generaal Marc Thys
BE Defense/Malek Azoug

Legertop wil zelf jongere tweesterren-generaal Marc Thys als nieuwe stafchef

Als het aan de generaals ligt, dan moet generaal-majoor Marc Thys volgende maand de nieuwe stafchef van het leger worden. Dat blijkt uit een ruime rondvraag van VRT NWS de voorbije maanden bij de top van het leger. Thys is momenteel crisismanager bij Defensie, maar komt als generaal-majoor volgens de traditie (nog) niet in aanmerking als mogelijke stafchef. "De problemen bij defensie zijn zo groot dat er een generatiewissel nodig is", zeggen de generaals. 

Uit een ruime rondvraag bij meer dan de helft van alle generaals blijkt dat een ruime meerderheid generaal-majoor Marc Thys naar voren schuift als meest geschikte opvolger voor de stafchef. De huidige stafchef, Marc Compernol (63), gaat volgende maand met pensioen en minister van Defensie Philippe Goffin (MR) is begonnen met de zoektocht naar een opvolger. 

"Leger heeft stafchef nodig die smoel heeft"

Heel wat leidinggevende kolonels kiezen voor Thys. "Thys is een communicator en heeft smoel", zegt een collega-generaal. "Hij kan de nodige schwung brengen en jongeren mobiliseren", aldus een andere. Thys is een "landmachter", uitgesproken op sociale media en hanteert een dynamische managementstijl én schrikt er niet voor terug om pal achter zijn manschappen te gaan staan.

Dat Thys de voorbije jaren meewerkte aan de aankoop en selectie van de nieuwe grote wapensystemen wordt als een plus voor de toekomst gezien. Zijn tegenstanders wijzen erop dat niet alle dossiers daar van een leien dakje liepen. 

Generaal Marc Thys, favoriet van de generaals zelf

Nadeel is dat Thys geen driesterrengeneraal is. Tot nu toe kwam de stafchef altijd uit dat beperkte clubje topgeneraals, al zijn er buitenlandse voorbeelden waar die traditie doorbroken is. Dat Thys net als huidige stafchef een Nederlandstalige "landmachter" is speelt ook in nadeel. 

De voorkeur voor Thys heeft alles te maken met de fundamentele problemen waarmee defensie op dit ogenblik kampt. Het grootste probleem is het snelle vertrek van duizenden oudere militairen. Die uitstroom was voorzien, maar defensie kon de voorbije jaren de politiek er niet van overtuigen om sneller en meer te rekruteren, waardoor het leger nu door het ijs zakt en pijnlijke heroriënteringen noodzakelijk zijn.  

Vice-admiraal Michel Hofman erg grote kanshebber

Op papier heeft vicestafchef en vice-admiraal (goed voor drie sterren) Michel Hofman de beste kaarten in handen. Hij laat wel verstaan dat hij geen kandidaat is "om het licht uit te doen in Evere". 

Vice-admiraal Michel Hofman, gerespecteerd, marine én Franstalige (die in Vlaanderen woont)
Foto Kurt

Hofman is vicestafchef, officieel Franstalig maar perfect Nederlandstalig en woont in West-Vlaanderen. Het is intussen ook alweer meer dan vijftien jaar geleden dat de marine nog eens een stafchef leverde.

Hofman geniet zeer veel aanzien bij zijn collega-generaals, en wordt als vicestafchef erg gewaardeerd. "Michel zou dat zeer goed doen, maar hij is te veel van hetzelfde... te veel gericht op de operaties ook. We hebben een radicale omslag nodig, gezien de problemen", zegt een jongere collega-generaal. Opvallend: heel wat jongere generaals benadrukken dat hun voorkeur voor Marc Thys geen keuze tégen Hofman is. 

Michel Hofman (R) is Franstalig, maar woont in West-Vlaanderen is perfect Nederlandstalig

De huidige stafchef Marc Compernol en Hofman bleken de voorbije jaren een goed geoliede tandem. In die zin wordt Hofman gezien als een status quo-kandidaat. Hofman lijkt daarmee de ideale kanshebber om stafchef te worden, als de tradities gevolgd worden.

Of wordt het toch een onverwachte derde?

Bij de driesterrengeneraals gaat luitenant-generaal Claude Vandevoorde over de tongen. Na zijn doortocht als kabinetschef bij minister Steven Vandeput (N-VA) kreeg hij de ondankbare taak om de militaire inlichtingendienst te hervormen. Vandevoorde wordt door zijn collega's wel als een "luchtmachter" beschouwd. De rivaliteit tussen de luchtcomponent en de andere componenten speelt nog steeds. Tijdens de hoorzittingen rond de vervanging van de F-16's maakte Vandevoorde soms wel een wat wankele indruk. 

Generaal Claude Vandevoorde, ex-kabinetschef Vandeput (N-VA)

Het lijkt weinig waarschijnlijk dat de invloedrijke driesterren-luitenant-generaal Rudi Debaene nog kandidaat is. Hij beheerde het zware en soms omstreden departement "materieel", dat verantwoordelijk is voor de selectie en aankoop van materieel. Generaal-majoor Johan Peeters, verantwoordelijk voor het zeer belangrijke "operaties en training", weegt volgens verschillende collega’s dan weer "niet zwaar genoeg". Ten slotte is ook luitenant-generaal Jean-Paul Claeys, de laatste kabinetschef van Vandeput, kandidaat. Hij is thuis in de politiek, maar heeft weinig operationele ervaring. 

Luitenant-generaal Jan Hennes volgde de voorbije jaren dan weer de personeelsproblematiek op. Dat die helemaal uit de hand is gelopen, pleit niet in zijn voordeel, ook al ligt daar een zeer zware verantwoordelijkheid bij de voorbije regeringen. Verschillende collega-generaals wijzen bovendien op "een gebrek aan operationele ervaring" bij Hennes. Luitenant-generaal Henk Robberecht, de inspecteur-generaal bij defensie, werd niet echt gezien door zijn collega’s als kandidaat.

Generaal Rudi Debaene, "machtig en invloedrijk, maar wellicht geen kandidaat"
Laurie Dieffembacq

Ook andere jongere tweesterrengeneraals zijn kandidaat “mocht het ons gevraagd worden”. Een commandant van één van de componenten verklaart: "Het is onze generatie die met de nieuwe vliegtuigen, fregatten en gepantserde voertuigen gaat werken. Geef ons de kans defensie nu te hervormen. Ik wil graag." 

Sire, er zijn geen soldaten meer

Huidig stafchef Marc Compernol gaat op 12 juli met pensioen. Hij sukkelt al een tijdje met zijn gezondheid en past voor een extra jaar. "Enkele maanden extra moeten kunnen om de regering te depanneren, maar meer niet", aldus Compernol. De verdienste van Compernol is dat hij erin slaagde de regering te overtuigen om voor zeker 13 miljard te investeren in nieuw militair materieel.

De keerzijde is dat hij de schrijnende personeelsproblematiek nooit onder controle heeft gekregen. Onder Compernol bleef defensie, tot grote ergernis van jongere generaals, weinig transparant. Onder Compernol heeft defensie ook nog steeds geen omslag in zijn communicatie gemaakt. Defensie reageerde de voorbije jaren vaak niet of erg knullig in verschillende dossiers. 

Huidig stafchef Marc Compernol gaat met pensioen

De nieuwe stafchef zal de leegloop moeten stoppen en sneller en meer aanwerven. Dat kan door de verloning, het premiestelsel én de cultuur bij defensie om te gooien. Kazernes in Henegouwen en Oost-Vlaanderen zullen opnieuw moeten worden opgewaardeerd en bij Evere liggen de plannen klaar voor een nieuw hoofdkwartier. Verder moeten de oude wapensystemen in stand worden gehouden, terwijl de nieuwe moeten worden uitgerold, wat extra personeel vraagt. En ten slotte moet ons leger zijn deel blijven leveren aan internationale bijdrages. 

Generaal Claeys,  weinig operationele ervaring

Meest gelezen