechten van dit boek gekocht, om er een serie van te maken. “Je hebt een serie als "In Vlaamse Velden", maar dit zal helemaal anders zijn. Het zal de kijker confronteren met de soldaten met migratieachtergrond tijdens de Eerste Wereldoorlog.”

“Als je naar Ieper gaat, dan zie je al die Marokkaanse namen in de Menenpoort gegraveerd staan. Maar ze worden nooit genoemd. In een film over WO I zie je enkel blanke mannen. Dat klopt niet. Wat is er gebeurd met ons deel van de geschiedenis? Waar is het verhaal van mijn overgrootvader, die streed voor de vrijheid en rechten van de witte man? Rachida haar verhaal is belangrijk voor de toekomstige generaties.”

Zin in meer boekentips? Ga dan naar de website langzullenwelezen.be. Neus rond in de boekenkast van andere lezers en ontdek wat zij van gelezen boeken vinden. Maak ook zelf een virtuele boekenkast aan en geef bij elk boek je ongezouten mening en score.

Meest gelezen