2019 Jean Chung

Amnesty International waarschuwt voor verloren generatie in noordoosten van Nigeria

Door de aanslepende jihadistische opstand in het noordoosten van Nigeria dreigt een hele generatie verloren te gaan. Daarvoor waarschuwt mensenrechtenorganisatie Amnesty International in een nieuw rapport met tientallen recente getuigenissen over wandaden van rebellen en leger. 

"Boko Haram nam mij en mjin grootmoeder mee naar Sambisa toen ze Michika aanvielen. We waren aan het lopen toen ze mijn ouders, grootvader en zus doodschoten... " Het relaas van een tienjarig meisje is maar een van de tientallen getuigenissen in het rapport "We droogden onze tranen" van Amnesty International, over de verschrikkelijke tol die de opstand in het noordoosten van Nigeria blijft eisen.

Vooral kinderen blijven de grootste slachtoffers. Terreurbeweging Boko Haram ontvoert hen, lijft hen in als kindsoldaat of seksslavin en ontzegt hen alle vormen van onderwijs. De kinderen hebben hun dorp zien uitmoorden, lijden honger en dragen de psychische gevolgen heel hun leven mee. (lees voort onder foto van vernieling in Maiduguri)

Bevrijd maar niet veilig

Maar niet alleen de rebellen plegen oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid. Het Nigeriaanse leger voert sinds drie jaar een tegenoffensief tegen Boko Haram en spaart zijn tegenstanders niet. Voor de kinderen die uit de handen van de rebellen glippen, zou de overheid een veilige thuishaven moeten bieden.

"Maar ook daar loopt het fout", zegt Lore Van Welden van Amnesty Vlaanderen. "De screening van kinderen die van bij Boko Haram komen, verloopt niet volgens de rechtsregels. Vaak worden ze met geweld tot bekentenissen gedwongen. Daarna komen kinderen komen voor maanden en zelfs jaren terecht in militaire kampen, in vreselijke omstandigheden."

De omstandigheden in Giwa zijn verschrikkelijk... Niemand heeft me ooit gezegd waarom ik daarheen werd gebracht, wat ik deed, waarom ik werd opgesloten. Ik vraag me af waarom ik wegliep van Boko Haram?

 

14-jarige jongen, ontvoerd en gevlucht, opgesloten in een militair kamp

Volgens Amnesty International worden er in die militaire kampen zoals Giwa en Kainji kinderen zodanig mishandeld dat je kan spreken van oorlogsmisdaden en mogelijke misdaden tegen de mensheid. "De kinderen beschrijven de cellen als moordend heet, overbevolkt en met nauwelijks voedsel en medicijnen. Uit eerder onderzoek van AMnesty International blijkt dat er de voorbije jaren minstens 10.000 mensen zijn gestorven tijdens hun opsluiting, volwassenen en ook kinderen", zegt Lore Van Welden. 

De laatste tijd beginnen de leefomstandigheden te verbeteren. Het Nigeriaanse leger heeft ook sinds midden 2018 honderden kinderen vrijgelaten (foto onder, vrijlating van jonge volwassenen), hoewel er nog altijd velen, vooral jongens, in de kampen zijn opgesloten, en er ook geen vorming krijgen. 

"Internationale donoren moeten beter toezien"

Nigeria lanceerde in 2016 operatie Veilige Doorgang, een programma om de rebellen van Boko Haram te demobiliseren en te herintegreren. De Europese Unie, de VS, het Verenigd Koninkrijk en de Internationale Organisatie voor Migratie stopten de operatie miljoenen euro's toe.

De omstandigheden in die opvanglocaties zijn inderdaad beter, zeg Amnesty. De jongens en mannen krijgen er onderwijs, vorming en psychosociale begeleiding. Toch blijven ook daar militaire praktijken gangbaar en worden mensen opgesloten die er eigenlijk nooit hadden moeten zitten. 

Onderzoek naar oorlogsmisdaden gevraagd

Amnesty verwijt de Nigeriaanse overheid dat ze niet bereid is om naar gerechtigheid te zoeken. Het eist dat de opgesloten kinderen onmiddellijk uit de militaire kampen worden vrijgelaten en dat eventuele misdaden die ze hebben begaan door een burgerlijke rechtbank worden onderzocht.

Er moet tenslotte ook dringend werk worden gemaakt van internationale rechtspraak. Het Internationaal Strafhof is al enige tijd een vooronderzoek aan het voeren naar de oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid door het leger en de rebellen. "Dat vooronderzoek moet snel worden afgerond en naar een nieuwe, echte onderzoeksfase", zegt Lore Van Welden nog. 

Meest gelezen