Campagne wil komaf maken met etnisch profileren van politie in ons land

Zeven organisaties, onder wie Amnesty International, starten een campagne tegen etnisch profileren door onze politiediensten. Daarbij controleert de politie burgers zonder geldige reden op basis van hun (niet-blanke) huidskleur. De campagne eist transparantie én ijvert ervoor dat slachtoffers in de toekomst een klacht kunnen indienen.

Het wordt een campagne die twee jaar lang zal lopen. Onder de noemerNiet Normaal – Stop etnisch profileren’ willen Amnesty International, JES Brussel, Liga voor Mensenrechten, Minderhedenforum, Uit De Marge, Ligue des Droits Humains, MRAX én activist Yassine Boubout sensibiliseren rond etnisch profileren door de politie.

"Etnisch profileren is zomaar iemand tegenhouden en de identiteit controleren. Dat gaat dan altijd over burgers met een andere huidskleur of met een migratie-achtergrond, iedereen die er dus 'anders' uitziet. Een uiting van discriminatie is het en we willen dat dat ophoudt", zegt Eveline Vandevelde, die de spreekbuis is van de campagne. Zelf is ze Belgisch-Grieks-Burundees. 

"Het is een vaak gebruikte politietechniek, die niet geoorloofd is en die  ook niet efficiënt is. Als de politie je, zonder een geldige reden, controleert omdat je een niet-witte huidskleur hebt, heeft dat een immense impact. Het is vernederend, frustrerend en het schaadt het vertrouwen in de politie."

Kopstukken van de politie hebben toegegeven dat etnische profilering gebeurt en dat er een aanpak nodig is

Eveline Vandevelde, coördinator 'Niet normaal - stop etnisch profileren'

“Veel mensen weten zelfs niet dat het gebeurt. Maar voor mensen met een migratieachtergrond is het soms zo aanwezig dat het bijna een ‘normaal’ deel van hun leven lijkt. Een politiecontrole kan op elke hoek van de straat. Het helpt niets of niemand vooruit, het stigmatiseert en het vervreemdt mensen met een migratieachtergrond", zegt Vandevelde. "In een onderzoek van Amnesty International uit 2018 hebben kopstukken van de politie toegegeven dat het gebeurt en dat het moet aangepakt worden."

Zijn bepaalde etnische groepen meer geviseerd dan andere? "Daar kan ik geen antwoord op geven, er bestaan nu eenmaal geen cijfers over. Maar zowat alle niet-witte mensen zijn er het slachtoffer van. Overal. In de grote steden, maar ook elders." 

Aanbevelingen voor de politie

Enkele getuigenissen ondersteunen de campagne. Zo is er het verhaal van Mostafa, hij werd gecontroleerd omdat hij aan de tramhalte op zijn gsm aan het tokkelen was, wat door de politie als verdacht werd gezien. Of Nyira, die terwijl ze in haar auto de weg aan het zoeken was, tegengehouden werd voor een drugscontrole. Of Manassé: hij moest zijn autopapieren tonen, maar werd ook gevraagd of hij drugs aan het verkopen was. "Het zijn allemaal voorbeelden van een onrechtmatige behandeling van mensen met een kleur."

Is de hele heisa rond George Floyd, de man die in Minneapolis, in de VS, werd gedood bij een drieste politie-actie de 'trigger' geweest? "Niet direct, de campagne was al lang gepland, maar we willen van het momentum profiteren om die etnische profilering uit de wereld te helpen. De geesten zijn aan het rijpen, maar er moet nu ook nog iets écht veranderen. Bovendien keren we stilaan terug naar meer normale tijden, we willen dat etnisch profileren definitief als 'niet normaal' wordt bekeken."   

We willen transparantie en registratie.  En slachtoffers moeten makkelijker een klacht kunnen indienen

"Het gebeurt al tientallen jaren, we willen een structurele aanpak om het probleem aan te pakken. Politiemensen moeten weten wat wel of niet kan", zegt Vandevelde. "In de loop van de komende twee jaar willen we een toegankelijk klachtenmechanisme, een onafhankelijke instelling, zodat slachtoffers gemakkelijker een klacht kunnen indienen. Op dit moment is er te veel administratieve last, de drempel is veel te hoog om de stap te zetten. Je kan nu wel een klacht indienen bij bijvoorbeeld Unia, maar dat sleept vaak veel te lang aan."

"Er is nood aan erkenning van het probleem én aan een juridisch kader. En transparantie. Cijfers. De controles moeten geregistreerd geraken. Nog iets: burgers hebben het recht om acties van de politie te documenteren. Filmen bijvoorbeeld." Vandevelde wil ook dat de campagne bijdraagt tot een betere maatschappelijke basis: "De relatie tussen de politie en de verschillende gemeenschappen moet verbeteren."

Door de zaak-Floyd staat politiegeweld meer dan ooit in de aandacht. "We moeten van de gelegenheid gebruik maken om dat inefficiënt politiewerk te bannen. Het zou iedereen ten goede komen: de politie, de politiek en de burgers, van welke origine dan ook." 

Meest gelezen