Video player inladen...

Coronapatiënten geven amper namen door aan contactonderzoekers, "Informatie afschermen is menselijk" 

Wie besmet is met het coronavirus en wordt opgebeld door een contactopspoorder, geeft gemiddeld maar één of geen namen door van mensen met wie hij of zij nauw in contact is geweest. Experten verwachten nochtans vier tot vijf risicocontacten per besmette patiënt. Viroloog Steven Van Gucht vermoedt dat heel wat mensen bang zijn om al hun contacten door te geven. "Een volledig menselijke reflex", zeggen psychologen.

Sinds begin vorige week worden in ons land contactonderzoekers ingezet om de verspreiding van het coronavirus zo veel mogelijk te beperken. Zij bellen besmette patiënten op met de vraag om door te geven met wie ze allemaal in contact zijn geweest de voorbije dagen. Wie langdurig en nauw in contact is geweest met een besmette patiënt loopt een groot risico om ook te zijn besmet. Die zogenoemde hoogrisicocontacten worden gevraagd om uit voorzorg twee weken in thuisisolatie te gaan.

Maar de voorbije week kregen de contactopspoorders per besmette patiënt maar één of zelfs geen namen door van hoogrisicocontacten. "Dat is laag", zei viroloog Steven Van Gucht vanmorgen op de persconferentie van het Crisiscentrum. "Eigenlijk verwachten we dat er per persoon zo'n 4 of 5 hoogrisicocontacten moeten zijn. We vermoeden dat sommige mensen misschien wat schroom hebben om al hun contacten door te geven."

Van Gucht roept iedereen daarom nog eens op om volledig open kaart te spelen. "Dit is een volledig anoniem proces en u zal nooit berispt, bestraft of beoordeeld worden als u meer contacten heeft gehad dan toegelaten. Door zo veel mogelijk contacten in kaart te brengen, kunnen we het virus onder controle houden en een tweede golf vermijden."

Bekijk hieronder het fragment uit de persconferentie: 
(lees verder onder de video)

Video player inladen...

"Informatie afschermen is menselijk"

"De reflex om informatie over jezelf af te schermen, is eigenlijk heel menselijk", zegt psycholoog Maarten Vansteenkiste van de universiteit van Gent. "Autonomie is de belangrijkste basisbehoefte van de mens en zo'n telefoontje van een contactonderzoeker kan aanvoelen als een bedreiging van die autonomie. Je hebt als het ware het gevoel dat er iemand meegluurt in je privéleven."

Maar professor Vansteenkiste ziet nog een tweede mogelijke reden: "Je voelt je wellicht ook schuldig tegenover de mensen die je misschien hebt besmet. Zeker wie de regels heeft overtreden door met meer mensen af te spreken dan toegelaten. Professor Van Gucht zegt dat je niet kan worden bestraft, maar de kans bestaat wel dat je sociaal beoordeeld of veroordeeld wordt. Jouw buurman gaat zich misschien bedrogen voelen, omdat je het virus aan hem hebt doorgegeven. Dus die schuld- en schaamtegevoelens kunnen er zeker voor zorgen dat iemand niet durft toe te geven met wie hij allemaal contact heeft gehad."

Volgens professor Vansteenkiste is het daarom belangrijk dat de contactonderzoekers een "motiverende gespreksstijl" hanteren. "Ze moeten de mensen die ze opbellen eigenlijk goed uitleggen waarom het zo belangrijk is om die informatie te onthullen en hen motiveren om dat ook te doen. Maar ik weet niet of dat aspect voldoende is opgenomen in de opleidingen."