Video player inladen...

Burgemeester Amsterdam onder vuur na grote betoging in coronatijden: "Verwijt dat ze werkelijk niets deed"

In Nederland ligt Femke Halsema, de burgemeester van Amsterdam, onder vuur omdat ze niet is opgetreden tegen een betoging tegen racistisch politiegeweld waarop 4.000 tot 5.000 manifestanten aanwezig waren. Niet verantwoord in coronatijden, klinkt de kritiek. Verschillende partijen roepen om haar ontslag. "Er wordt haar niet zozeer verweten dat ze de politie niet heeft ingezet, maar vooral dat ze zelf werkelijk niets heeft ondernomen", zegt correspondent Joris van Poppel in Nederland.

Het protest tegen racistisch politiegeweld in de VS is ook overgewaaid naar verschillende andere landen. Een grote betoging vond gisteravond plaats op de Dam, het belangrijkste plein van Amsterdam. Vooraf was gedacht dat daar zo'n 250 tot 300 manifestanten zouden zijn. Het waren er meer, véél meer dan de organisatoren hadden ingeschat.

4.000 tot 5.000 betogers, de meeste weliswaar met mondkapjes, stonden dicht bij elkaar op de Dam. Een verontrustend gezicht in coronatijden, waarin fysieke afstand moet worden gehouden.

De politie sprak mensen aan op de coronaregels, maar burgemeester Femke Halsema (GroenLinks) besloot niet in te grijpen, omdat dat volgens haar tot onrust en misschien rellen had kunnen leiden. "De betoging zwol heel snel aan en als je tijdens zo'n lopende betoging moet ingrijpen komt daar mogelijk geweld van en dat vonden wij - inclusief de politie - onverantwoord", zo verdedigde ze haar beslissing.

Spoeddebat

Een ernstige inschattingsfout, vinden critici. "De drukke demonstratie op de Amsterdamse Dam van maandag ging echt buiten de perken. Dat is pijnlijk voor alle mensen die zich de afgelopen weken wel aan de coronamaatregelen hebben gehouden", reageert de Nederlandse minister van Justitie Ferd Grapperhaus. 

"Wat Halsema wordt verweten, is niet zozeer dat ze de politie niet heeft ingezet of dat er te weinig capaciteit was, maar dat ze zelf werkelijk niets heeft gedaan", zegt correspondent in Nederland Joris van Poppel. "Ze was daar zelf aanwezig, ze had zelf het podium op kunnen klimmen en zeggen: Mensen, bedankt voor uw komst, maar dit is niet veilig, ga uit elkaar. Of de gemeente Amsterdam had een tweet kunnen rondsturen om niet te komen. Maar dat is niet gebeurd". Op sociale media krijgt Halsema ervan langs omdat ze, zónder mondkapje, tussen de menigte te zien is.

Luister naar Joris van Poppel in "De wereld vandaag" en lees dan door:

Spoeddebat

In de gemeenteraad heeft oppositiepartij VVD veel kritiek een spoeddebat gevraagd waarin de burgemeester zich moet verantwoorden. CDA, Forum voor Democratie en de Partij van de Ouderen sluiten zich daarbij aan. "Een motie van wantrouwen is onontkoombaar", zegt fractievoorzitter van de VVD, Marianne Poot. 

"De vraag is of die er gaat komen", duidt Joris van Poppel, "want de oppositie heeft geen meerderheid. Maar je merkt toch dat er erg veel woede is, bij politici, maar ook bij de Nederlandse burgers." 

"Het is verbijsterend en totaal onacceptabel dat de actie op deze manier is  verlopen", zegt de Amsterdamse fractievoorzitter van de VVD Marianne Poot nog. "Dat Halsema niet heeft ingegrepen, dat heeft het vertrouwen in de burgemeester geschaad. Het is een grote klap in het gezicht van de horeca-ondernemers, mensen die hun ouders niet konden bezoeken of niet bij uitvaarten konden zijn."

Erik Flentge, fractievoorzitter van coalitiepartij SP in Amsterdam, denkt dat er sprake is van "een grote inschattingsfout". "De vraag is nu hoe dat heeft kunnen gebeuren. Daar wil ik de burgemeester over bevragen in het debat. Ik denk dat ze naar Amsterdammers en andere Nederlanders veel uitleg verschuldigd is, ook naar de gemeenteraad. In het debat gaan we kijken wat onze conclusie is."

Fractievoorzitter Reinier van Dantzig van de Amsterdamse D66, de partij die eveneens in de coalitie zit, vindt dat wat maandag gebeurde "in coronatijd niet te verkroppen is". "We kunnen dit niet goedpraten. Dit had voorkomen moeten worden, zo eerlijk moeten we zijn. Hoe hebben we als stad ervan uit kunnen gaan dat er maar 250 mensen kwamen?", vraagt Van Dantzig zich af. "Ik ben trots dat er zo veel mensen zich uitspreken en verdrietig dat we als stad dit niet in goede banen hebben weten te leiden."

Volgens "Het hart van Nederland", nieuwsprogramma van de zender SBS6, vinden zeven op de tien Nederlanders dat Femke Halsema moet aftreden. Het programma van zegt zich te baseren op representatief onderzoek van onder ruim 2.700 deelnemers.

Vandaag ook nog betoging in Den Haag

Hoe gevaarlijk was die bijeenkomst nu eigenlijk? Virologen zijn het er niet helemaal over eens. Sommigen nuanceren en stellen dat ze plaatsvond in de buitenlucht, wat het risico op besmetting zou verkleinen. Anderen denken dat door het vele roepen en schreeuwen op de betoging toch veel mensen mogelijk besmet zouden kunnen zijn geraakt. "Burgemeesters van gemeenten rond Amsterdam hebben daarom al gezegd dat alle aanwezigen twee weken in quarantaine zouden moeten gaan. Maar dat vinden velen dan weer overdreven. Die discussie is nog niet afgelopen."

Ook het protest zelf is trouwens nog niet afgelopen, want vandaag zijn nog betogingen gepland in Groningen en Den Haag. De organisatie van die laatste betoging heeft al te kennen gegeven dat ze zelf zal instaan voor de veiligheid. De betoging in Den Haag vindt plaats op het Malieveld, een heel grote zone.

Bekijk de reportage uit "Het Journaal" en lees dan verder:

Video player inladen...
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Gisteren waren er ook elders in Europa betogingen tegen racistisch politiegeweld in de VS. In Berlijn kwamen volgens de politie ongeveer 1.500 mensen bijeen om tegen Amerikaans politiegeweld te demonstreren. In de Duitse hoofdstad was er zaterdag al een demonstratie voor de Amerikaanse ambassade. In München was er een kleine betoging zondag voor het consulaat.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

In Londen hebben betogers volgens de BBC de grootste betoging sinds de invoering van de lockdown vanwege het coronavirus gehouden op Trafalgar Square. Ze blokkeerden de weg naar de Amerikaanse ambassade. Er zijn enkele aanhoudingen verricht. In Toronto hebben volgens de deelnemers zeker 4.000 mensen in optocht tegen het politieoptreden in het buurland betoogd. 

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Ook vreedzaam protest in Gent en Brussel

Ook in ons land is er geprotesteerd tegen politiegeweld. In Gent hebben ongeveer 500 mensen deelgenomen aan een verboden solidariteitsactie tegen racistisch politiegeweld en discriminatie. De stad Gent gaf daar geen toelating voor, maar kwam ook niet tussenbeide omdat alles rustig bleef.

Video player inladen...

In Brussel is een vijftigtal mensen samengekomen op het Muntplein voor de betoging van BLM Belgium (Black Lives Matter Belgium). De politie liet toe dat de groep een half uur ter plaatse bleef met respect voor de anderhalvemeterregel. Er werden ook een paar toespraken gehouden.

Jaarlijks ongeveer 1.000 doden door politiegeweld in de VS

De dood van Floyd na een chaotische en uiterst hardhandige arrestatie door vier agenten in Minneapolis heeft in de VS tot enorme protesten, plunderingen en brandstichtingen geleid. Er zijn sinds woensdag naar schatting wel 4.000 relschoppers of betogers gearresteerd. In meer dan twintig staten is de Nationale Garde te hulp geroepen om het geweld de kop in te drukken. Vlak bij het Witte Huis in Washington is op meerdere plaatsen brandgesticht.

Er komen jaarlijks in de VS ongeveer duizend mensen om het leven door politiegeweld (cijfers uit 2018). Tussen de vijftig en zestig agenten worden tijdens hun werk gedood door criminelen of verdachten. Het aandeel van Afro-Amerikanen in de misdaad is gezien de omvang van de bevolkingsgroep erg hoog, zowel in het aantal daders als slachtoffers. In 2018 was bijna een kwart van de mensen die de politie doodschoot Afro-Amerikaans. De ongeveer 40 miljoen Afro-Amerikanen zijn goed voor bijna 13 procent van de bevolking.

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen