Video player inladen...

Politici volgden niet altijd adviezen van expertengroep GEES: van bubbel van twee tot 70 decibel op café

De experten van de GEES en de politici zaten de voorbije weken zeker niet altijd op dezelfde lijn. Dat blijkt uit documenten die vandaag openbaar werden gemaakt. De expertengroep GEES bereidde de voorbije weken de afbouw van de coronamaatregelen in ons land voor. Hun adviezen werden gebruikt door de overheid bij het beslissen over de exitstrategie. Toch werden niet alle adviezen gevolgd.

De eindrapporten van de GEES-expertengroep zijn vandaag openbaar gemaakt. De GEES is een groep deskundigen die de versoepeling van de coronamaatregelen in goede banen moet leiden. Ze bereiden ook de overgang naar het "normale" leven voor. De groep wordt geleid door professor Erika Vlieghe van het UZ Antwerpen.

Premier Sophie Wilmès maakte vandaag de vijf GEES-rapporten van de afgelopen weken openbaar. Die rapporten zijn erg belangrijk, omdat ze gebruikt werden bij de politieke beslissingen over de exitstrategie. Door de publicatie van de rapporten is er nu meer transparantie over dat beslissingsproces. Experten van de GEES drongen daar al langer op aan.

De meeste aanbevelingen van de GEES waren al een tijdje bekend. De vrijgegeven rapporten tonen nu dat de overheid niet alle adviezen heeft gevolgd. De GEES-rapporten bevatten ook kritiek op de aanpak van Sciensano. Dat zou niet genoeg informatie delen, wat het moeilijker maakt om een goede exitstrategie voor te bereiden.

Bubbels van twee, vier of tien?

“De regel van vier”, het is de voorbije weken een begrip geworden. Volgens die regel mocht elk gezin tot vier mensen ontvangen, op voorwaarde dat het altijd dezelfde vier mensen zijn. De regel werd van kracht op zondag 10 mei, maar dat verliep niet zonder problemen. Zelfs minister De Block worstelde met de interpretatie van de regel.

Uit de vrijgegeven GEES-rapporten blijkt nu dat de regel niet voorgesteld werd door de GEES-experten. Zij hadden gepleit voor een “regel van twee”. Als de overheid dat advies had gevolgd, dan had iedereen thuis contact mogen hebben met dezelfde twee mensen van buiten het gezin. De overheid luisterde niet naar dat advies en koos dus voor een bubbel van vier.

De bubbel van vier werd vorige week uitgebreid naar een bubbel van tien. Volgens deze regel mag je, behalve met huisgenoten, contact hebben met tien verschillende personen per week. 

Bekijk hieronder de toelichting van Katty Allaert in "Het Journaal" en lees verder onder de video:

Video player inladen...

Regels voor restaurants en cafés

Ook andere aanbevelingen van de GEES werden niet gevolgd. Zo was er een advies om restaurants en cafés te verplichten hun klanten te registreren. Dat zou contactopsporing vergemakkelijken als later zou blijken dat een klant besmet was met het coronavirus.

De GEES adviseerde ook de muziek te beperken tot 70 decibel. Dat klinkt misschien vreemd, maar er zit wel een logica achter. Als er veel lawaai is, dan moeten mensen luider spreken om zich verstaanbaar te maken. Onderzoek toont dat je dan meer kleine speekseldruppeltjes verspreidt. Die kunnen het virus bevatten en zo anderen besmetten.

Ook deze twee adviezen werden niet gevolgd. De verplichte registratie kwam er niet wegens privacyredenen, tot ergernis van de experten. Het is niet duidelijk waarom het advies over de maximum toegelaten decibels niet gevolgd werd.

De GEES adviseert verplichte registratie in cafés en restaurants
beMatrix

Opgelet met openbaar vervoer

De GEES-experten ontraden in hun eindrapport het gebruik van het openbaar vervoer voor niet-essentiële verplaatsingen tijdens de spitsuren. Ook het gebruik van het openbaar vervoer voor "een daguitstap naar de kust op een zonnig weekend" wordt letterlijk afgeraden.

Ook dit advies is opmerkelijk, want de superkern maakte eergisteren bekend dat elke Belg tien gratis treinritten krijgt. NMBS-baas Sophie Dutordoir liet al geërgerd weten dat ze daar niet over werd geconsulteerd. Nu blijkt dus dat het GEES-rapport het gebruik van openbaar vervoer voor toeristische uitstapjes expliciet ontraadt. 

Strubbelingen met Sciensano

De GEES-rapporten verwijzen ook naar de moeilijke samenwerking met Sciensano. De experten kregen onvoldoende toegang tot de gegevens en de dagelijkse rapporten van Sciensano. Dat is jammer, want nauwkeurige data zijn essentieel om de exitstrategie goed voor te bereiden.

"De huidige toegang tot en kwaliteit van de gegevens is onvoldoende", besluit één van de GEES-rapporten. Om dat te verbeteren zou "een dringende interventie" nodig zijn. Het zijn opvallend scherpe woorden, die wijzen op de stroeve communicatie tussen de GEES-experten en Sciensano.

De GEES vraagt in één van haar nota's het aanstellen van externe experten. Die zouden Sciensano kunnen helpen met het verbeteren van epidemiologische rapporten en gegevens. 

Het GEES-rapport pleit voor twee verdedigingslinies om een opstoot van het virus tegen te gaan

Nog altijd (te) veel besmettingen

De experten wijzen erop dat het aantal nieuwe besmettingen nog altijd relatief hoog is, zeker in vergelijking met onze buurlanden. Er zijn ook nog altijd vrij veel ziekenhuisopnames. We moeten daarom rekening houden met een mogelijke nieuwe opstoot van het virus.

Als er een tweede "golf" komt, dan moeten we volgens de GEES snel kunnen schakelen. "Tijdig optreden bij een lokale opstoot is essentieel om de verspreiding van het virus te beperken."

Eén van de GEES-nota's stelt dat we twee verdedigingslinies nodig hebben om nieuwe brandjes snel te kunnen blussen. De eerste verdedigingslinie is al langer bekend: veel testen en zorgen voor contactopsporing. Als iemand positief test, dan moet je zo die persoon zo snel mogelijk isoleren. Je moet ook de mensen contacteren waarmee die persoon contact heeft gehad. 

De tweede verdedigingslinie is een nationale "controletoren". Die kan de evolutie van het virus in ons land in de gaten houden. Als er ergens een opstoot is, dan kan die controletoren de aanpak coördineren.

Zo'n nationale controletoren is er op dit moment nog niet. Een soort nationale controlekamer zou volgens de GEES echter zinvol zijn om het overzicht te bewaren en snel te schakelen. Zo kunnen we vermijden dat kleine, lokale brandjes grote brandhaarden worden.

De volledige eindverslagen van de expertengroep kunt u hier raadplegen.

Professor Erika Vlieghe was ook te gast in "Terzake", bekijk hieronder het gesprek:

Video player inladen...

Meest gelezen