Wat als je 13-jarige kind vanaf september de hele woensdag thuis is?

Middelbare scholieren zullen in september hoogstwaarschijnlijk ‘s woensdags een hele dag thuis zijn. Op woensdagvoormiddag zullen ze in principe afstandsonderwijs krijgen. Ouders die ‘s woensdags thuis willen zijn om bij hun puberende pupil te zijn, zullen op zoek moeten gaan naar oplossingen. Ouderschapsverlof of tijdskrediet opnemen kan alvast niet voor kinderen die op de middelbare school zitten. En als vele ouders ‘s woensdags thuis willen zijn, legt dat extra druk op de werkgevers. Acerta, dat de loonadministratie doet van ruim 260.000 werknemers bij 32.000 werkgevers, doet daarom een aantal voorstellen.

Stel: u heeft een kind van 12 of 13 jaar dat volgend schooljaar naar de middelbare school gaat. Dan heeft u zich gisteren mogelijk ook afgevraagd wat u op woensdag moet doen. Want in september zullen middelbare scholieren ook in de voormiddag thuis zitten en afstandsonderwijs volgen. Dat is een gevolg van een akkoord dat Vlaams minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) gisteren heeft gesloten.

Werkende ouders die thuis willen zijn om dat afstandonderwijs te begeleiden, zullen op zoek moeten gaan naar nieuwe oplossingen, zegt Ellen Van Grunderbeek, juridisch adviseur bij het Kenniscentrum van Acerta. Sommigen zullen kunnen telewerken, misschien kunnen de grootouders bijspringen en anderen zullen dan weer een vrije dag proberen te krijgen op woensdag. Maar voor dat laatste kan u alvast geen gebruik maken van (corona-)ouderschapsverlof of tijdskrediet. 

Geen verlof

Nu, uit cijfers van Acerta van dit jaar blijkt dat al heel wat ouders ‘s woensdags thuis zijn. “Zo zien we dat 25 procent van de vrouwen tussen 25 en 44 jaar oud op woensdag al een vrije dag hebben”, zegt Ellen Van Grunderbeek. Bij mannen van die leeftijd is het 14 procent. “Dat kan doordat zij deeltijds werken, of omdat zij tijdskrediet of ouderschapsverlof opnemen en op die manier hun vrije dag op woensdag hebben.”

Voor ouders die kinderen hebben die naar de middelbare school gaan, is er echter een probleem: ouderschapsverlof of het zogeheten tijdskrediet “met motief zorg voor een kind” zijn uitgesloten, omdat voor dat tijdskrediet het kind jonger moet zijn dan 8 jaar; voor ouderschapsverlof moet het jonger zijn dan 12 jaar. Ook bij de regeling rond corona-ouderschapsverlof, dat voorlopig nog tot eind september loopt, is dit het geval.

Leeftijdsgrens optrekken

“Met een beetje geluk valt je dochter of zoon die in het eerste middelbaar zit nog net onder dat stelsel”, merkt Ellen Van Grunderbeek op. Maar voor kinderen die al twaalf kaarsjes hebben uitgeblazen is er dus een probleem.

Daarom stelt Acerta voor om de leeftijdsgrens voor ouderschapsverlof en tijdskrediet op te trekken naar 15 of zelfs 18 jaar, zodat ouders van middelbare scholieren ook de mogelijkheid hebben om op woensdagen bij hun kinderen te zijn. “Dit kan het momentum zijn om dit opnieuw te bekijken”, meent Van Grunderbeeck

De leeftijdsgrens optrekken tot 18 jaar zou vooral bedoeld zijn voor ouders van kinderen die extra begeleiding nodig hebben, zoals leerlingen van het buitengewoon onderwijs.

Bekijk de reactie van Ellen Van Grunderbeek van Acerta uit "Het Journaal" hier en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Rugzakje met verlofrechten

Acerta oppert nog een ander idee, dat ze in Zweden zagen: het verlofrecht niet toekennen aan de ouders maar aan de kinderen. “Alle Zweedse kinderen krijgen een ‘rugzakje’ met daarin verlofrechten”, legt Ellen Van Grunderbeeck uit. 

Die verlofrechten kunnen dan aan personen naar keuze worden toegekend: niet alleen de ouders, maar ook bijvoorbeeld grootouders of plusouders in nieuw-samengestelde gezinnen, zodat altijd de meest uitgelezen persoon verlof kan krijgen om bij het kind te zijn. Van Grunderbeeck denkt dat dit revolutionaire idee een inspiratiebron kan zijn om op termijn misschien te evolueren naar een dergelijk systeem.

Thuiswerk

‘s Woensdags van thuis uit werken kan voor ouders ook een oplossing zijn. De afgelopen maanden is bewezen dat telewerken voor velen een optie is. Al hebben ze er bij Acerta ook enige reserves bij bij, zowel vanuit het standpunt van de werknemers als dat van de werkgever. “Qua productiviteit is dat vaak niet ideaal: noch voor de werkgever, noch voor de werknemer.” 

“We moeten niet denken dat we de werknemers hiermee een cadeau doen. Op woensdag wil je tegelijk een goede werknemer en goede ouder zijn. Dat zet heel veel druk op de werknemer”, klinkt het kritisch. “Ouders zijn geen supermensen die tegelijk een goede werknemer, een goede mama of papa én een goede onderwijzer kunnen zijn.”

“De werknemer zal een lagere productiviteit overdag vaak proberen te compenseren door bijvoorbeeld ‘s avonds werk in te halen. Maar als je kijkt op de langere termijn, moeten we ons afvragen of dit wel de productiviteit is die we zoeken.” 

Telewerk is ook niet voor iedereen een optie, wordt nog terecht opgemerkt: arbeiders die doorgaans lagere lonen hebben, hebben bijvoorbeeld vaak niet de kans om vier vijfde te gaan werken. “Op die manier dreigt de kloof te vergroten en zullen zij aan het kortste eind trekken.”

Werkgevers de dupe

Wie volgens Acerta ten slotte helemaal het gelag zullen betalen, zijn de werkgevers. Zij moeten het ouderschapsverlof geven of hun organisatie omgooien om telewerk mogelijk te maken, mogelijk met productiviteitsverlies bij hun werknemers.

Om de verstandhouding tussen werkgever en werknemer goed te houden, dringt Ellen Van Grunderbeeck dan ook aan op een goeie dialoog tussen beiden. In overleg moet dan blijken welk verlofstelsel de beste optie is en hoe dit in de organisatie opgevangen kan worden. Bij Acerta dringen ze er ook op aan dat de overheid werkgevers bijstaan. “Want als je dit blauw-blauw laat, zal het de facto de werkgever zijn die de gevolgen ervan zal dragen.”

Werkgeversorganisatie VBO vreest dat er extra druk zal komen op de bedrijven en de ouders als er geen kwaliteitsvolle opvang is. Daarom zijn de werkgevers vragende partij voor voldoende opvang voor de kinderen, al vinden ze bij het VBO woensdag wel het minst erg voor de werkgever, omdat vele werknemers op woensdag al een vrije dag hebben of telewerken.

Ondernemerskoepel VOKA zit op dezelfde lijn en vindt het niet erg dat er woensdag geen les wordt gegeven wordt in middelbaar, omdat de leerlingen vaak al zelfstandiger zijn dan kinderen die op de lagere school zijn. 

Meest gelezen