Contactopsporing op vakantie? Zo zullen tracing-apps tegen corona werken in Europa

Als je vandaag besmet raakt met het nieuwe coronavirus, is het van cruciaal belang om de mensen te verwittigen waarmee je de afgelopen twee weken contact had. Nu de grenzen weer openen, lanceren allerlei Europese landen mobiele applicaties die ons kunnen verwittigen bij een contact met een besmette persoon. Wat mag je van die Europese tracing-apps verwachten als je straks op vakantie vertrekt?

Hoe werkt zo’n tracing-app?

“De bedoeling van de tracing-app is dat het op een gebruiksvriendelijke, vrijwillige en veilige manier gebruikt kan worden”, zegt privacyexpert Bart Preneel van de KU Leuven, die mee de Belgische tracing-app ontwikkelt. Het concept is simpel. Als je zelf besmet raakt en dus positief getest hebt op het coronavirus, mag je dat ingeven. De app zal dan de mensen verwittigen die dicht bij jou stonden de afgelopen twee weken. Omgekeerd geldt het ook: je krijgt melding indien iemand besmet raakt met wie je contact had.

gif hoger en lagerhuis

België heeft zelf nog geen tracing-app. Maar als alles goed gaat, wordt die tegen augustus gelanceerd, bevestigt Preneel: "Duitsland, Frankrijk, Italië, Zwitserland en Letland hebben al hun eigen app. Estland en Finland volgen nog deze maand. De Spaanse app komt pas na de zomer. Die wordt nu op de Canarische Eilanden getest."

Videospeler inladen...

Je kan dus in sommige landen al beroep doen op de lokale app, als die tenminste beschikbaar is voor buitenlandse toeristen. Want dat is vandaag niet overal het geval.

Stel: je komt aan op een camping in een land, dat een tracing-app gebruikt. Je wordt ziek en je krijgt te horen dat je positief getest hebt op het virus. Je beslist om deze informatie te delen op de app. De applicatie gaat niet iedereen op de camping verwittigen, maar alleen de mensen die op zo’n anderhalve meter van jou stonden de afgelopen 14 dagen. Twee vragen zijn dus belangrijk bij je aankomst: heeft dit land al een tracing-app? En mag ik het als buitenlander downloaden?

gif hoger en lagerhuis

Zie hier een filmpje over de Duitse tracing-app:

Met eigen app naar het buitenland

Zolang er geen Belgische tracing-app is, kan je dus overwegen om de app van je vakantiebestemming te installeren. Als de Belgische applicatie uitgerold is, zal je hiermee kunnen werken in verschillende Europese landen.

“Voorlopig gaat het om twaalf Europese landen die dezelfde Google- en Apple-technologie gebruiken voor hun app. We hopen dat meer en meer landen zich later aan die massa zullen toevoegen", zegt professor Preneel. Hij verwacht dat Duitsland, Italië en Zwitserland de eerste landen zullen zijn die hun eigen applicaties met elkaar laten communiceren. Interoperabiliteit is de technische term hiervoor. Google en Apple hebben er volgens de privacyexpert alles aan gedaan om de gegevens van de gebruikers te beschermen: "een beetje de omgekeerde wereld. Een PR-stunt zeg maar", aldus Preneel.

De overheid kijkt niet mee, of toch wel?

In die twaalf Europese landen, waaronder België, zal de app geen namen, andere persoonlijke informatie of locatie registreren van gebruikers. Het systeem zal de Europese privacywetten respecteren.

Die landen kiezen ook voor een gedecentraliseerde opslag van data. "De overheid gaat dus niet weten wie naast wie staat of waar", zegt onder meer Frank Robben, CEO van het e-Health-platform van de federale overheid. “Als je een melding krijgt dat je in contact kwam met een besmette persoon, ga je niet te horen krijgen wie die persoon is. Of waar dat contact plaatsvond”, benadrukt Robben. 

Videospeler inladen...

In Frankrijk is daarentegen de anonimiteit niet gegarandeerd. Daar heeft de regering beslist om een eigen tracing-systeem te bouwen,  waarbij gegevens wel bij de overheid passeren. De Franse app lijkt hierdoor op een fiasco uit te draaien. “Slechts twee procent van de mobiele gebruikers in Frankrijk kozen om de applicatie te downloaden. Terwijl in Duitsland zes en een half miljoen mensen op anderhalve dag de tracing-app hebben gedownload”, aldus professor Preneel.

In Noorwegen is de regering gestopt met zijn tracing-app na discussie over de privacy: "De app verzamelde te veel persoonlijke informatie van de burgers in verhouding met het aantal coronagevallen in het land", zegt Wim Keereman, een Vlaming die in Noorwegen woont en de app heeft gebruikt:

Videospeler inladen...

Een andere belangrijke vraag is dus of de app jouw privacy gaat beschermen tegenover anderen. Nog belangrijker: kijkt de overheid mee of niet?

gif hoger en lagerhuis

"Eigen app eerst"

De Europese Unie is er niet in geslaagd om de lidstaten te overtuigen één applicatie voor alle Europese burgers te ontwikkelen. “Dat is te wijten aan een nationale reflex bij de lidstaten”, zegt Sophie in ‘t Veld, EU-parlementslid voor de centrum-liberale Nederlandse partij D66.

Gezondheid is geen Europese bevoegdheid. Toch vindt In 't Veld het  jammer dat niet alle lidstaten voor dezelfde technologische oplossing hebben gekozen: “Elke lidstaat heeft zijn eigen protocol uitgewerkt. Ze hebben de grenzen dicht gedaan. Ze kaapten voor elkaars neus mondmaskers weg. En nu ook met die apps. De Europese commissie heeft voorgesteld om één app te ontwikkelen, of tenminste vanaf het begin afspraken te maken op basis van dezelfde technologische standaarden. De nationale regeringen hebben hun eigen plan getrokken. Dat vind ik heel spijtig.”

Videospeler inladen...

Dat België pas in augustus zijn tracing-app zal hebben, vinden de experten niet te laat. Ze zijn het eens dat België hierdoor aan het leren is van de andere ervaringen in Europa om zoveel mogelijk fouten te vermijden:  "De eerste die zo'n app lanceert, krijgt natuurlijk alle kinderziektes", zegt Robben. "Oostenrijk heeft bijvoorbeeld op een gegeven moment het systeem moeten updaten vanwege een technisch probleem. Wij hebben nu het voordeel uit die andere ervaringen te kunnen leren."

Videospeler inladen...

Hoe de tracing-app er ook uit zal zien en hoe populair die ook wordt, het zal manuele contactopsporing niet vervangen: "De twee modellen zullen altijd naast elkaar blijven bestaan", aldus Preneel. "Bovendien zullen er altijd mensen zijn die de app niet gaan gebruiken of zelfs geen smartphone hebben".

Meest gelezen