Natuurdocumentaire in de achtertuin van de VRT: "Een vos op een dak, dat had ik nog nooit gezien"

Op dit moment wordt een natuurdocumentaire opgenomen op de terreinen van de VRT. Productiehuis Hotel Hungaria werkt aan "Onze natuur", een reeks natuurdocumentaires over de natuur in ons land. De aflevering over dieren in de stad wordt deels opgenomen in de achtertuin van de openbare omroep, omdat het daar vol vossen zit. Wij volgden een avond de opnames mee en lichten al een tipje van de sluier.

Natuurdocumentaires focussen vaak op exotische of afgelegen locaties, maar de reeks "Onze natuur" draait om de natuur in ons land: van de Ardennen tot de Kust. Iedere aflevering zal focussen op één specifieke biotoop. Een van die leefomgevingen is de stad. De vos heeft zich erg goed aangepast aan het leven in de stad en komt massaal voor in Schaarbeek in het groen rond de VRT. 

"Je kunt duidelijk zien dat de vossen hier een biotoop hebben gevonden waar ze het naar hun zin hebben", zegt Dick Harrewijn, cameraman voor "Onze natuur". "Het is moeilijk in te schatten hoeveel vossen hier zitten, maar het zijn er overduidelijk heel erg veel. Er is genoeg struikgewas om zich in te verstoppen, maar er is ook heel veel voedsel. Duidelijk een gouden combinatie voor de vossen."

Lees verder onder de video van twee jonge vossen voor een parkeergarage:

Video player inladen...

Samen met een collega gaat Dick een lange tijd doorbrengen rond het VRT-gebouw. De meeste tijd spendeert hij er ’s avonds en ’s nachts. "Er is veel meer natuur te zien dan dat de meeste mensen denken", zegt hij. "Het is wel zo dat op een plek als dit de natuur zelf pas ’s nachts tevoorschijn komt. Als je weet waar en hoe je moet kijken, ga je zoveel meer zien dan je op voorhand gedacht had."

Lees verder onder de video van een babyvosje dat voorzichtig zijn eerste stapjes uit de veilige vossenburcht zet:

Video player inladen...

Vossenburcht met babyvosjes

Ergens in het struikgewas heeft Dick een vossenburcht gevonden. "Ik denk dat er twee jonge vosjes in zitten", zegt hij erover. Om de dieren niet te verstoren heeft hij een onbemande camera in een boom gehangen. "Die kan ik met mijn smartphone op afstand bedienen", legt hij uit. "Het is zeker een luxueuze en moderne manier om een natuurfilm te maken."

Dick vertelt dat het ook nog vaak gebeurt dat ze in camouflagekledij in een tentje verstopt zitten om met een telelens van heel ver beelden te maken. "Maar dan zit je alles echt van op een grote afstand te bekijken. Deze onbemande camera heeft als voordeel dat je echt heel dichtbij kunt kijken, alsof je er zelf bij zit. En als het bereik van de camera het toelaat, kun je zelfs gezellig binnen volgen bij een koffie."

Lees verder onder de video waarin enkele vosjes de vossenburcht verlaten:

Video player inladen...

Op bovenstaande beelden zijn babyvosjes te zien die amper enkele weken oud zijn. "Ik vermoed dat deze beelden zowat hun eerste stapjes buiten de vossenburcht tonen", zegt hij. "Eén vosje is heel moedig en durft op verkenning te gaan. Zijn broer of zusje is net heel schichtig. Fijn dat je zo meteen twee verschillende karakters ziet bij de dieren."

Een vos op het dak: "Nog nooit gezien"

Op de VRT is een kinderdagverblijf voor werknemers en buurtbewoners. Dat gebouw heeft een groen dak en dat trekt blijkbaar ook vossen aan. "Elke avond rond hetzelfde uur klimt dezelfde vos op het dak. Systematisch loopt hij het dak af en scharrelt hij rond", legt Dick uit terwijl hij een camera met bewegingssensor op het dak plaatst. "Als hier vannacht een vos passeert, begint de camera op te nemen."

Lees verder onder de video waarin Dick uitlegt waarom hij een camera plaatst op dit dak:

Video player inladen...

Na zonsondergang installeert Dick zich in de parkeergarage tegenover het kinderdagverblijf. Van daaruit heeft hij een mooi zicht op het dak en is het gewoon wachten tot de vos het dak beklimt. "Ik denk dat hij op zoek is naar voedsel. Er ligt veel mos op het dak en ik vermoed dat er insecten op zitten. Wat hij precies doet, hoop ik vanavond te weten te komen en vast te leggen natuurlijk."

Vaak is het een kwestie van op de juiste tijd op de juiste plaats te zijn

Het is volgens Dick een cliché dat natuurdocumentairemakers uren of soms zelfs dagen lang in stilte afwachten om dat ene juiste shot te hebben. "Vaak is het een kwestie van op de juiste tijd op de juiste plaats te zijn", legt hij uit. "Als je weet hoe de dieren zich gedragen, weet je vaak waar en wanneer je ze in beeld kunt brengen."

Na enige tijd op uitkijk met Dick snap ik perfect wat hij bedoelt. De vossen die langskomen, gebruiken telkens dezelfde wegen. Als een vos op een bepaald punt uitkomt, kun je met een grote zekerheid voorspellen dat hij enkele minuten laten op een ander punt te zien is. En dat klopt ook met de vos op het dak, want exact op hetzelfde uur als de dag ervoor, beklimt hij het dak.

Lees verder onder de video waarin de vos systematisch het dak afspeurt:

Video player inladen...

"Ja daar is hij", zegt Dick. "Een vos die een dak beklimt, dat had ik tot ik hier kwam nog nooit gezien." De vermoedens van de cameraman lijken te kloppen. Het dier snuffelt heel het dak af, stopt af en toe om te graven en lijkt dan iets te eten. Die beelden komen naar alle waarschijnlijkheid in de natuurdocumentaire terecht.

Bekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Wie benieuwd is naar de volledige zevendelige reeks, moet nog even geduld oefenen: Canvas zendt "Onze natuur" uit in het voorjaar van 2022.