Meer overlijdens in april dan normaal door het coronavirus, ontdek de cijfers voor jouw gemeente

Nieuwe cijfers van het Rijksregister laten zien dat in de meerderheid van de Vlaamse en Brusselse gemeenten in april meer mensen overleden dan normaal. Dat komt zeer waarschijnlijk door het coronavirus. In sommige gemeenten is de oversterfte tot wel vier keer hoger dan normaal. 

De afgelopen weken houden alle landen de zogenoemde 'oversterfte' scherp in de gaten. Hoeveel mensen overlijden er precies meer dan normaal, en komt dat door het coronavirus?

Uit die oversterftecijfers blijkt dat veel landen meer overlijdens aan COVID-19 moeten betreuren dan hun officiële cijfers weergeven. In België, waar we ook vermoedelijke overlijdens meenemen in de sterftecijfers, komen de cijfers behoorlijk overeen. 

Wel interessant om te weten is welke delen van ons land meer getroffen zijn door het coronavirus dan andere delen. Sciensano geeft de corona-overlijdens wel op gewestniveau weer, maar niet nauwkeuriger. 

Het Rijksregister houdt voor alle gemeenten bij hoeveel mensen elke maand overlijden. We kunnen dus de gemiddelde cijfers voor overlijdens in april vergelijken met de sterftecijfers van dit jaar. 

April is namelijk de maand waarin ons land de hoogste piek kende van sterfgevallen aan COVID-19. Dat is ook te zien aan de oversterftecijfers: in sommige gemeenten zijn tot wel vier keer zo veel mensen overleden als normaal.

Omdat we weten dat de oversterfte in ons land door COVID-19 komt, kunnen we op deze kaart ook zien waar het coronavirus het hardst heeft toegeslagen. Niet in alle gemeenten overleden meer mensen dan normaal. 

In de gemeente Halen overleden 39 mensen, dat is meer dan vijf keer zo veel als normaal. Ook in andere gemeenten in de provincie Limburg was veel oversterfte.

Limburg en Brussel meeste oversterfte

Dit wordt nog duidelijk als we de oversterftecijfers vergelijken op provincieniveau. Brussel kent de meeste oversterfte, in Vlaanderen is dat de provincie Limburg. 

Ook het verschil met de oversterfte in maart is opvallend. Toen was er bijvoorbeeld in de provincie Antwerpen nog maar bij een derde van de gemeenten oversterfte. In april steeg dat aantal tot drie kwart van alle gemeenten.

Maar ook in de andere provincies steeg het aantal gemeenten met meer overlijdens dan normaal. Hierdoor is ook goed te zien dat het coronavirus zich in april verder wist te verspreiden over het land. 

Ook de ernst van de oversterfte verergerde. In maart waren in Antwerpen nog geen gemeenten waar dubbel zo veel mensen overleden als normaal. In april waren dat vijftien gemeenten. 

In de provincie Vlaams-Brabant steeg dat aantal zelfs nog meer, van twee naar 26 gemeenten. En in Limburg en Brussel sloeg het coronavirus dusdanig zwaar toe, dat in meer dan de helft van de gemeenten minstens twee keer zo veel mensen overleden als normaal.

Maar een periode van oversterfte kan niet eindeloos duren. Uit de meest recente berichten van Sciensano blijkt dat in België in de week van 11 mei voor het eerst weer ondersterfte plaatsvond: dan overlijden er dus minder mensen dan verwacht.

Het is de vraag of deze trend blijft aanhouden. Gebeurt dat inderdaad en overlijden er de komende maanden steeds veel minder mensen dan normaal, dan zou dat een aanwijzing kunnen zijn dat veel mensen die overleden aan het coronavirus, dit jaar sowieso zouden komen te overlijden.