Hoe hebben de corona-experten de lockdown ervaren? "Surreëel, poëtisch en een beetje griezelig tegelijk"

Amper een half jaar geleden verschenen de eerste berichten over een mysterieuze longziekte uit China. Sindsdien heeft het coronavirus zich over de hele wereld verspreid en ons leven veranderd. In de VRT-documentaire "In de greep van het virus" blikken de corona-experten terug op een bijzonder ingrijpende periode. Hoe hebben zij de lockdown in ons land beleefd?

Het zijn beelden die nog vaak terug zullen keren: op 12 maart kondigt premier Sophie Wilmès verregaande maatregelen aan om de verspreiding van het coronavirus in ons land tegen te gaan. Alle evenementen worden geannuleerd, lessen worden opgeschort en cafés en restaurants moeten de deuren gesloten houden.

Amper een week later, op 18 maart, gaat ons land dan bijna volledig op slot. Het leven valt grotendeels stil en iedereen moet zo veel mogelijk thuisblijven. Ongezien, en iets wat de corona-experten oorspronkelijk ook zelf niet voor mogelijk hielden.

"Ik heb altijd heel moeilijk gevonden om me de impact van een aantal beslissingen voor te stellen", vertelt Erika Vlieghe, professor infectieziekten en voorzitter van de expertengroep die de regering adviseert.

"Ik heb het altijd moeilijk gevonden om me de impact van een aantal beslissingen voor te stellen. Ook om die evolutie te zien. Dat is een soort van sneeuwbaleffect. En plots is het hele land uitgestorven en zit iedereen in zijn kot. Als je dan zelf door een leeg land rijdt... Dat was hallucinant, griezelig bijna."

"Die lege straten, de stilte, een blauwe lucht zonder vliegtuigen… Het had tegelijk ook wel een soort van poëtische schoonheid", vindt viroloog Marc Van Ranst. "Het is perfect mogelijk dat we dat in ons leven nooit meer meemaken. Dat waren de goeie kanten in een voor de rest ellendige periode."

Herbeleef de lockdown en bekijk dit fragment uit de documentaire "In de greep van het virus":

(lees verder onder de video)

Video player inladen...

Ook viroloog Steven Van Gucht, bekend van de toen nog dagelijkse persconferenties met de coronacijfers, had op voorhand nooit gedacht dat er zo'n verregaande maatregelen zouden komen. "Dat was zeer surrealistisch. Je komt op de snelweg en daar rijdt geen kat. En dan plots besef je: ik heb dit hier mee beslist. Dat is toch wel hallucinant. En tegelijk ook beangstigend."

"De adviezen die we aan de overheid geven, dat is toch altijd met een zekere mate van onzekerheid", zegt Van Gucht. "Wij zeggen bijvoorbeeld dat de scholen weer open mogen, want we hebben heel veel aanduidingen dat die risico’s heel beperkt zijn. Maar wat als we mis zijn? Wat als er iets gebeurt en er overlijdt toch een kind? Dan gaat iedereen ons dat kwalijk nemen. Dat zijn dingen die in je hoofd spelen."

Ik heb doodsbedreigingen gekregen, maar ik kan begrijpen dat sommige mensen heel kwaad zijn op ons

Steven Van Gucht, viroloog

Alle lof voor ieder van ons

Zonder de medewerking van ieder van ons hadden de maatregelen nooit gewerkt. Het is iets waar alle experten en beleidsmakers het over eens zijn.

"Ik ben ontzettend onder de indruk van hoe mensen massaal gedaan hebben wat we gevraagd hebben", zegt Erika Vlieghe. "En dat dat ook effect heeft gehad. Dat we erin geslaagd zijn om die curve af te platten. Dat we als maatschappij, als groep, op zo’n crisismoment ontzettend sterk kunnen staan."

"Het was bijzonder opmerkelijk dat de bevolking eigenlijk elke keer maatregelen vroeg die verder gingen", vult Marc Van Ranst aan. "Men verwachtte méér. Dat is het moment dat je drastische maatregelen kan nemen. Wanneer je dat doet als de bevolking daar niet klaar voor is, dan krijg je al opstand bij de minste maatregel. De timing is cruciaal."

Toch zijn er ook heel wat boze reacties geweest op de coronamaatregelen. "Ik heb doodsbedreigingen gehad", vertelt Steven Van Gucht. "Dat laat natuurlijk een indruk na, maar ik begrijp dat ook ergens wel. Er zijn mensen die door deze hele situatie failliet zijn gegaan, mensen die hun inkomen hebben zien verdwijnen. Ik begrijp dat die mensen kwaad zijn en dat ze een zondebok zoeken. Maar dat zijn wij niet. Wij hebben dat virus ook niet gekozen, we zijn er uiteindelijk ook slachtoffer van."

"Ik hoop in elk geval dat we nooit meer zo'n lockdown moeten meemaken", besluit Van Gucht. 

Herbekijk de volledige documentaire "In de greep van het virus":

Video player inladen...