Video player inladen...

"Heksenjacht" op een kat: waarom wil het FAVV "katje Lee" uit Peru per se laten inslapen?

De zaak van het katje Lee, hebt u er al van gehoord? Een Vlaamse studente die tot voor kort in Peru woonde, nam bij haar vertrek naar ons land de asielkat mee waarover ze zich daar ontfermd had. Volgens het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) gebeurde dat niet volgens de afspraken. De zaak escaleerde al snel tot op het punt dat de studente met haar kat ondergedoken is en het FAVV via een rechtszaak wil afdwingen dat de kat wordt geëuthanaseerd. En ook Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) mengt zich in het debat. Hoe is het zo ver kunnen komen?

Wie is Selena en wie is katje Lee?

Laten we bij het begin beginnen. Selena Ali (23) is een studente psychologie uit Stabroek die tot voor enkele weken in Peru verbleef voor een stage. Daar had ze zich ontfermd over een asielkat, die ze Lee doopte. Door de coronacrisis moest Selena eind maart echter vervroegd naar ons land terugkeren, en ze nam Lee mee. Het dier had voor het vertrek het verplichte vaccin tegen hondsdolheid (rabiës) gekregen, maar daarna geen drie maanden in quarantaine gezeten.

En dat is in strijd met de regels, zegt het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). Omdat het op dit moment onduidelijk is dat Lee al dan niet besmet is met hondsdolheid, wil het FAVV de kat laten inslapen. Hondsdolheid is 100 procent dodelijk voor mens en dier en het risico is te groot, zegt het FAVV. Maar Selena weigert Lee zomaar af te geven. Dinsdag liet het FAVV een huiszoeking uitvoeren bij Selena thuis, maar ze had de kat ergens anders ondergebracht en verstopt.

Het FAVV liet het daar niet bij en daagde Selena voor de rechter. Het agentschap eist een dwangsom van 5.000 euro per uur dat de kat niet overhandigd wordt. Bovendien wil het FAVV dat Selena in het openbaar niet meer praat over de zaak en eist het 1.000 euro per keer dat ze dat wel doet. De zitting vond deze voormiddag plaats, de uitspraak volgt over twee weken.

Intussen hebben ook Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA) en dierenrechtenorganisatie GAIA zich met de zaak gemoeid en bulkt het op sociale media van de verontwaardigde reacties en medeleven. "Katje Lee" beroert de gemoederen, zoveel is duidelijk.

Wat zegt het FAVV?

Waarom maakt het FAVV zo'n jacht op "katje Lee"? Dat heeft te maken met de strenge regels die er gelden rond hondsdolheid (rabiës), een uiterste besmettelijke en dodelijke ziekte. Wie een dier vanuit het buitenland naar ons land brengt, moet het verplicht laten inenten tegen hondsdolheid. Het duurt enige tijd voor er zich antistoffen ontwikkelen. Ten vroegste 30 dagen na de vaccinatie kan je een bloedonderzoek laten uitvoeren om antistoffen op te sporen.

Voor een land als Peru geldt dat zo'n bloedonderzoek om te controleren of de vaccinatie efficiënt was, minstens drie maanden vóór het vertrek naar België moet gebeuren. Het dier moet na zijn vaccinatie met andere woorden drie maanden in afzondering verblijven in het land waar het vandaan komt.

We kunnen er niet zeker van zijn dat deze kat gezond is en binnen enkele weken of maanden geen symptomen van hondsdolheid ontwikkelt.

Philippe Houdart, hoofd van de crisiscel van het FAVV

"Hondsdolheid ontwikkelt zich heel erg traag. Je kan weken of maanden niks zien en plots wordt een dier ziek. We kunnen er niet zeker van zijn dat deze kat gezond is en binnen enkele weken of maanden geen symptomen ontwikkelt", zegt Philippe Houdart, hoofd van de crisiscel bij het FAVV. "Het dier kan besmet zijn nog voor hij gevaccineerd werd, daarom moet hij toch zeker drie maanden in quarantaine."

"Wij hadden voorgesteld om de quarantaine in Peru te laten verlopen, maar tegen de adviezen in is de kat toch meegebracht naar België." Ook op zijn website had het FAVV al aangegeven dat Selena de kat illegaal naar ons land gebracht heeft, en dat ze zelf besloten heeft om het risico te lopen dat de kat hier niet toegelaten zou worden.

Het FAVV vraagt nu dat Lee geëuthanaseerd wordt. "Laten inslapen is altijd de laatste optie. Maar in dit geval zijn wij er absoluut van overtuigd dat dit de enige oplossing is. Er is een reëel gevaar dat de kat hondsdolheid kan ontwikkelen. Hondsdolheid is heel besmettelijk en 100 procent dodelijk voor mensen en dieren die gekrabd of gebeten worden. We willen er alles aan doen om onschuldige slachtoffers te vermijden."

(tekst gaat voort onder het audiofragment)

Public Domain

Wat zegt minister van Dierenwelzijn Ben Weyts?

Dierenwelzijn is een Vlaamse bevoegdheid. Minister Ben Weyts (N-VA) heeft zich in deze zaak ook al uitgesproken. Hij kant zich tegen de eis van het FAVV om Lee te laten inslapen. "De studente heeft een fout gemaakt en moet daarvoor boeten, maar dat betekent niet dat daarom het diertje dood moet", zei hij eerder van de week bij Radio 2 Antwerpen.

"Ik maak mij vooral zorgen omdat de Europese verordeningen niet nageleefd worden", zegt Weyts aan VRT NWS. "Als de regelgeving rond rabiës niet gerespecteerd zijn, voorziet die in drie opties. De eerste is terugsturen naar het land van herkomst, dat gaat nu niet. De tweede is het dier in quarantaine plaatsen. Pas wanneer die twee opties niet lukken, is er de derde optie van inslapen."

"Ik ben heel bezorgd dat het FAVV altijd meteen lijkt over te gaan tot euthanasie, dat is in strijd met de Europese verordening. Het gaat mij niet om dit individuele katje, blijkbaar doet het FAVV dit voor alle gevallen. Dat is in strijd met dierenwelzijn en met de Europese verordening."

Ik heb ervoor gezorgd dat Stabroek quarantaine kan aanbieden in alle veiligheid. Er wordt dus een aanbod gedaan. En dan zegt het FAVV nog altijd neen, totaal onbegrijpelijk.

Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA)

Weyts heeft een raadsman aangesteld die mee de belangen van studente Selena behartigt. De minister stelt een compromis voor waarbij de kat zijn quarantaine in ons land kan uitzitten. "Ik heb ervoor gezorgd dat de gemeente Stabroek een quarantaine kan aanbieden in alle veiligheid. Er wordt dus een aanbod gedaan om tegemoet te komen aan de regelgeving. En dan zegt het FAVV nog altijd neen, dat vind ik totaal onbegrijpelijk."

Ook dierenrechtenorganisatie GAIA is boos. "In al mijn jaren als kopman van GAIA heb ik nog maar zelden zoiets meegemaakt", zegt Michel Vandenbosch in Het Nieuwsblad en Gazet Van Antwerpen. "Ik kan amper geloven hoe ver ze gaan in hun heksenjacht."

Wat zegt de verdediging van katje Lee?

Anthony Godfroid, de advocaat die Selena en de kat vertegenwoordigt, is niet te spreken over de acties van het FAVV. Volgens hem is de kans heel klein dat de kat besmet is met rabiës, omdat uit bloedtesten bij Sciensano gebleken is dat het dier antistoffen tegen hondsdolheid in zijn bloed had.

"Lee is op 24 maart in Peru gevaccineerd tegen hondsdolheid. Maar dat gelooft het FAVV blijkbaar niet", zegt hij. Hij hoopt dat er een compromis gesloten wordt. "Normaal zou Lee in Peru in quarantaine hebben moeten zitten. We hopen dat het beestje zijn quarantaine nu in België kan uitzitten."

Bovenal is Godfroid boos over de hoge sommen die geëist worden van zijn cliënte. "Een overheidsinstantie vraagt maar liefst 5.000 euro per uur van zo'n jonge vrouw.  Dat is 100.000 euro per dag. Men wil haar écht kapotmaken. Ik vind dat onmenselijk."

Heeft een compromis een kans op slagen?

De zaak kwam vandaag voor bij de rechtbank van eerste aanleg in Antwerpen, maar er kwam voorlopig geen uitspraak omdat de zaak niet hoogdringend zou zijn. Selena hoeft dus voorlopig geen dwangsommen te betalen én Lee zelf hoeft voorlopig ook niet in quarantaine. Over twee weken wordt de zaak ten gronde behandeld voor de rechtbank.

Het FAVV lijkt momenteel echter niet al te veel opening te laten voor een compromis waarbij Lee zijn quarantaine in ons land uitzit. "Omdat hondsdolheid uiterst besmettelijk en uiterst gevaarlijk is, gelden er zeer strikte afspraken en voorwaarden voor een quarantaine. Dat moet gebeuren in een aparte, daartoe speciaal voorziene instelling, met alle nodige beschermings- en veiligheidsmaatregelen. En momenteel is die er in ons land niet", zegt Philippe Houdart van het FAVV.

Wij zijn altijd bereid om een compromis te zoeken, maar in dit geval lijkt een compromis waarbij de kat niet wordt geëuthanaseerd, niet mogelijk.

Philippe Houdart, hoofd van de crisiscel van het FAVV

"Wij zijn altijd bereid om een compromis te zoeken, maar in dit geval lijkt een compromis waarbij de kat niet wordt geëuthanaseerd, niet mogelijk. Als er alsnog een oplossing gevonden wordt om de kat hier zijn quarantaine te laten uitzitten en die voldoet aan alle voorwaarden, dan kunnen we alles herbekijken. Maar als die er niet is, is er geen ander alternatief dan de kat te laten inslapen. Hoe spijtig wij dat ook vinden."

"Wij begrijpen de emoties, helaas houdt hondsdolheid geen rekening met emoties. Het besmet en het doodt. Het is belangrijk dat wij vasthouden aan de visie, om te vermijden dat onschuldige mensen en dieren het slachtoffer worden."

Bekijk hieronder de journaalreportage over katje Lee:

Video player inladen...

Meest gelezen